Icma.az
close
up
RU
Müddəti bitən kredit kartlarını qayçı ilə kəsib atanlara xəbərdarlıq

Müddəti bitən kredit kartlarını qayçı ilə kəsib atanlara xəbərdarlıq

Icma.az, Milli.az portalından verilən məlumatlara əsaslanaraq xəbər verir.

Son illərdə istifadəsi genişlənən yeni nəsil bank kartlarının son istifadə tarixi bitdikdən sonra qayçı ilə kəsilib zibilə atılması vərdişi həm insan sağlamlığı, həm də ətraf mühit üçün ciddi risklər daşıyır. Elmi məlumatlar və mütəxəssis rəyləri, xüsusilə dinamik təhlükəsizlik koduna (CVV) malik kartların mexaniki olaraq parçalanmaması lazım olduğuna diqqət çəkib.

Milli.Az xəbər verir ki, fransız mühəndis Kler Deylesin 2020 tarixli doktorluq dissertasiyasında irəli sürdüyü struktur analizlərinə görə, dinamik təhlükəsizlik kodlu yeni nəsil kartların tərkibində e-kağız ekranı qidalandıran 0,5 mm-dən daha nazik litum mikro batareyalar və aktiv elektrokimyəvi hüceyrələr yer alır. Bu növ litum-ion hüceyrələrinin qayçı və ya oxşar alətlərlə kəsilməsi ani kimyəvi qısaqapanmaya və termal qaçış (həddindən artıq qızma) reaksiyasına yol aça bilər. Kəsim zamanı ortaya çıxan ən böyük təhlükə isə hidrogen flüorid qazının buraxılmasıdır. Açığa çıxan bu qaz göz, dəri və ya tənəffüs yollarındakı nəmliklə təmas etdikdə son dərəcə toksik və yüksək dərəcədə aşındırıcı bir maddə olan flüorhidrik turşuya çevrilərək ciddi sağlamlıq problemlərinə səbəb ola bilər.

Təkrar emal zəncirinə və qiymətli metallara zərər verir
Kartların kəsilərək məhv edilməsi ekoloji müstəvidə də böyük zərərlərə yol açır. Tərkibindəki e-kağız ekran, NFC antenası və litum batareyaları səbəbindən Elektrik və Elektron Avadanlıq Tullantıları (EEAT) sinfinə daxil olan bank kartları qızıl, palladium, gümüş və mis kimi qiymətli metallar ehtiva edir.

Kartlar kəsilib kiçik parçalara bölündükdə tərkibindəki bu qiymətli metallar da xırdalanır. Bu vəziyyət EEAT təkrar emal və emal müəssisələrindəki çeşidləmə ələklərindən qaçmalarına səbəb olur. Kəsilmiş parçalar yenidən qiymətləndirilə bilmədiyi üçün ya yandırılmalı olur, ya da torpağa basdırılır; bu da həm iqtisadi itkiyə, həm də qarşısı alına bilən ətraf mühit çirklənməsinə yol açır. Buna görə də təkrar emal müəssisələri kartların bütöv şəkildə toplanmalı olduğunu vurğulayıblər.

"Oğurlanma qorxusu texniki cəhətdən əsassızdır"
Kartın bütöv şəkildə atılması halında məlumatların oğurlanacağı ilə bağlı narahatlıqların müasir texnologiyada heç bir qarşılığı yoxdur. Təhlükəsizlik mütəxəssisləri son istifadə tarixi bitmiş və ya bank sistemi üzərindən bağlanmış bir kartın texniki olaraq tamamilə işlək vəziyyətdən çıxdığını qeyd ediblər. Həmçinin mobil cihazlar üzərindən təmin edilən güclü şəxsiyyət doğrultma addımları və təhlükəsizlik protokolları ola biləcək dələduzluq cəhdlərini texniki olaraq qeyri-mümkün edəcək səviyyəyə çatdırıb.

Müəllif: Ülkər Vəliyeva (Milli.Az redaktor)

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:130
embedMənbə:https://news.milli.az
archiveBu xəbər 29 Sentyabr 2026 02:04 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Azərbaycanda 55 yeni peşə standartı hazırlanır

14 Noyabr 2026 11:57see286

“Ağzımızdakı dişlərin sayını da uçota alsalar yaxşı olar...” TƏKLİF

14 Noyabr 2026 12:26see275

Balıq bazarında bahalaşma var (Video)

14 Noyabr 2026 21:02see272

Gələn il qeyri dövlət müəssisələri büdcədən 130 mln. manata yaxın subsidiya alacaq

14 Noyabr 2026 18:04see266

Bakı avtobuslarında sərnişin bumu

14 Noyabr 2026 17:02see266

Azərbaycandan Suriyaya nəql edilən qazın həcmi 56% artdı

14 Noyabr 2026 14:44see255

Ədalət Partiyasında şairlə səmimi görüş

14 Noyabr 2026 17:43see250

STAR neft emalı zavodu dizel yanacağı istehsalını 4 % ə yaxın artırıb

14 Noyabr 2026 17:02see249

Avropa siyasi məkanında aparılan müzakirələrdə Azərbaycan fəal iştirak edir

14 Noyabr 2026 19:16see245

Yuğ Teatrında Ana tamaşasının premyerası keçirilib FOTOLAR

14 Noyabr 2026 20:23see243

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see230

Rusların təxminən 90 faizi son üç ildə kredit götürdüyünü etiraf edib

14 Noyabr 2026 19:30see225

Ermənistanı Avropa İttifaqının tərkibində görürəm Paşinyan

14 Noyabr 2026 19:50see224

Musiqi dünyasında tarixi ilk: İnsan deyil, amma ilin ən yaxşı ifaçısı seçildi

15 Noyabr 2026 00:00see224

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see221

Azərbaycanda bəzi dövlət müəssisələri ləğv oluna bilər

14 Noyabr 2026 17:10see217

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see213

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see212

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see206

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see205
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri