Icma.az
close
up
RU
Menu

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

Moskva ilə Bakının arası pozularsa, kim daha çox itirəcək? Rusiyadan baxış

Moskva ilə Bakının arası pozularsa, kim daha çox itirəcək? Rusiyadan baxış

Yenisabah saytına istinadən Icma.az xəbər verir.

Rusiya ilə Azərbaycan arasında münasibətlərdəki siyasi böhran iki ölkə arasında iqtisadi əməkdaşlığa təsir göstərə bilər. 

Yenisabah.az xəbər verir ki, bu, “Vedomosti”yə müsahibə verən ekspertlərin fikridir.

“Azərbaycan daxili istehlak üçün Rusiyanın “Urals” neftini alır (2024-cü ildə 1,53 milyon ton), özünün premium “Azeri Light” markalı neftini ixrac edir və son nəticədə bu əməliyyatlardan “yaxşı gəlir əldə edir, - bunu Energetika və Maliyyə İnstitutunun energetika üzrə baş direktoru Aleksey Qromov deyir. “Bundan başqa, Rusiya Azərbaycan üçün əsas meyvə-tərəvəz bazarlarından biridir”. pizza mizza

Prezident Akademiyasının Beynəlxalq Ticarət Araşdırmaları Mərkəzinin direktoru Aleksandr Knobelin fikrincə, Azərbaycan daha həssas vəziyyətdədir: 

“O, təkcə bazarı və təchizatçını deyil, həm də logistik tərəfdaşını itirəcək. Rusiya yerli itkilərlə və müəyyən mallar üçün qiymət artımı ilə üzləşəcək, lakin axını yenidən konfiqurasiya edə və boşluğu digər bazarlarla kompensasiya edə biləcək".

Ölkələr nə alıb-satır?

Ali İqtisadiyyat Məktəbi nəzdində Ticarət Siyasəti İnstitutunun direktoru Aleksandr Daniltsev qeyd edir ki, iki ölkə arasında qarşılıqlı ticarət ümumən kifayət qədər dinamik şəkildə inkişaf edir: 2020-2024-cü illərdə ölkələr arasında ticarət dövriyyəsi, 2010-2014-cü illərlə müqayisədə, 1,5 dəfədən çox artıb. Bu, əsasən Rusiya ixracının artımı hesabına baş verib (demək olar ki, 2 dəfə)

Daniltsev deyir ki, Rusiya Azərbaycanın üçüncü ən böyük ixrac tərəfdaşıdır - Türkiyə və İtaliyadan sonra (habelə Çindən sonra ikinci ən böyük idxal tərəfdaşıdır).

Azərbaycan Respublikası Dövlət Gömrük Komitəsinin məlumatına görə, ilin ilk 5 ayında Rusiya ilə Azərbaycan arasında ticarət dövriyyəsi 25% artaraq 2,16 milyard dollara çatıb. Bundan başqa, Rusiyadan ixrac idxaldan təxminən 3 dəfə çox olub - 446 milyon dollara qarşı 1,7 milyard dollar. 

Ötən il iki ölkə arasında ümumi ticarət dövriyyəsi 4,8 milyard dollar təşkil edib. Rusiya Federal Gömrük Xidmətinin məlumatına görə, 2024-cü ildə Rusiyanın xarici ticarət dövriyyəsi 716,9 milyard dollar təşkil edib. Ötən il Rusiyanın xarici ticarətində Azərbaycanın payı 1%-dən az olub. 

2024-cü ildə Azərbaycanın xarici ticarət dövriyyəsi 47,7 milyard dollar səviyyəsində olub - Rusiya onun demək olar ki, onda birini təmin edib.

Rusiya Azərbaycana əsasən yanacaq və enerji məhsulları verir. BMT-nin əmtəə ticarəti statistikası və “Vedomosti”nin hesablamalarına görə, keçən il neft və onun distillə məhsullarının daxil olduğu “mineral yanacaq” əmtəə qrupu Rusiyanın bu ölkəyə tədarükünün demək olar ki, üçdə birini (1,18 milyard dollar) təşkil edib. 

