Icma.az
close
up
RU
Mövsümi meyvələr niyə bahalaşır? Ekspertlər səbəbləri açıqladı

Mövsümi meyvələr niyə bahalaşır? Ekspertlər səbəbləri açıqladı

Qaynarinfo portalından əldə olunan məlumata əsasən, Icma.az xəbər verir.

Yay gəldi, amma gözlənilən ucuzluq gəlmədi. Əksinə, bu il bazarlarda mövsüm meyvələrinin qiyməti alıcıları sözün əsl mənasında təəccübləndirir. Rəfləri bəzəyən gilasın kiloqramı 18, alçanın 12, moruğun isə 18 manata qədər yüksəlib. Ənənəvi qış hazırlıqlarına, xüsusən də mürəbbə qaynatmağa başlayan ailələr bu il xərclərini yenidən hesablamaq məcburiyyətində qalıblar. Halbuki, hər kəs yerli məhsulun bazara kütləvi daxil olması ilə qiymətlərin enəcəyinə ümid edirdi. Bəs, görəsən, bolluq mövsümündə bu bahalaşmanın kökündə nə dayanır? 


"Böyük alça bağları da gözlənilən nəticəni vermədi”

Aqrar-ekspert Eldar Hüseynovun sözlərinə görə, mövsümi meyvələrin qiymət artımının əsas səbəblərindən biri hava şəraitinin yağıntılı keçməsidir: "Builki qədər aramsız yağıntı uzun müddətdir müşahidə olunmurdu. Kəskin yağıntılar bitkilərdə xəstəlikləri artırdı. Hər gün yağan yağış, leysan və dolu səbəbindən əkinçilər və fermerlər xəstəliklərlə mübarizə apara bilmədilər. Nəticədə, əvvəlki illərlə müqayisədə bu il məhsuldarlıq təxminən 80 faiz azaldı. Azərbaycanı alça ilə əsasən Göyçay, Ucar və Zərdab rayonları təmin edirdi. İndi Yevlaxda da böyük bir plantasiya salınıb. Mövsümün sonunda isə bazara Quba alçası daxil olurdu. Lakin bu il Göyçayda yaxşı alça olmadı. Saatlıda yerləşən böyük alça bağları da gözlənilən nəticəni vermədi. Bu səbəblərdən alça kəskin şəkildə bahalaşdı. Artıq alça mövsümü demək olar ki, bitib. Amma ucuzlaşma yalnız çox dəymiş, növü bilinməyən, ağarmış və ya emala gedən alçalarda müşahidə edilir. Keyfiyyətli alçanın ucuzlaşması gözlənilmir”.

E.Hüseynov bildirdi ki, bu il tozlanma dövründə yağıntının çox olması səbəbindən gilas ağacları məhsul tuta bilmədi. Eyni zamanda, Azərbaycandan Rusiya bazarına kütləvi şəkildə gilas ixrac edildiyi üçün daxili bazara əsasən ikinci və üçüncü növ gilaslar qalırdı. Birinci növ gilas isə daxili bazara çıxarılanda həddindən artıq baha olurdu: "Lakin son günlərdə Moldovadan Moskvaya və Rusiyanın digər şəhərlərinə kütləvi şəkildə gilasın daxil olması orada qiymətləri kəskin şəkildə aşağı salıb. Bu səbəbdən daxili bazarda da gilasın qiymətində qismən ucuzlaşma müşahidə olunur. Yaxın vaxtlarda Xerson gilası da bazara daxil olacaq. Xerson gilası gəldikdən sonra qiymətlər tədricən düşəcək. Hazırda isə ölkədə gilas ümidi yalnız Şəmkir, Tovuz, Qazax və Ağstafa zonasına qalıb. Ağ gilasın isə bir-iki həftəyə kəskin bahalaşması ehtimal olunur. Çünki bu il Quba və Qusarda ağ gilas demək olar ki, yoxdur. Aramsız yağışlar şimal bölgəsinin kənd təsərrüfatına dəhşətli dərəcədə ziyan vurub. Hazırda bazarda "Quba gilası" adı altında satılan ağ gilasların əksəriyyəti məhz qərb bölgəsindən gətirilir”.

"Gilas, çiyələk, şaftalı və nektarinin qiymətində ucuzlaşma gözlənilir”

Ekspertin fikrincə, çiyələk ilk çıxanda Rusiyaya böyük həcmdə ixrac edilirdi. Bu, əsasən istixanalarda yetişdirilən çiyələklər idi. Daha sonra açıq sahə çiyələyinin bazara daxil olması, eyni zamanda Rusiyanın öz yerli məhsulunun bazara çıxması orada qiymətləri saldı və bu, avtomatik olaraq bizdə də çiyələyin ucuzlaşmasına səbəb oldu: "Əriyə gəldikdə, bu il Ermənistanda və Türkiyədə məhsul bol olsa da, Azərbaycan və İranda dəhşətli səviyyədə qıtlıqdır. Tərtər və Goranboy rayonlarında ərik məhsuldarlığı ötən illə müqayisədə 60 faiz azdır. Yığılan məhsulun yalnız keyfiyyətli olanları soyuducu anbarlara yığılır, zəifləri isə daxili satışa çıxarılır. Bununla belə, Naxçıvan əriyinin bazara daxil olması daxili tələbatı müəyyən qədər tənzimləyir”.

E.Hüseynovun sözlərinə görə, ölkəmizin meyvə-tərəvəz sektorunun ən böyük alıcısı Rusiyadır. Orada qiymətlər yüksək olanda, daxili bazarda da avtomatik olaraq yüksəlir: "Son günlərdə Moskva bazarlarında baş verən xoşagəlməz hadisələrdən sonra məhsullara tələbat və alıcılıq qabiliyyəti azalıb. Tacirlər mal göndərməyə qorxurlar. Bütün bunlar daxili bazarda bəzi məhsulların kəskin ucuzlaşmasına gətirib çıxarır. Növbəti həftələrdə gilas, çiyələk, şaftalı (o cümlədən yastı şaftalı) və nektarinin qiymətində ucuzlaşma olacaq. Albalının da qiyməti kəskin ucuzlaşacaq. Çünki hazırda İrandan Azərbaycana 12 yük maşını albalı gəlir. Məsələn, hazırda daxili bazarda birinci növ yerli albalının pərakəndə satış qiyməti 12-13 manatdırsa, İrandan gələn məhsulun maya dəyəri 4 manatdır. Paylanma qiyməti 5 manat olan məhsul bazarda 7-8 manata satılacaq”.

"Məhsuldarlıq aşağı düşdükdə qiymət yüksəlir”

İqtisadçı Xalid Kərimli isə düşünür ki, intensiv yağışlar əkinçilik sahəsinə müsbət təsir göstərsə də, eyni sözləri bağçılığa aid etmək mümkün deyil. Yağıntıların ağacların çiçəkləmə və tozlanma kimi erkən inkişaf mərhələlərinə təsadüf etməsi ciddi fəsadlar yaradır: "Hava şəraitinin bu cür keçməsi fermerlərin aqrotexniki qulluq, xüsusən də dərmanlama xərclərini kəskin artırır. Çünki ağaclara çilənən preparatların yağış suları ilə yuyulması yenidən dərmanlama zərurəti yaradır”.

X.Kərimli bildirdi ki, yağıntıların digər mənfi təsiri isə məhsulun əmtəə görünüşü ilə bağlıdır. İntensiv yağışlar gilas və alça kimi erkən yetişən meyvələrdə çatlamaya və keyfiyyət itkisinə səbəb olaraq fermerin ziyanını daha da artırır: "Bütün bunlara rəğmən, qeyd olunan proseslərin ölkədə kəskin meyvə-tərəvəz qıtlığına səbəb olacağını demək doğru deyil. Ölkə ərazisinin fərqli iqlim qurşaqlarında yerləşməsi səbəbindən yağıntıların düşmə dövrü və intensivliyi regionlar üzrə dəyişir. Buna görə də qlobal qıtlıqdan deyil, sadəcə müəyyən meyvə növlərində məhsuldarlığın aşağı düşməsi fonunda bazarda təklifin azalmasından danışmaq olar. Xüsusilə erkən yetişən alça, gilas, ərik, bəzi şaftalı növləri, eləcə də alma və armud kimi məhsullarda təklif azlığı müşahidə edilə bilər ki, bu da qiymətlərin bazarda nisbətən baha formalaşması ilə nəticələnib”.

Mənbə: "Kaspi" qəzeti

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:185
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 04 İyul 2026 12:42 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see397

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see381

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see314

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see296

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see293

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see284

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see271

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see265

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see264

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see251

Hansı qan analizi Alsheymeri 10 il öncədən xəbər verir?

18 Noyabr 2026 16:56see235

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see234

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see229

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see228

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see227

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see224

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see221

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see215

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see215

“PAŞA Sığorta”nın yeni mobil tətbiqi istifadəyə verilib

18 Noyabr 2026 12:12see208
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri