Icma.az
close
up
RU
Müəssisə adları Azərbaycan dilinə necə təsir edir? MÜTƏXƏSSİS

Müəssisə adları Azərbaycan dilinə necə təsir edir? MÜTƏXƏSSİS

Icma.az bildirir, Avtosfer portalına istinadən.

Bakıda bəzi obyektlərin adlarında xarici dillərdən istifadə olunması və tarixi binaların fasadlarında reklam lövhələrinin yerləşdirilməsi məsələsi gündəmə gəlib.

Avtosfer.az xəbər verir ki, Nizami küçəsində yerləşən “Urfa Sofrası” restoranının lövhəsi ilə bağlı memar Elçin Əliyev sosial şəbəkə hesabında paylaşım edib. O, reklam lövhəsindəki yazının ana dilində olmadığını, Bakının bu cür adlarla Türkiyənin əyalət şəhərinə çevrildiyini və bu cür halları özbaşınalıq adlandıraraq narazılığını ifadə edib. Hətta vəziyyətin artıq bezdirici həddə çatdığını vurğulayıb. Bəs sahibkarlar firmaları ilə bağlı ad təyin etməkdə hansı normaları gözləməlidirlər? 
Mövzu ilə bağlı marketoloq Elxan Mərdanlı Avtosfer.az-a açıqlamasında bildirib ki, Azərbaycan dili bizim dövlət dilimizdir və onun qorunması, ictimai yerlərdə düzgün istifadəsi hər birimizin məsuliyyətidir:


"Lakin bu məsələyə yanaşarkən sahibkarların markalaşma hüququ ilə reklam və lövhələrdə dövlət dilindən istifadə tələblərini bir-birindən fərqləndirmək lazımdır. Müasir ticarətdə markalaşma, brend adlarının və loqoların istifadəsi beynəlxalq biznesin ayrılmaz hissəsidir və bu hüquqlar müvafiq qanunvericiliklə qorunur. Dünyada ingilis, italyan, türk və digər dillərdə formalaşmış minlərlə brend mövcuddur. Azərbaycan əlifbasının da latın qrafikasına əsaslandığını nəzərə alsaq, loqonun latın hərfləri ilə yazılması və ya adın başqa dildə səslənməsi həmin brendin hansısa xarici dili, ölkəni və ya mədəniyyəti təbliğ etməsi anlamına gəlmir. “Urfa Sofrası” adında Urfa Türkiyənin müəyyən bir bölgəsini, “Sofrası” isə restoranın mətbəx konsepsiyasını ifadə edir. Necə ki, “Bakı süfrəsi” adlı restoranın mövcud olması təbii qarşılanardı, “Urfa Sofrası” da müəyyən bölgənin mətbəxini təqdim edən kommersiya adı kimi qiymətləndirilə bilər. Azərbaycanda reklam və ictimai iaşə obyektlərinin lövhələri dövlət dilinə dair qanunvericiliyin tələblərinə uyğun olmalıdır. Xarici dildə olan reklam mətnləri ilə rəsmi qeydiyyatdan keçmiş əmtəə nişanlarının istifadəsi isə hüquqi baxımdan fərqli məsələlərdir". 
Marketoloq qeyd edib ki, bu səbəbdən konkret lövhənin qanunvericiliyə uyğunluğunu müəyyən etmək üçün həmin adın və loqonun hüquqi statusuna baxılmalıdır:

"Azərbaycan və türk dillərinin yaxınlığı səbəbindən “sofra” sözünün mənası yerli istehlakçı üçün də anlaşılandır. Ancaq sözün başa düşülməsi qanunvericiliyin dil tələblərinin yerinə yetirilməsi demək deyil. Yalnız restoranın adının başqa dildə səslənməsinə görə bunu özbaşınalıq və ya Azərbaycan dilinə hörmətsizlik kimi qiymətləndirmək düzgün yanaşma deyil. Bakı beynəlxalq turizm və biznes şəhəridir. Burada fərqli ölkələrin mətbəxlərinin, mədəniyyətlərinin və brendlərinin təmsil olunması şəhərimizin beynəlxalq cəlbediciliyinin bir hissəsidir. Azərbaycan dilinin qorunması ilə sahibkarların öz brendlərini yaratmaq və inkişaf etdirmək hüquqları bir-birinə qarşı qoyulmamalıdır. Əsas prinsip qanunvericiliyə riayət edilməsi, dövlət dilinə hörmət və sahibkarlıq azadlığı arasında sağlam balansın qorunmasıdır". 
Memar Cahid Həsənovun fikrincə isə, şəhər mərkəzində, mərkəzdən kənarda və ya regionlarda tarixi binanın, hətta birinci mərtəbəsində bu cür dəyişikliklərin edilməsi tarixi abidəyə böyük zərbədir:


