Muzeyə getmək niyə vacibdir?

Muzeyə, sərgiyə, konsertə və ya teatr tamaşasına getmək çoxları üçün sadəcə asudə vaxt fəaliyyətidir. Lakin mədəniyyətin insan və cəmiyyət üçün rolu bundan daha genişdir. UNESCO son illərdə mədəniyyətin sosial əlaqələrə, təhsilə, rifaha və davamlı inkişafa təsirini ayrıca vurğulayır.

UNESCO-nun 2025-ci il Mədəni Statistika Çərçivəsində mədəniyyət yalnız incəsənət və yaradıcılıq sahəsi kimi deyil, həm də rifah, sosial həmrəylik, təhsil və ətraf mühitlə əlaqəli ekosistem kimi təqdim olunur.

Muzey sadəcə eksponat olan yer deyil

Muzeyə daxil olan insan keçmiş haqqında məlumat əldə etməklə yanaşı, başqa insanların həyatını və dünyagörüşünü də öyrənir. UNESCO 2026-cı ildə muzey və irs məkanlarını müxtəlif mədəniyyətlər arasında dialoqu və sosial həmrəyliyi gücləndirən platformalar kimi qiymətləndirib.

Bu baxımdan muzey uşaqlar üçün də xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Kitabda oxunan tarixi faktı real əşya, fotoşəkil, sənəd və ya memarlıq nümunəsi ilə görmək məlumatın daha konkret qavranılmasına imkan verir.

Mədəniyyət insanları yaxınlaşdıra bilər

UNESCO mədəni fəaliyyətin sosial inklüzivlik və aidiyyət hissinin formalaşmasına kömək edə biləcəyini qeyd edir. Mədəni tədbirlər insanların müxtəlif qruplarla ünsiyyət qurmasına və fərqli baxışlarla tanış olmasına şərait yaradır.

Bunun üçün mütləq böyük festival və ya bahalı tədbir lazım deyil. Yerli muzey, kitabxana, sərgi, tarixi məkan və ya açıq hava tədbiri də kifayət edə bilər.

Maraqlı nümunələrdən biri İtaliyadakı “Monumenti Aperti” layihəsidir. UNESCO-nun məlumatına görə, 2025-ci ildə layihədə təxminən 17 min şagird və 3 500 könüllü iştirak edib, 83 bələdiyyədə 800-ə yaxın tarixi məkan ziyarətçilərin üzünə açılıb və 220 mindən çox insan tədbirlərdən yararlanıb.

Mədəniyyət iqtisadiyyatla da bağlıdır

Mədəniyyət yalnız mənəvi dəyər yaratmır. Muzeylər, teatrlar, kitab nəşri, musiqi, kino, dizayn, sənətkarlıq və yaradıcı sənayelər məşğulluq və iqtisadi fəaliyyət yaradır.

UNESCO mədəniyyətin sosial və iqtisadi inkişafla yanaşı ekoloji dayanıqlılığa da töhfə verə biləcəyini bildirir.

Bu səbəbdən mədəniyyət sahəsinə yalnız “əyləncə” kimi baxmaq düzgün deyil. Bir şəhərin muzeyləri, tarixi məhəllələri, kitabxanaları və sənət məkanları onun kimliyinin bir hissəsidir.

Bazar günü üçün fərqli seçim

Bazar gününü yalnız alış-veriş mərkəzində keçirmək əvəzinə şəhərdəki bir muzeyə və ya tarixi məkana baş çəkmək ailə üçün həm əyləncəli, həm də maarifləndirici ola bilər.

Ən maraqlısı isə budur: uşağa “tarix oxu” deməkdənsə, onu tarixin özünün içərisinə aparmaq çox vaxt daha təsirli olur.

Mədəniyyətin əsas gücü də buradadır – insanı sadəcə məlumatlandırmır, onu öz keçmişi, şəhəri və cəmiyyəti ilə əlaqələndirir.

AzPost.az