MilMuğan bölgəsində payız yağışı əkin sahələrində çıxışa müsbət təsir edib reportaj AZƏRTAC

İmişli, 3 dekabr, Aydın Yavərzadə, AZƏRTAC

Son günlər Mil-Muğan bölgəsində müşahidə edilən intensiv yağıntılar mövsumi bitkilərə çox faydalı olub. Yağan yağışlar taxıl və otlaq sahələrinə can verib. Fermerlər deyir ki, yağıntnın gələcəkdə bol məhsulla bərabər, həm də maldarlığın yem bazasına müsbət tərəfləri var.

AZƏRTAC-ın bölgə müxbiri fermerlərlə həmsöhbət olaraq onların fikirlərini öyrənib.

El arasında deyilir ki, payız mövsümündə, əsasən də taxıl səpini vaxtı düşən yağıntılar ruzi-bərəkət sayılır və məhsulu birə min artırır. İmişlidə son günlər yağan yağışlar fermerləri sevindirib. Çünki yağışlar taxıl sahələrində həm çıxış suyu rolu oynayır, həm də torpağa verilən gübrələrin parçalanmasında əhəmiyyət daşıyır. Bu il taxıl əkən fermer Həsən Zahidov bildirir ki, növbəti ildə hədəfləri yüksəkdir, həm taxıl sahələrindən, həm də təkrar əkin aparılan yerlərdən. “Arpa sahələrində sentyabr ayında səpin aparmışıq, daha sonra isə oktyabr ayında buğda səpmişik. Taxıl sahələrində çıxış vaxtı düşən yağıntılar çox faydalı hesab edilir. Çünki yağıntılar, ilk növbədə, torpaqda olan çatları örtür və toxumun cücərməsi sürətlə gedir. Eyni zamanda, yağıntı sahələr üçün çıxış suyu sayılır, bir toxumdan 4-5 ədəd zoğun çıxmasına təkan verir. Ötən il 15 hektarlıq sahədən 54 sentner məhsul götürdük. Həmin yerdə isə təkrar olaraq silosluq qarğıdalı əkərək 54 ton məhsul yığa bildik. Bu il yağıntların intensiv olması daha çox məhsul əldə edəcəyimizə ümüd verir və hədəfimiz taxıl sahələrində məhsuldarlığı 80 sentnerə, qarğıdalı sahələrində isə 80 tona çatdırmaqdır. Havanın temperaturunun 15-17 dərəcə olması və yağıntının düşməsi təkcə taxılçılıqda deyil, həm də heyvandarlıq üçün nəzərdə tutulan otlaq sahələrinə də müsbət təsir edir. Adətən, bu aylarda heyvandarlıqda yem bazarı kimi yaz fəslindən tədarük olunan ot və ya yoncadan istifadə edilir. Lakin optimal hava tempraturu və düşən yağıntılar çöl sahələrindəki otlaq sahələrinin yenidən yaşıllaşmasına yol açır və bu da münbit yem bazası yaradır. Nəticədə heyvanların örüşdə otarılmasına imkan yaranır. Eyni zamanda, ot bağlamalarının da ucuzlaşması müşahidə edilir”.

Uzun illərdir taxılçılıqla məşğul olan İmdad Məhərrəmov da bol məhsul götürəcəyinə ümid edir. O deyir ki, yağış təbii suvarma rolu oynayır və torpaq qatı bərabər şəkildə su içir: “Payız vaxtı yağış suyu ilə çıxış alınması qədim vaxtlardan el arasında bol məhsul götürüləcəyinə işarə kimi sayılıb. Mil-Muğan bölgəsində də taxıl səpini zamanı yağan yağıntılar biz fermerləri çox sevindirir. Əkin zamanı lazımi aqrotexniki qaydalara riayət olunur və müəyyən gübrələrdən istifadə edilərək suvarma aparılır. Lakin süni suvarmada bir çox hallarda relyefə görə sahələr tam bərabər su qəbul edə bilmir. Lakin təbii suvarma sayılan bu yağıntılar torpağa verilən gübrələrin parçalanmasında və bitkilərin bərabər qaydada su içməsinə təsir edir və torpaq qatında çatları örtərək buğdanın hava çəkməsinin qarşısını alır”.

Fermer yağışın maldarlığa faydalarından da danışıb: “Mil-muğan düzü həm də qışlaq otlağı sayılır. Burada mövcud olan heyvandarlıq təsərrüfatı üçün bu yağıntı ruzi-bərəkət sayılır. Belə deyək ki, yaylaqda olan heyvanlar əsasən təbii ot örtüyü ilə qidalanır. Qış vaxtlarında isə mal-qara qışlaq otlaqlarına gətirilir. Heyvanlar saxlanc yerində bəslənməklə yanaşı, həm də çöllərdə otarılır. Oktyabr-noyabr aylarında düşən yağıntılar isə örüş sahələrindəki yem bazasını müsbət təsir etdiyi üçün mal-qaranın daha çox çöllərdə otarılmasına fürsət yaranır. Bir sözlə, payız yağışı maldarlıqda olan xərcləri də azaldır. Heyvanlar örüşdən qayıdan zaman tox olduğu üçün artıq tayalara yığılan ot bağlamalarından istifadə edilmir və həmin yem bazası qışın sərt aylarında ehtiyat mənbəyi kimi fermerlərin işinə yarayır”.

İmişli Dövlət Aqrar İnkişaf Mərkəzinin əməkdaşı Eldar Bədirxanov bildirir ki, rayon ərazisində bu günə kimi 15718 hektar sahədə şum işləri yerinə yetirilib. 4137 hektar sahədə payzılıq buğda, 5713 hektar sahədə isə payızlıq arpa əkilib. Payız yağışı səpin aparılan sahələrdə çıxışa müsbət təsir edib.

Qeyd edək ki, Mil-Muğan bölgəsində, o cümlədən İmişli rayonunda pazız mövsümündə yağıntların miqdarı ötən illərə nisbətən daha çox olub və əsasən də səpin vaxtına təsadüf edib.