"Azərbaycan Dövlət Reklam Agentliyi firmaya pasport verib, sənəd təsdiq edib, aylıq, illik reklam icarə haqqı alır. İldə 2000-3000 manat reklam pulu almaqdan ötrü biz ildə 2-3 milyonluq ziyana gedirik. Çünki tarixi binanın yarıdan çoxunun modern üslubda reklam yazıları ilə örtülməsi turistlərin həmin binalara marağını azaldır, onların bu binalara baxmasına və ziyarət etməsinə mane olur. İaşə obyektləri, kafe, restoranlar, çayxanalar, dönərxanalar hamısı tarixi binaların birinci mərtəbəsində yerləşir. Lakin kiminsə hansı ixtiyarla belə bir artırma etməsi qanunsuzdur. Binanın görünüşünün və fasadının örtülməsi, üzərində reklamların yerləşdirilməsi qanunsuzdur. Bizim reklam haqqında qanunla və digər mövcud qanunvericiliklə də binaların fasadlarında hər hansı bir reklam qadağandır. Şəhərin mərkəzində belə bir vəziyyətin yaranması və buna pasport verilməsi qəbuledilməzdir. Bu məsələlərə Dövlət Reklam Agentliyi nəzarət edir və məsuliyyət də həmin qurumun üzərinə düşür. Belə bir icazənin verilməsi düzgün deyil".
Sosioloq Mayıl Yaqubun əlavə edib ki, bu hallar Azərbaycanda müstəqillik dönəmində, bütün illərdə müşahidə olunub:


"Sovet dövründə də insanlarımız Azərbaycan dilində yox, rus dilində danışmağı özlərinə prestij hesab edirdilər. Bunun əsas səbəbi nədir? Təbii ki, prestij qazanmaq. İndi xarici dillərdə, xüsusilə ingilis dilində bu cür plakatların yapışdırılması sadəcə üstünlük qazanmaqdır. Sanki Azərbaycan dilində yazanda o mağaza, o obyekt hörmət qazanmır. Halbuki bu səhv yanaşmadır. İndi bunun kökündə nə dayanır? Əgər Azərbaycan inkişaf etmiş bir ölkə olsaydı, obyektlər azərbaycan dilindən utanardılar belə? Yaponiyada və ya Fransada insanlar yapon və ya fransız dilinə yox, ingilis dilinə sizcə meyillidirlər? Xeyr. Biz deməli öz dilimizi aşağı səviyyəli hesab edirik. Əgər iqtisadi, texnoloji baxımdan inkişaf etsək, bu hallar olmayacaq.  Hüquqi tədbirlər də görməli, dövlət buna nəzarət eləməlidir. Azərbaycan dili bizim dövlət dilimizdir. Obyektlərin üzərində o formada yazılar yazılmamalıdır. Ticarət azaddır, amma dilimizi də qorumalıyıq. Belə getsə dilimiz əriyib gedəcək, assimilyasiya olacaq".

Züleyxa Allahverdiyeva

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:39
embedMənbə:https://avtosfer.az
archiveBu xəbər 20 Noyabr 2026 11:56 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see397

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see381

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see314

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see296

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see293

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see284

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see271

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see265

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see264

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see251

Hansı qan analizi Alsheymeri 10 il öncədən xəbər verir?

18 Noyabr 2026 16:56see235

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see234

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see229

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see228

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see227

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see224

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see221

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see215

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see215

“PAŞA Sığorta”nın yeni mobil tətbiqi istifadəyə verilib

18 Noyabr 2026 12:12see208
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri