Icma.az
close
up
RU
Müharibə iqtisadiyyatı başlayır, dünya silkələnəcək İlham Şaban

Müharibə iqtisadiyyatı başlayır, dünya silkələnəcək İlham Şaban

Sherg.az portalından alınan məlumata görə, Icma.az xəbər verir.

Yaxın Şərqdəki gərginlik Azərbaycan büdcəsinə milyardlar gətirə bilər

Yaxın Şərqdə ABŞ, İsrail və İran arasında baş verən gərgin proseslər fonunda dünya bazarlarında neft məhsulları və qızılın qiymətində artım müşahidə olunur. Rəsmi Tehran yaranmış vəziyyətlə əlaqədar neft tankerlərinin Hörmüz boğazından keçidinə məhdudiyyətlər tətbiq edib. 

Dünya üzrə ixrac olunan neftin təxminən 20 faizinin Hörmüzdən daşındığını nəzərə alsaq, bazarda qiymətlərin yüksəlməsi qaçılmazdır. Azərbaycan neft ixracını alternativ marşrutlar vasitəsilə həyata keçirsə də, qlobal neft bazarında baş verən qiymət dəyişiklikləri ölkəmizin əsas ixrac markası olan “Azəri Light” neftinin də qiymətinə təsir göstərir. 

Bəs neftin dünya bazarında bahalaşması, Azərbaycanın neft ixracından əldə etdiyi gəlirlərə necə təsir edə bilər?

Mövzu ilə bağlı Neft Araşdırmaları Mərkəzinin rəhbəri, iqtisadçı Sherg.az-a bildirib ki, Hörmüz boğazında münaqişə şiddətləndiyi üçün neftin 1 bareli 85 dollara çatıb. 

“Münaqişədən əvvəl qiymətlər təxminən 72 dollar səviyyəsində idi. Yaxın Şərqdə enerji infrastrukturunun hədəfə alınması və Hörmüz boğazından keçən gəmilərin hərəkətinin məhdudlaşması qlobal təklif zəncirində riskləri artırır. Bu isə qiymətlərin daha da bahalaşmasına təkan verə bilər. Artıq müharibə dövrünə uyğun iqtisadiyyat formalaşır. Hətta ABŞ lideri Donald Tramp müharibənin 4-5 həftə davam etdirəcəyini açıqlamışdı. Bu o deməkdir ki, dünya iqtisadiyyatı bahalaşan qiymətlərlə silkələnəcək. Azərbaycanın “Azəri Light” markalı nefti qiymət baxımından dünya bazarlarında əsasən Brent neftinə bağlı olur”.

İ. Şabanın sözlərinə görə, Yaxın Şərqdə baş verən proseslər Azərbaycanın neft ixracından daha yüksək gəlirlər əldə etməsinə səbəb ola bilər:

“Hətta yaxın günlərdə xəbər portallarında Azərbaycan neftinin bir barelinin 85 dollardan yuxarı qiymətə satılması ilə bağlı məlumatlar yer alsa, təəccüblənməyək. Dünya bazarında qiymət artımı ixrac etdiyimiz neftdən əldə olunan valyuta gəlirlərinin yüksəlməsinə səbəb ola bilər. Lakin nəzərə almaq lazımdır ki, neftin ixracı ilə bağlı logistika, nəqliyyat və digər əməliyyat xərclərinin artması ümumi gəlirin müəyyən hissəsinin bu istiqamətlərə yönəlməsinə gətirib çıxarır. Bu isə nəticə etibarilə xalis mənfəətin müəyyən dərəcədə azalmasına yol aça bilər”.

İqtisadçı, ölkədaxili bazarda əhalinin istifadəsinə təqdim olunan neft və neft məhsullarının qiymət formalaşmasına da toxunub:

“Azərbaycan müstəqillik əldə etdikdən sonra ölkədaxili bazarda neft məhsullarının qiymətləri birbaşa dünya bazarına indeksləşdirilməyib. Lakin qlobal enerji bazarlarında baş verən bahalaşmanın, Azərbaycan üçün mənfi təsirləri də var. Pandemiyadan sonra idxalın genişlənməsi və istehlak mallarının əhəmiyyətli hissəsinin enerji resurslarından asılı ölkələrdən tədarük olunması daxili bazarı qlobal enerji qiymətlərinə daha həssas edib. Dünya bazarında enerji daşıyıcılarının bahalaşması həmin ölkələrdə istehsal və daşınma xərclərini artırır ki, bu da ixrac olunan məhsulların qiymətinə təsir göstərir. Nəticədə idxal edilən malların bahalaşması daxili bazarda qiymət səviyyəsinin yüksəlməsini sürətləndirir”. 

İ.Şaban bildirir ki, enerji daşıyıcılarının bahalaşması istehsal və daşınma xərclərini artırır:

“Bu da idxal olunan malların qiymətində özünü göstərir. Eyni proses davam edərsə, bir müddət sonra idxal etdiyimiz neft və neft məhsullarının da bahalaşmasının şahidi ola bilərik. Yaxın Şərqdəki proseslər qızılın da qiymətinin artmasına təsir göstərib. Dünyada təlatümlər olan zaman, fərdi investorlarla, mərkəzi banklar daha çox qızılın ehtiyatını artırırlar. Qızıla tələbat artdıqca qiymətləri də yüksəlir. Quldarlıq quruluşundan başlayaraq indiyə qədər, pulun, yəni tədavül vasitəsinin əsas dəyər ölçüsü qızıl hesab olunub”. 

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:146
embedMənbə:https://sherg.az
archiveBu xəbər 04 Mart 2026 13:17 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see370

Parisdə bugünkü etirazlara 21 mindən çox şəxs qatılıb

21 Noyabr 2026 21:24see241

Azərbaycanda regional tədris mərkəzinin yaradılması Dünya Bankı ilə müzakirə edilib

21 Noyabr 2026 15:42see238

Dünya iqtisadiyyatı təhlükə qarşısındadır KİV

22 Noyabr 2026 07:02see236

BOKT nin rəhbərliyinə təyinat olub

21 Noyabr 2026 14:31see230

Ekspert: Dövlət idarəçiliyinin rəqəmsallaşdırılması Azərbaycan iqtisadiyyatının rəqabət qabiliyyətini artırır

21 Noyabr 2026 17:24see230

Fermer ucuz satır, alıcı baha alır: Qiymət fərqi harada yaranır?

21 Noyabr 2026 14:38see226

La Liqa: Derbidə “sülh”

22 Noyabr 2026 00:06see224

Qızıl gələn il ucuzlaşacaq

21 Noyabr 2026 16:40see224

Mehriban Əliyeva və qızlarından Vyetnam mədəniyyətinə zərif ehtiram Foto

21 Noyabr 2026 15:21see223

Samvel Karapetyan: “Paşinyan müalicə olunmalıdır”

21 Noyabr 2026 17:14see220

Sumqayıtda gənc oğlan qətlə yetirilib

22 Noyabr 2026 04:55see215

Türkiyə Super Liqası: “Qalatasaray” evdə sevindi

22 Noyabr 2026 00:13see210

Allah uzaq tutsun, amma müharibə bizim işimizdir Hakan Fidan

22 Noyabr 2026 02:18see210

2026 cı ilin sonunda almaq üçün ən sərfəli iPhone modelləri

21 Noyabr 2026 21:07see208

SEPAH ABŞ nin hərbi bazalarını hədəf aldı

22 Noyabr 2026 00:43see208

Ötən gün götürülən narkotik vasitələrin həcmi açıqlandı

21 Noyabr 2026 16:00see208

İbrahim Kalın HƏMAS nümayəndə heyəti ilə Qəzzada atəşkəsi müzakirə etdi

22 Noyabr 2026 00:03see208

İran Bəhreyndə sənaye müəssisəsinə zərbə endirdi

22 Noyabr 2026 00:23see205

Milton qasırğası ABŞ də yaşayan azərbaycanlıların evlərini də vurdu

22 Noyabr 2026 07:05see202
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri