Icma.az
close
up
RU
Meteoroloqların xəbərdarlığı: İqlim böhranı qlobal su dövriyyəsini dəyişdirir

Meteoroloqların xəbərdarlığı: İqlim böhranı qlobal su dövriyyəsini dəyişdirir

Azertag portalından əldə olunan məlumata əsasən, Icma.az xəbər verir.

Bakı, 19 sentyabr, AZƏRTAC

Su Yer üzündə həyat mənbəyidir, amma hazırda getdikcə daha çox təbii fəlakətlərin səbəbinə çevrilir. İqlim dəyişikliyi planetin su ehtiyatlarına təzyiqi artırır və bütün dünyada milyonlarla insana təsir edən fəlakətlərə səbəb olur.

AZƏRTAC xəbər verir ki, bu barədə BMT-nin Ümumdünya Meteorologiya Təşkilatının (ÜMT) yeni hesabatında qeyd olunur.

Məlumata görə, ötən il rekordların qeydə alındığı 175 ilin ən isti ili olub. Yer kürəsində orta səth temperaturu sənayedən əvvəlki səviyyələri 1,55 dərəcə Selsi ötüb. Bu anomaliya su dövriyyəsinə birbaşa təsir göstərir, çünki daha isti hava daha çox nəm saxlayır, intensiv yağıntılara və nəticədə dağıdıcı daşqınlara səbəb olur.

ÜMT-nin Baş katibi Seleste Saulo bununla əlaqədar bildirib: “Su ilə bağlı fəlakətlər bu il ciddi fəsadlar törətməkdə davam edir. Pakistan və Cənubi Sudanda daşqınlar, Bali adasında ölümlə nəticələnən leysanlar həyəcanverici mənzərənin yalnız bir hissəsidir. Təəssüf ki, bu tendensiyanın sonu görünmür”.

2024-cü ilin sentyabrında Mərkəzi və Şərqi Avropanı vuran güclü “Boris” qasırğası daşqınlara və on minlərlə insanın təxliyəsinə səbəb oldu. Çexiyada çayların səviyyəsi statistik olaraq əsrdə yalnız bir dəfə baş verən səviyyəyə çatdı. ÜMT-nin Hidrologiya şöbəsinin direktoru Stefan Uhlenbrukun qeyd etdiyi kimi, belə “əsr miqyaslı” hadisələr getdikcə adi hala çevrilir.

Su dövriyyəsinin qeyri-sabitliyi digər bölgələrdə də özünü göstərir. Hindistanda bu il musson həmişəkindən tez gəlib və Himaçal Pradeş, Cammu və Kəşmir ştatlarına güclü yağışlar gətirib. Bu arada Amazon hövzəsi, Meksikanın şimal-qərbi və Afrikanın cənubunda El-Nino fenomeni ilə daha da şiddətlənən fəlakətli quraqlıq yaşanıb.

Seleste Saulo bu hadisəni belə izah edib: “El-Nino, şübhəsiz ki, burada rol oynadı, lakin elmi sübutlar göstərir ki, ekstremal hadisələrə - həm quraqlıqlara, həm də daşqınlara səbəb olan məhz iqlim dəyişikliyi və artan temperaturdur”.

Planetdə ən həyəcanverici tendensiyalardan biri buzlaqların sürətlə yoxa çıxmasıdır. 2024-cü ildə onlar 450 giqaton buz itirdilər ki, bu da 180 milyon olimpiya ölçülü üzgüçülük hovuzuna bərabərdir. Bu, qlobal dəniz səviyyəsini 1,2 millimetr qaldıraraq sahilyanı daşqın riskini artırıb.

Hesabatda vurğulanır ki, su dövriyyəsi qapalı qlobal sistemdir.

ÜMT-nin tədqiqatçısı Sulaqna Mişra deyir: “Biz lokal problemlərlə məşğul deyilik. Arktikada əriyən buzlaqlar Asiyada mussonlara, Sakit okeandakı qasırğalar isə bütün dünyada hava şəraitinə təsir göstərir”.

Qlobal iqlim dəyişikliyi fonunda Ümumdünya Meteorologiya Təşkilatı təcili tədbirlər görməyə çağırır: təkmilləşdirilmiş monitorinq, su axınları, yeraltı sular və onun keyfiyyəti haqqında məlumat mübadiləsi, həmçinin beynəlxalq əməkdaşlıq və erkən xəbərdarlıq sistemlərinə təcili sərmayə qoyulması vacibdir.

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:197
embedMənbə:https://azertag.az
archiveBu xəbər 19 Sentyabr 2025 16:02 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Balıq bazarında bahalaşma var (Video)

14 Noyabr 2026 21:02see346

Musiqi dünyasında tarixi ilk: İnsan deyil, amma ilin ən yaxşı ifaçısı seçildi

15 Noyabr 2026 00:00see290

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see282

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see279

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see265

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see262

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see256

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see255

Həftədə bir məşq fiziki formanı və sağlamlığı yaxşılaşdıra bilərmi?

14 Noyabr 2026 21:54see235

Bitkoinin qiyməti 66 min dollardan aşağı düşdü

15 Noyabr 2026 01:34see227

Məşhur model milyarderə ərə getdi

15 Noyabr 2026 00:26see218

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see210

Türkiyəli aktyor ev sahibi ilə məhkəməni uddu Kirayə qalmaqalı

14 Noyabr 2026 22:18see206

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see206

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see205

Kayli Cennerin keçmiş işçisi məhkəməyə müraciət etdi Ağır ittihamlar

14 Noyabr 2026 23:23see202

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

15 Noyabr 2026 13:13see202

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

15 Noyabr 2026 13:40see194

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see189

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

15 Noyabr 2026 19:14see184
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri