Mərkəzi Bankdan valyuta ehtiyatları ilə bağlı KRİTİK AÇIQLAMA: Dolların satışı DAYANDIRILIR?

Azərbaycan Mərkəzi Bankının (AMB) sərəncamında olan rəsmi valyuta ehtiyatlarının həcmi açıqlanıb. Bu il martın 1-nə Azərbaycan Mərkəzi Bankının valyuta ehtiyatları 10 milyard 991,8 milyon dollar təşkil edib. Bu, ötən ayın eyni dövrü ilə müqayisədə 3,3 milyon dollar çox, 2024-cü ilin ilin müvafiq dövrü ilə müqayisədə isə 5,7% və ya 658.5 milyon dollar azdır.

2025-ci il martın 1-nə olan məlumata görə, AMB-nin rəsmi valyuta ehtiyatları 10 milyard 991,8 milyon dollar təşkil edib ki, bu da ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 658,5 milyon dollar azalma deməkdir.

Məsələ ilə bağlı iqtisadçı Natiq Cəfərli News24.az-a açıqlamasında bildirib ki, Mərkəzi Bank keçən ilin üçüncü rübündən etibarən böyük həcmli əməliyyatlarla öz ehtiyatlarını satmağa başlayıb. O vurğulayıb ki, həmin dövrdə əsas səbəb bazardakı tələbatın kəskin artması olmayıb:

"Əsasən, dövlətin enerji sektorundakı ödənişləri üçün vəsait lazım olduğundan AMB birbaşa öz ehtiyatlarından satış həyata keçirib. Bu, Neft Fondu vasitəsilə satışlardan deyil, Mərkəzi Bankın birbaşa öz ehtiyatlarından satışı ilə bağlı olub. Əslində, AMB sədri ötən il iqtisadçılarla görüşündə bu məsələyə toxunmuşdu. Məsələ ondadır ki, 2024-cü ildə dövlətin bir sıra iri miqyaslı planları var idi. COP-29-a hazırlıq, Qarabağın yenidən qurulması, eləcə də müdafiə və təhlükəsizlik xərcləri ilə bağlı ciddi maliyyə vəsaitləri ayrıldı. Xüsusilə, təhlükəsizlik və Qarabağın bərpası üçün 3 milyard manata qədər vəsait nəzərdə tutuldu. Təbii ki, bu kimi xərclər müəyyən xarici valyuta ödəmələrini tələb edir. Belə olan halda, valyutaya olan tələbat artır və bu da Mərkəzi Bankın ehtiyatlarına təsir göstərir", – deyə iqtisadçı qeyd edib.

İqtisadçının sözlərinə görə, hazırkı dövrdə neftin qiyməti ilə bağlı da müsbət tendensiyalar müşahidə olunur. Hökumət 2024-cü ilin ilk iki ayı üçün neftin baza qiymətini 70 dollar olaraq müəyyən etmişdi. Son iki ayın statistikasına nəzər saldıqda isə neftin dünya bazarlarında bu həddən yuxarı satıldığını görmək mümkündür:

"Hazırda ciddi bir risk görünmür. Son iki ildə neft qiymətlərində müşahidə olunan yüksək rəqəmlərə çata bilməsək də, hökumətin proqnozlaşdırdığı qiymətlərdən yüksək satış qeydə alınır. Bu isə iqtisadi sabitliyin qorunmasına müsbət təsir edə bilər. Valyuta ehtiyatlarının azalması manatın məzənnəsi ilə bağlı müəyyən suallar doğursa da, ciddi devalvasiya riski görünmür. Hökumətin iqtisadi sabitliyi qorumaq üçün kifayət qədər ehtiyatları olduğu bildirilir. Bununla yanaşı, neftin qiymətinin proqnozlardan yüksək olması da iqtisadi vəziyyətə müsbət təsir edən amillər sırasındadır".

Aynurə