Bu ilin ilk 4 ayında qiymətli daşlar və metallar liderdir (bu ölkəyə tədarükün 29%-i və ya 439,4 mln.). İkinci yerdə mineral yanacaq (yanvar-aprel ayları üçün 24% və ya 355,3 mln. dollar) gəlir. Azərbaycana tədarük edilən ilk üçlükdə qara metallar (4 ayda 7% və ya 103,8 milyon dollar) olub.

Azərbaycan Rusiyanı əsasən kənd təsərrüfatı məhsulları ilə təmin edir. Ötən il tərəvəz və meyvə tədarükünün ümumi payı Azərbaycanın Rusiyaya ixracının demək olar ki, yarısını - təxminən 600 milyon dollar təşkil edib. Bu ilin ilk dörd ayında meyvə və qoz-fındıq bütün tədarüklərin 27 faizini (87,5 milyon dollar), tərəvəz və kök bitkiləri 23 faizini (73,7 milyon dollar) təşkil edib. Bu ölkədən idxal edilən ilk üçlükdə plastik və plastik məmulatlar (24% və ya dörd ay ərzində 78 milyon dollar) yer alır.

Azərbaycanın iqtisadiyyatında Rusiyanın rolu

Knobel qeyd edir ki, Azərbaycan üçün Rusiya ən mühüm satış bazarlarından biridir. 2024-cü ildə Azərbaycan ixracının təxminən 1 milyard dolları Rusiyaya gedib ki, bunun da üçdə ikisi kənd təsərrüfatı məhsullarıdır: meyvə, tərəvəz və konservlər. 

Ekspert qeyd edir ki, bu istiqamətin itirilməsi fermerlərin və emal müəssisələrinin gəlirlərinin kəskin azalması deməkdir.

"Əvəzedicini tez tapmaq mümkün olmayacaq: Avropa və Fars körfəzi ölkələrində ciddi keyfiyyət tələbləri var və orada logistika daha bahadır. Daxili bazar bütün həcmi qəbul edə bilməyəcək və bu, istehsalçıların qiymətlərinin aşağı düşməsinə, məhsulun azalmasına və kəndlərdə işsizliyin artmasına səbəb olacaq", - ekspert hesab edir. 

Knobel deyir ki, Rusiyadan idxalın dayandırılması daha da həssas olacaq. Yanacaq, metal və gübrə daxil olmaqla, Azərbaycanın bütün alışlarının 17%-i Rusiyanın payına düşür. 

Ekspert hesab edir ki, "Rusiya yanacağı Türkiyə və ya İran yanacağından daha ucuzdur, metallar və gübrələr daha sürətli çatdırılır. Əvəzetmə tədarük zəncirlərinin yenidən qurulmasını, yeni müqavilələrin bağlanmasını tələb edəcək və qiymətlərin bahalaşmasına səbəb olacaq". 

Artıq birinci ildə bu, bu ölkədə inflyasiyaya 1,5-2 faiz bəndi əlavə edə bilər.

Plexanov adına Rusiya İqtisadiyyat Universitetinin İqtisadiyyat nəzəriyyəsi kafedrasının dosenti Yekaterina Novikova xatırladır ki, Rusiya həm də buğda, günəbaxan yağı, qənnadı məmulatları, şəkər, ət məhsulları və sərinləşdirici içkilər daxil olmaqla, Azərbaycana ən böyük ərzaq tədarükçüsüdür. Maşınlar, mexanizmlər və elektrik avadanlıqları və onların ehtiyat hissələri də ixracın əhəmiyyətli hissəsini təşkil edir.

Beynəlxalq Münasibətlərin Təhlili Mərkəzinin sədri Fərid Şəfiyev deyir: "Azərbaycanın Rusiyaya ənənəvi ixracı kənd təsərrüfatı məhsulları idi, baxmayaraq ki, burada da müəyyən kobud məqamlar var idi - bəzən pomidor və digər məhsulların partiyaları ələ keçirilir və ya onların Rusiyaya çatdırılması əngəllənirdi. Amma bunlar sistemli addımlar deyil, epizodlar idi".

O hesab edir ki, Rusiya ilə əlaqələr kəsilərsə, Azərbaycan kənd təsərrüfatı məhsullarının ixracını başqa ölkələrə istiqamətləndirə bilər.

