NASA nın Boeing layihəsində on illik gecikmə təhlükəsi yarandı

Bizi Telegram-da da izləyə bilərsiniz:@xqazeti

NASA-nın Baş müfəttişi agentliyin kommersiya məqsədli pilotlu uçuşlar proqramının rəsmi audit hesabatını dərc edib. Sənədin yekun nəticələrinə görə, "Boeing" şirkətinə məxsus "Starliner" kosmik gəmisinin Beynəlxalq Kosmik Stansiyaya (BKS) müntəzəm missiyalar həyata keçirmək üçün gələn ildən tez sertifikat alması ehtimalı getdikcə azalır. Bu gecikmə strateji baxımdan çox kritik bir dövrə təsadüf edir, çünki BKS-in rəsmi olaraq istismardan çıxarılması 2030-cu ilə planlaşdırılıb (hərçənd ABŞ Konqresində bu müddətin 2032-ci ilə qədər uzadılması müzakirə olunur). Əgər gəmi yalnız gələn il müntəzəm uçuşlara buraxılarsa, bu, ilkin olaraq 2017-ci il üçün nəzərdə tutulan plandan təxminən on illik bir gecikmə mənasına gəlir.

Baş müfəttiş hesabatda vəziyyətin düzəldilməsi üçün 6 əsas tövsiyə irəli sürüb və NASA rəsmiləri onların hamısı ilə razılaşıblar. Əsas tələblər sırasına "Starliner"in növbəti sınaq uçuşunun və gələcək pilotlu missiyalarının dəqiq qrafikinin hazırlanması, həmçinin 2024-cü ildəki ilk sınaq uçuşu zamanı aşkarlanan qüsurların tam aradan qaldırılması və sənədləşdirilməsi daxildir.

NASA-nın bəyanatına görə, bu tapşırıqların cari ilin dekabrın 31-nə qədər tamamlanması planlaşdırılır. Bununla belə, hazırda "Starliner-1" adı altında idarə olunan yük missiyasının növbəti buraxılış tarixi rəsmi cədvəldə hələ də "baxılmaqda olan məsələ" kimi qeyd edilib və dəqiq müddət təsdiqlənməyib. Texniki nasazlıqların tam aradan qaldırılmasının aylarla vaxt apara biləcəyini nəzərə alsaq, 2027-ci ilə qədər real bir startın baş tutması ehtimalı olduqca aşağı qiymətləndirilir.

NASA-nın Təhlükəsizlik üzrə Məsləhət Qrupunun məlumatına görə, kiçik nasazlıqların əksəriyyəti artıq aradan qaldırılsa da, həlledici problemlər — xüsusilə helium sızması və idarəetmə mühərriklərinin həddindən artıq qızması ilə bağlı araşdırmalar hələ də davam edir. Eyni zamanda gəminin paraşüt sistemi ilə bağlı risklər də tam qapalı elan olunmayıb. Baş müfəttiş hesabatda vurğulayıb ki, yaranan bu qlobal böhranın əsas səbəbi NASA və "Boeing" rəhbərliyinin köhnəlmiş sistemlərdən istifadəyə həddindən artıq güvənməsi, real olmayan iş qrafikləri tərtib etməsi və rəqəmsal simulyasiya məlumatlarının yetərsizliyi olub.

Hazırladı:
Arzu ƏLİYEVA
XQ