Meymunlar primatlardan nə ilə fərqlənir?..

..."Meymun" və "primat" terminləri tez-tez bir-birini əvəz edir, lakin bu tamamilə doğru deyil. Əslində, onlar müxtəlif heyvan qruplarını təşkil edirlər və aralarında kifayət qədər fərqlər var.

SİA-nın məlumatına görə, “Livescience.com” portalı meymunların primatlardan nə ilə fərqləndiyini izah edib.

...Müasir primatlar və meymunlar asanlıqla müxtəlif kateqoriyalara bölünməyə imkan verən bir sıra xarakterik fiziki və davranış xüsusiyyətlərinə malikdirlər.

Məsələn, hazırda mövcud olan növlərə nəzər salsaq, fərqləri görmək olduqca asandır.

Deməli, meymunların çoxunun quyruğu var; Bəzilərinin cisimləri tutmağa imkan verən qavrama quyruğu var. Onlar dördayaqlı heyvanlardır, hərəkət etmək üçün bütün dörd əzalarından istifadə edirlər. Meymunların təxminən bərabər uzunluqda dörd üzvü və çevik bir onurğası var. Meymunları yaşayış yerlərinə görə Köhnə Dünya və Yeni Dünya təsnifatına bölmək olar. Köhnə Dünya meymunları Afrika və Asiyada, Yeni Dünya meymunları isə Mərkəzi və Cənubi Amerikada yaşayır.

Birinciləri bəzən Afrika-Avrasiya meymunları, ikincilərinə isə Neotropik meymunlar da deyirlər.

Lakin primatların quyruğu yoxdur. Onların dik bədən quruluşu onlara dik durmağa imkan verir və bu heyvanlara qeyri-mütənasib əza uzunluqları verir - uzun qollar, lakin qısa ayaqları...

İnsanların əksinə, uzun ayaqları və qısa qolları olması diqqət çəkir. Bundan əlavə, primatların bədən ölçülərinə nisbətən meymunlardan daha böyük beyinləri var ki, bu da intellektdə böyük fərq deməkdir.

Meymunlar kompleks düşünmə qabiliyyətinə malik olsalar da, onların idrak qabiliyyətləri primatlardan xeyli aşağıdır. Primatlar iki kateqoriyaya bölünür: böyük və kiçik meymunlar.

Birinci qrupa şimpanzelər, qorillalar, bonobolar və oranqutanlar, ikinci qrupa isə gibbonlar və siamanglar daxildir.

Baxmayaraq ki, texniki cəhətdən müasir insanları da birinci qrupa daxil etmək olar. Ancaq təkamül tarixi səviyyəsində meymunlarla primatlar arasındakı fərqlər o qədər də aydın deyil.

İnsanlar primatlardan (şimpanzelərdən) 9,3-6,5 milyon il əvvəl ayrılıblar, lakin primatlar və meymunlar özləri də əcdadlarından daha əvvəl - 23-34 milyon il əvvəl ayrılıblar. Ən azından Tanzaniyanın cənub-qərbində tapılan Köhnə Dünya növlərinin ən qədim fosilləri bunu təklif edir.

Əli Babayev