Icma.az
close
up
RU
Məktəblərdə telefon qadağası: Məktəb istintaq orqanı deyil

Məktəblərdə telefon qadağası: Məktəb istintaq orqanı deyil

Bizimyol saytından alınan məlumata görə, Icma.az bildirir.

Məktəblərdə mobil və elektron cihazlardan istifadəyə dair yeni qaydalar şagirdlərin dərs zamanı diqqətinin yayınmasının qarşısını almaq və daha səmərəli tədris mühiti yaratmaq məqsədi daşıyır.

Qaydalara əsasən, mobil telefonlardan dərs müddətində istifadə edilməyəcək, yalnız müəllimin icazəsi ilə tədris məqsədləri üçün istifadə oluna biləcək.

Bu yanaşma məktəblərdə kiberbullinq, gizli çəkilişlər və şəxsi məlumatların qanunsuz yayılması kimi rəqəmsal risklərin azalmasına da xidmət edir.

Bu qaydaların tətbiq ediləcəyi ilə bağlı məlumatlar cəmiyyət tərəfindən birmənalı qarşılanmır. Belə hesab olunur ki, telefon qadağası məktəblərdə baş verən qanunsuzluqların ictimailəşməsinin qarşısını almaq üçün tətbiq edilir.

Gənc Alim, Doktorant və Magistrlər Cəmiyyətinin sədri, fəlsəfə doktoru İlqar Orucov Bizimyol.info xəbər portalına açıqlamasında bildirib ki, məktəblərdə smartfon qadağası və təhsil sənədlərinin rəqəmsallaşdırılması qlobal miqyasda gedən rəqəmsal transformasiyanın tərkib hissəsidir.

"Bu islahatlara birtərəfli deyil, həm tədris metodikası, həm hüquqi aspektlər, həm də kibertəhlükəsizlik prizmasından yanaşmaq daha doğru olar", – deyə ekspert bildirib.

Ekspert hesab edir ki, bu qərarın arxasında duran ən vacib motiv rəqəmsal detoks vasitəsilə koqnitiv funksiyaların bərpasıdır.

"Ümumiyyətlə, tədqiqatlar göstərir ki, smartfonların sinifdə olması, hətta söndürülmüş vəziyyətdə masanın üzərində və ya çantada saxlanılması belə, beynin diqqətini yayındırır. Şagird davamlı olaraq bildiriş gözləyir və bu da dərsin mənimsənilməsini 30–40 faiz aşağı salır. Bu, yalnız Azərbaycan mühiti üçün deyil, ümumilikdə beynəlxalq səviyyədə aparılmış tədqiqatların nəticəsidir", – deyə ekspert bildirib.

Onun fikrincə, telefonlar tənəffüslərdə də uşaqların canlı ünsiyyətini minimuma endirir, onların sosiallaşmasını zəiflədir. Eyni zamanda, gizli çəkilən foto və videolar həm şagirdlərin, həm də müəllimlərin kiberməkanda hədəfə çevrilməsinə şərait yaradır. Bu isə kiberbullinq riskini artırır.

İlqar Orucov məktəb mühitində baş verən qanunsuzluqların ifşası məsələsində vətəndaş cəmiyyətinin narahatlığını başa düşdüyünü bildirsə də, hesab edir ki, məktəb istintaq orqanı deyil. Müəllimin və ya şagirdin hüquqlarının pozulduğu anda emosional şəkildə çəkilən, sonradan kontekstdən çıxarılaraq sosial şəbəkələrdə yayılan foto və videolar çox vaxt obyektiv mənzərəni əks etdirmir və təhsil müəssisəsinin nüfuzuna əsassız zərər vurur.

Ekspert hesab edir ki, şəffaflıq fərdi telefonlarla deyil, dövlət tərəfindən quraşdırılmış, mərkəzləşdirilmiş və audit oluna bilən məktəbdaxili müşahidə kamera sistemləri ilə təmin edilməlidir.

"Ümumilikdə, məktəblərdə sərt cəza sistemlərinin, məsələn, böyük məbləğdə cərimələrin və ya məktəbdən xaric edilmənin birmənalı olaraq əleyhinəyəm. Bu, düzgün yanaşma deyil. Çünki belə tədbirlər şagirddə təhsilə qarşı aqressiya formalaşdıra bilər.

Optimal yanaşma bərpaedici ədalət prinsiplərinə əsaslanmalıdır. Tədris ilinin əvvəlində valideyn, şagird və məktəb rəhbərliyi arasında üçtərəfli davranış razılaşması imzalanmalıdır. Şagird qaydanı pozduqda cəzalandırıldığını deyil, öz imzaladığı öhdəliyi pozduğunu dərk etməlidir. Bu, onun məsuliyyət müqaviləsi rolunu oynayacaq", – deyə ekspert bildirib.

O vurğulayıb ki, prosesin hüquqi tənzimlənməsi də çox önəmlidir. Müəllimin şagirdin şəxsi əşyasını zorla əlindən almaq hüququ yoxdur. Standartlara uyğun olaraq şagird telefonu xüsusi izolyasiya edilmiş qutuya qoymalı və məktəb rəhbərliyinə təhvil verməlidir.

Təkrarlanan hallarda isə şagirdə cəza olaraq məktəbdənkənar ictimai işlər verilə bilər. Bu yanaşma rəqəmsal asılılığı faydalı fəaliyyətlə əvəz etməyə kömək edər.

İradə Cəlil, Bizimyol.info

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:158
embedMənbə:https://bizimyol.info
archiveBu xəbər 01 İyul 2026 14:05 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see357

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see356

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see346

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see344

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see333

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see327

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

20 Noyabr 2026 21:27see315

YAP Nizami rayon təşkilatının növbəti yeni ərazi partiya təşkilatı təsis edilib

20 Noyabr 2026 20:43see310

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see308

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see305

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see297

Liderlər razılığa gəldi: Süni intellektin hərbi əməliyyatlara müdaxiləsi məhdudlaşdırılır

20 Noyabr 2026 21:29see294

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

20 Noyabr 2026 21:24see288

“Xəstələr bilmir hara getsin, hara qaçsın” Onkoloji müalicə ilə bağlı ÇAĞIRIŞ

20 Noyabr 2026 17:30see276

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see275

Ağdamda yaradıcı master klas təşkil olundu FOTO

20 Noyabr 2026 21:05see265

Cennifer Lopesdən ETİRAF: “Altı ay dayanmadan ağladım”

20 Noyabr 2026 19:20see256

Qazax şəhərində beşinci İdman Festivalının açılış mərasimi keçirilib FOTO

20 Noyabr 2026 21:35see242

3 Tesla MRT SAF Hospitalda Nə zaman həyat əhəmiyyətlidir? (VİDEO)

20 Noyabr 2026 15:57see236

Nəhəng gəmidə NAMƏLUM XƏSTƏLİK yayıldı 150 yə yaxın insanda QORXULU ƏLAMƏTLƏR

20 Noyabr 2026 15:17see233
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri