Maşında bunu saxlayırsınızsa, dərhal çıxarın! TƏCİLİ XƏBƏRDARLIQ

Yay aylarında avtomobilin salonunda temperatur çöldəki havadan xeyli yüksək ola bilər. Günəş altında qalan maşının içərisində istiliyin qısa müddətdə kəskin artması bir sıra əşyaların formasının dəyişməsinə, partlamasına, yanğın riskinin yaranmasına, hətta bəzi məhsulların insan sağlamlığı üçün yararsız hala düşməsinə səbəb ola bilər.

“Yeni Sabah” xəbər verir ki, xüsusilə avtomobili uzun müddət günəş altında saxlayan sürücülər salonda hansı əşyaları qoyduqlarına diqqət etməlidirlər. Çünki gündəlik istifadə etdiyimiz və təhlükəsiz hesab etdiyimiz bəzi predmetlər yüksək temperaturda ciddi risk yarada bilər.

Ən təhlükəli əşyalardan biri alışqanlardır. Qazla doldurulan alışqanlar yüksək temperaturun təsiri ilə təzyiqi artan və partlaya bilən əşyalardır. Günəş şüalarının birbaşa düşdüyü panelin üzərində və ya avtomobilin qapalı salonunda saxlanılması xüsusilə risklidir. Alışqanın partlaması təkcə əşyanın özünə deyil, avtomobilin salonuna da zərər vura bilər. Sezar pizza

Aerozol qabları da avtomobildə saxlanılması məsləhət görülməyən əşyalar sırasındadır. Dezodorant, saç spreyi, avtomobil üçün bəzi təmizləyici vasitələr və digər aerozol məhsullarının içərisində təzyiq altında qaz olur. Temperatur yüksəldikcə qabın daxilində təzyiq arta və qab zədələnə, hətta partlaya bilər.

Powerbank və litium ion batareyalar da yayda diqqət tələb edir. Telefon, noutbuk, qulaqcıq və digər elektron cihazların batareyaları yüksək temperaturda zədələnə bilər. Xüsusilə powerbankın avtomobilin ön panelində, birbaşa günəş altında qalması təhlükəlidir. Batareyanın həddindən artıq qızması şişməyə, nasazlığa və nadir hallarda yanğına səbəb ola bilər.

Telefon və digər elektron cihazlar da avtomobilin içində uzun müddət saxlanılmamalıdır. Həddindən artıq istilik cihazın batareyasına, ekranına və digər elektron komponentlərinə zərər verə bilər. Telefonu avtomobildə qoymaq məcburiyyətində qalan şəxslərin onu günəş şüalarının birbaşa düşdüyü yerdə saxlamaması daha məqsədəuyğundur.

Plastik su butulkaları ilə bağlı isə məsələ bir qədər fərqlidir. Adi plastik butulkanın avtomobildə qısa müddət qalması avtomatik olaraq zəhərlənmə demək deyil. Lakin yüksək temperatur həm suyun keyfiyyətinə, həm də plastik qablaşdırmanın xüsusiyyətlərinə təsir göstərə bilər. Buna görə günlərlə isti avtomobildə qalmış suyu içmək əvəzinə təzə su götürmək daha təhlükəsiz seçimdir.

Dərmanlar da avtomobildə unudulmamalıdır. Bir çox dərmanın saxlanma temperaturu məhduddur və avtomobil salonundakı yüksək temperatur onların tərkibinə və effektivliyinə təsir göstərə bilər. Xüsusilə insulin və temperatur həssaslığı olan digər preparatların isti avtomobildə saxlanması ciddi problem yarada bilər. Dərmanın üzərində göstərilən saxlanma qaydalarına əməl etmək vacibdir.

Günəş kremi, kosmetik vasitələr və bəzi gigiyena məhsulları da istidən zərər görə bilər. Kremlərin tərkibi dəyişə, məhsul öz xüsusiyyətlərini itirə bilər. Təzyiqli qablaşdırmada olan kosmetik vasitələrdə isə əlavə olaraq təzyiqin artması riski mövcuddur.

Qazlı içkilər və digər təzyiqli qablar da isti avtomobildə saxlanılmamalıdır. Temperatur yüksəldikcə qabın daxilində təzyiq arta bilər. Xüsusilə qazlı içkilərin şüşə və ya metal qablaşdırmada olması əlavə risk yarada bilər.

Qida məhsullarını da yayda avtomobildə uzun müddət saxlamaq düzgün deyil. Ət, süd məhsulları, mayonezli salatlar və digər tez xarab olan qidalar yüksək temperaturda çox sürətlə yararsız hala düşə bilər. Üstəlik, avtomobilin salonunda temperaturun nə qədər yüksəldiyini sürücü əksər hallarda hiss etmir və məhsulun təhlükəsiz olub-olmadığını yalnız görünüşünə və qoxusuna görə müəyyənləşdirmək mümkün deyil.

Eynək və linzalar da avtomobildə unudulmamalıdır. İsti şəraitdə xüsusilə plastik çərçivələr və linzalar deformasiyaya uğraya bilər. Günəş eynəyini ön paneldə saxlamaq isə həm onun materialına zərər verə, həm də bəzi hallarda günəş şüalarını bir nöqtəyə fokuslayaraq səthlərin həddindən artıq qızmasına səbəb ola bilər.

Elektron siqaretlər və onların batareyaları da yüksək temperaturdan uzaq tutulmalıdır. Tərkibində litium ion batareya olan cihazların isti mühitdə saxlanılması batareyanın zədələnməsi riskini artırır.

Avtomobildə təhlükə yarada biləcək əşyaların siyahısına şüşə qablar da əlavə edilə bilər. Şüşə qabın özü yanğın törətməsə də, günəş şüalarını müəyyən şəkildə fokuslaya bildikdə avtomobilin salonundakı bəzi səthlərin həddindən artıq qızmasına səbəb ola bilər. Buna görə şüşə butulkaları və digər şüşə əşyaları ön paneldə, birbaşa günəş altında saxlamaq məsləhət deyil.

Mütəxəssislərin diqqət çəkdiyi əsas məsələ isə avtomobilin salonundakı temperaturun çöldəki temperaturla eyni olmamasıdır. Pəncərələri bağlı avtomobil günəş altında qaldıqda salon çox qısa müddətdə ciddi şəkildə qıza bilər. Bu səbəbdən “cəmi 10 dəqiqəlik işim var” düşüncəsi ilə bəzi əşyaları avtomobildə saxlamaq belə düzgün olmaya bilər.

Ən vacibi isə avtomobili yalnız əşyalar baxımından deyil, insan və heyvan təhlükəsizliyi baxımından da nəzərə almaqdır. Yay istisində avtomobilin içərisində uşağı və ya heyvanı, hətta qısa müddətə belə, tək buraxmaq ciddi təhlükə yarada bilər.

Aydan Hacı