Azərbaycan Rusiya üçün

Knobelin fikrincə, Rusiya üçün itkilər daha az olacaq – Azərbaycanın xarici ticarətinin cəmi 0,6%-i Azərbaycanın payına düşür və makroiqtisadi baxımdan bu, əhəmiyyətsizdir.

Eyni zamanda, bəzi sənaye sahələri - yanacaq, metal, taxıl və avadanlıq tədarükçüləri üçün Azərbaycan bazarının yoxa çıxması çətinliklər yaradacaq, o hesab edir. Bu, xüsusilə Azərbaycanın minimal logistika xərcləri ilə rahat və etibarlı alıcı olduğu cənub bölgələrinə təsir edəcək. 

Ekspert qeyd edir ki, Xəzər dənizi ilə tranzit də zərər görəcək: Rusiya Şimal-Cənub dəhlizində tərəfdaşını itirir və bu, nəqliyyatın səmərəliliyini və ölkənin cənubunda nəqliyyat infrastrukturuna investisiyanı azaldır.

Knobel deyir ki, Rusiya istehlakçısı da təsirini hiss edəcək: "Azərbaycan qışda təzə pomidor və xurmanın aparıcı tədarükçüsüdür. Onsuz bu məhsulların qiymətləri xüsusilə ilin sonunda bahalaşacaq. Türkiyə və İran həcmləri qismən kompensasiya edə biləcəklər, lakin həmişə eyni qiymətlərlə və eyni sabitliklə deyil".

Azərbaycan Rusiyaya pomidor tədarük edir, çünki ölkə idxalda ondan asılı olaraq qalır. O qeyd edib ki, Azərbaycandan Rusiya bazarına pomidor idxalının payı 30-35 faiz təşkil edir. Birlik nümayəndəsi əlavə edib ki, ölkələr arasında vəziyyət gərginləşdiyindən bu tərəvəzin tədarükü ilə bağlı heç bir problem yoxdur.

Mənbə belə qənaətə gəlib ki, hər hansı səbəbdən bir ölkədən tədarük dayandırılarsa, onlar digər ölkələrdən, məsələn, Çin, Türkmənistan və Türkiyədən tədarüklə əvəz oluna bilər. Eyni zamanda, ölkələr arasında gərginləşən vəziyyət artıq Rusiya biznesinin Azərbaycandakı işinə də təsir edib. 

Azərbaycan mətbuatı Rusiyadan alınan dondurulmuş soğan halqalarının partiyasında patogen mikroorqanizmlərin aşkar edildiyini, ona görə də məhv edildiyini yazıb. “Miratorq”un nümayəndəsi “Vedomosti”yə bildirib ki, şirkətdaxili araşdırma nəticəsində Gömrük İttifaqının qaydaları ilə müəyyən edilmiş “Miratorg Zapad” məhsullarının qida təhlükəsizliyi standartlarına uyğunsuzluq aşkar edilməyib. Miratorg nümayəndəsi əmindir ki, bütün məhsullar beynəlxalq qida təhlükəsizliyi sisteminin tələblərinə uyğundur.

"Rusiyanın artıq, məsələn, Gürcüstanla əlaqələri kəsmək presedentləri olub - ölkələr uyğunlaşdırılıb, yenidən strukturlaşdırılıb. Ümid etmək istərdim ki, böhranın həlli tapılacaq", - bunu politoloq Fərid Şəfiyev bildirib.

Ekspert ticarət əlaqələrinin tamamilə dayanacağına şübhə edir.


Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:180
embedMənbə:https://yenisabah.az
archiveBu xəbər 03 İyul 2025 14:39 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see335

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see316

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see312

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

19 Noyabr 2026 15:22see293

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see289

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see286

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see278

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see269

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see261

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

19 Noyabr 2026 18:45see253

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

19 Noyabr 2026 13:48see243

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see243

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see238

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

19 Noyabr 2026 15:03see231

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

20 Noyabr 2026 00:06see227

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

19 Noyabr 2026 17:30see217

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see214

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see213

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see211

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see209
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri