Nağdsız ödənişlərdən imtina edənlərin diqqətinə

Qanunvericiliyin  tələblərinə zidd olaraq fəaliyyət göstərən sahibkarlara qarşı ciddi cərimə tədbirləri tətbiq olunsa da, bu istiqamətdəki nəzarətin zəifləməsi nəticəsində eyni halların yenidən artdığı müşahidə olunur. Xüsusilə paytaxt ərazisində fəaliyyət göstərən bəzi restoran və digər iaşə obyektləri hələ də qeyri-qanuni olaraq kartla ödənişi qəbul etməkdən imtina edirlər. Vətəndaşlar ad günü, tədbir və digər kütləvi sifarişlər zamanı 600-700 manatlıq ödənişləri kartla həyata keçirmək istədikdə, onlara “terminal işləmir”, “nağd ödəyin” və ya “kartdan karta köçürün” kimi cavablar verilir. Bu cür yanaşma yalnız alıcıların hüquqlarını pozmaqla kifayətlənmir, eyni zamanda dövlət büdcəsinə vergi daxilolmalarının qarşısını alır və qeyri-rəsmi iqtisadi fəaliyyətin genişlənməsinə şərait yaradır. Halbuki, “Nağdsız hesablaşmalar haqqında” qanuna əsasən, ölkədə fəaliyyət göstərən bütün ticarət və xidmət obyektləri – o cümlədən restoran və kafelər – POS-terminal vasitəsilə ödənişi təmin etməli, alıcıya da rəsmi çek təqdim etməlidirlər. Qanunvericiliyin tələblərinə baxmayaraq, bəzi sahibkarlar bu öhdəliyi yerinə yetirmir və nəticədə məsuliyyətdən yayınırlar. Bəs bu cür hallarda vətəndaş nə etməlidir?

Bu barədə Moderator.az-a danışan hüquqşünas Ramil Süleymanov bildirib ki, əgər vətəndaş hər hansı bir sahibkarlıq subyektində (məsələn, mağaza, kafe, restoran və s.) ödəniş etmək istədikdə, POS-terminal vasitəsilə ödəniş icra etmək istəyirsə, lakin obyektin nümayəndəsi “POS-terminal təmirdədir”, “işləmir” və ya “texniki servisə verilib” kimi bəhanələrlə ödənişdən imtina edirsə, bu, qəti şəkildə yolverilməzdir:

“Belə olan təqdirdə vətəndaş çox rahat şəkildə bank rekvizitlərini tələb etməklə ödənişin bank rekvizitlərinə köçürülməsini tələb edə bilər. Əgər sahibkar və ya obyektin nümayəndəsi buna da etiraz edərsə, vətəndaş hüquq-mühafizə orqanlarına müraciət edərək bu məsələ ilə bağlı rəsmi qeydiyyat aparılmasını tələb edə bilər. Bundan sonra ödənişin rəsmiləşdirilmiş şəkildə həyata keçirilməsi təmin edilməlidir. Əlavə olaraq, ödəniş zamanı obyekt tərəfindən vətəndaşın nağdsız ödəniş etməsi qəbul edilməzsə və əvəzində kartdan karta köçürmə təklif olunarsa, bu artıq vergi qanunvericiliyinin pozulması sayılır. Belə hallar baş verdikdə:

İlk dəfə pozuntu halında sahibkara 1000 manat məbləğində vergi sanksiyası tətbiq olunur.

İkinci dəfə eyni hal təkrarlandıqda cərimə 3000 manat təşkil edir.

Üçüncü dəfə isə sahibkara 6000 manat məbləğində sanksiya tətbiq edilir.

Bu qaydaların əsas məqsədi nağdsız ödənişlərin təşviq olunması və vergi nəzarətinin gücləndirilməsidir”.