Neft qiymətləri həftəni artımla tamamlamağa yönəlib

Bakı, 15 may, AZƏRTAC

Yaxın Şərqdəki münaqişə ilə bağlı qeyri-müəyyənliklər və Hörmüz boğazının faktiki olaraq bağlı qalması fonunda birjalarda xam neft qiymətləri həftəni artımla tamamlamağa hazırlaşır.

AZƏRTAC xəbər verir ki, təchizatla bağlı narahatlıqlar səbəbindən neft qiymətləri həftə ərzində 6 faizədək artıb.

Hazırda Londonun ICE birjasında “Brent” markalı neftin bir bareli 108 dollardan, Nyu-Yorkun NYMEX birjasında “Light” neftinin bir bareli isə 104 dollardan baha satılır.

Ekspertlərin fikrincə, münaqişəyə son qoymaq səyləri ilə bağlı davam edən qeyri-müəyyənliklər neft qiymətlərinin həftə ərzində yuxarı istiqamətli dəyişməsində əsas amil olub. Eyni zamanda, azalan qlobal xam neft ehtiyatları, zəifləyən tədarük və artan tələbatla bağlı Beynəlxalq Enerji Agentliyi, OPEC və ABŞ-nin Enerji İnformasiya Administrasiyasının həftə ərzində açıqladığı rəqəmlər enerji bazarına təsirsiz ötüşməyib. Qlobal bazarları sarsıdan təchizat fasilələrinin təsirinin davam edəcəyi gözlənilir. Həmçinin münaqişə inflyasiya ilə bağlı artım gözləntilərini yenidən artırıb.

Bundan başqa, münaqişə qlobal neft ehtiyatlarının rekord səviyyədə azalmasına səbəb olub. İtkilər 1 milyard bareli keçib və Körfəzdə istehsal gündəlik 14 milyon bareldən çox azalıb. Beynəlxalq Enerji Agentliyinə görə, münaqişə gələn ay başa çatsa belə, bazar oktyabr ayına qədər əhəmiyyətli təchizat kəsiri yaşamağa davam edəcək.

Neft investorları isə Hörmüz boğazında hərəkətliliyi diqqətlə izləyir. Boğaz fevralın sonlarında münaqişənin başlamasından bəri əsasən bağlanıb və o vaxtdan bəri beynəlxalq diplomatik qarşıdurmanın mövzusuna çevrilib. Son günlərdə isə Hörmüz boğazından keçən neft tankerlərinin sayında artım müşahidə olunur. Mayın 10-dan bəri hər biri 2 milyon barel və əsasən İraq xam nefti daşıyan 4 gəmi boğazı keçib. Son 7 gündə isə Hörmüzdən hər iki istiqamətdə yalnız neft tankerləri deyil, bütün növ 38 gəmi keçib. Münaqişədən əvvəl boğazdan hər gün müxtəlif ölçülü təxminən 20 tanker keçirdi. Hörmüz boğazının bağlanması qlobal neft tədarükünün təxminən 20 faizinə təsir edib. Boğazdan keçən gəmilərin hərəkəti ABŞ-İran müharibəsindən əvvəlki səviyyədən təxminən 95 faiz aşağı olaraq qalmaqdadır. Hörmüzün bağlanması, eyni zamanda, gündəlik 10 milyard kubfutdan çox LNG-nin azalmasına və ya qlobal tədarükün təxminən 20 faizinə təsir göstərib.

Regionda atəşkəs aprelin əvvəlindən qüvvədədir, baxmayaraq ki, bəzən gərginliklər alovlanıb. ABŞ-nin İran limanlarına qarşı hərbi blokadası davam etsə də, bölgə dəniz nəqliyyatı üçün təhlükəli olaraq qalır. Blokada regionda dəniz nəqliyyatını ləngidib, lakin bəzi gəmilər hökumətlər arasında razılaşmalar sayəsində boğazdan keçə bilir. Münaqişənin başlanğıcından bəri yalnız məhdud sayda tanker Fars körfəzini tərk edə bilib. Bu isə təbii qaz da daxil olmaqla, qlobal enerji daşınmalarında ciddi pozuntulara səbəb olub.