Maşın bazarında niyə alıcı yoxdur? SƏBƏB

Hazırda Azərbaycan avtomobil bazarında müşahidə olunan vəziyyət bir neçə əsas iqtisadi və struktur faktorun təsiri altında formalaşır. 2026-cı ilin fevralına olan ümumi mənzərə bazarın transformasiya və adaptasiya mərhələsində olduğunu göstərir.

Avtomobil alqı-satqısı ilə məşğul olan Orxan Rüstəmov Milli.Az-a bildirib ki, ilk növbədə, gömrük və vergi siyasətində baş verən dəyişikliklər bazara birbaşa təsir edib.

"2026-cı il yanvarın 1-dən etibarən gömrük rüsumları və ƏDV üzrə tətbiq olunan güzəştlərin ləğv edilməsi avtomobil idxalında nəzərəçarpacaq azalmaya səbəb olub. Əvvəlki dövrlərdə müşahidə olunan yüksək idxal tempi zəifləyib, idxalçılar və dilerlər isə yeni şərtlərə uyğunlaşma mərhələsinə keçiblər. Bu da bazara mənfi təsir edib. Bazarda demək olar ki, avtomobil alan yoxdur.

Qiymət dinamikası da bazarın hazırkı vəziyyətinin əsas xüsusiyyətlərindəndir. Gömrük xərclərinin artması və fiskal yükün yüksəlməsi xüsusilə nisbətən ucuz avtomobillərin qiymətlərinə təsir göstərib. 30 000 manatadək olan avtomobillərdə orta hesabla 1 500-3 000 manat civarında bahalaşma müşahidə olunur. Bu artım həm yeni avtomobillərdə, həm də dolayı yolla ikinci əl bazarında hiss edilir".

İqtisadçı ekspert Rüfət Hüseynli bildirib ki, yeni avtomobillərin idxalında azalma alıcı davranışında da dəyişiklik yaradıb.

"Bazarda təklifin məhdudlaşması fonunda istehlakçılar daha çox ikinci əl avtomobillərə yönəlməyə başlayıblar. Nəticədə ikinci əl bazarında aktivlik artıb və bir çox modellərdə qiymətlərin 10-15 % civarında yüksəlməsi qeydə alınır. Likvidliyi yüksək, yəni tez satılan avtomobillərə tələbat daha güclü olaraq qalır. Model və marka seçimi baxımından bazarda son illərin əsas trendi Çin istehsalı avtomobillərin artan payıdır. Xüsusilə hibrid texnologiyalı modellər alıcılar arasında populyarlıq qazanıb. BYD, Changan, Geely, Chery kimi markalar bazarda geniş yayılıb və qiymət-təchizat nisbəti baxımından rəqabət üstünlüyü əldə ediblər. Bununla yanaşı, Toyota və Hyundai kimi ənənəvi markalar etibarlılıq və dəyərini qoruma xüsusiyyətlərinə görə sabit tələbatı saxlayır".

İqtisadçı qeyd edib ki, alıcılıq davranışında əsas prioritetlərə nəzər saldıqda, istehlakçıların daha çox yanacaq səmərəliliyi, texniki etibarlılıq və servis əlçatanlığı kimi meyarlara üstünlük verdiyi görünür.

"Qiymət artımları və iqtisadi qeyri-müəyyənlik fonunda alıcılar riskləri minimuma endirməyə çalışır, bu da orta büdcəli və praktik modellərə marağı artırır. Ümumilikdə, Azərbaycan avtomobil bazarı 2026-cı ildə sabit, lakin əvvəlki illərlə müqayisədə daha ehtiyatlı və seçici dinamikaya malikdir. İdxal həcmlərindəki dəyişikliklər, qiymət artımları və tələbat strukturunun yenidən formalaşması bazarın hələ də adaptasiya mərhələsində olduğunu göstərir. Mövcud tendensiyalar bazarın yaxın dövrdə kəskin sıçrayışdan çox, tədrici sabitləşmə ssenarisi üzrə inkişaf edəcəyinə işarə edir",- deyə o qeyd edib. 

Ayxan
Milli.Az