Icma.az
close
up
RU
Menu

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

Bu ərazidə yeni üç mərtəbəli məktəb TİKİLƏCƏK 9 milyonluq LAYİHƏ

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

Nəzəriyyələri sarsıdan zəlzələ: Nəhəng dalğalar ilk dəfə kosmosdan bu qədər aydın izlənildi

Nəzəriyyələri sarsıdan zəlzələ: Nəhəng dalğalar ilk dəfə kosmosdan bu qədər aydın izlənildi

Qaynarinfo saytından alınan məlumatlara görə, Icma.az xəbər verir.

Sakit okeanın şimalında, Rusiyanın Kamçatka yarımadası sahillərində 2025-ci ilin yayında baş verən 8,8 bal gücündə güclü zəlzələ təkcə yer qabığını deyil, okeanoqrafiyada mövcud olan əsas nəzəriyyələri də sarsıdıb. Tarixin ən böyük beş zəlzələsi sırasına daxil olmasa da, böyük enerji buraxan bu təbii hadisə bütün Sakit okeana yayılan sunami dalğasına səbəb olub.

Qaynarinfo xəbər verir ki, bu fəlakəti unikal edən əsas məqam isə 2022-ci ildə orbitə buraxılan NASA-nın "SWOT" (Səth suları və okean topoqrafiyası) peykinin nəhəng dalğaları ilk dəfə bu qədər aydın və yüksək ayırdetmə qabiliyyəti ilə kosmosdan qeydə alması olub.

"SWOT" peyki okeanın dərinliklərində yerləşdirilən şamandıralarla birgə işləyərək zəlzələnin təxminən 400 kilometrlik qırılma xətti yaratdığını müəyyən edib. Tədqiqatçılar dəniz dibinin bəzi ərazilərdə 4 metrədək qalxdığını aşkar edərək dalğaların hərəkət zamanı necə dəyişdiyini mərhələli şəkildə modelləşdiriblər. 2025-ci ilin noyabrında "The Seismic Record” jurnalında dərc olunan araşdırma peyklərin sunamiləri izləmək və anlama potensialını tamamilə yeni mərhələyə çıxarıb.

İki nəhəng zəlzələ arasındakı sirli əlaqə

Elm adamları bu nəhəng dalğaların yaranma mexanizmini tam anlamaq üçün "NOAA"nın dəniz dibində təzyiq dəyişikliklərini ölçən "DART" sistemi ilə kosmosdan əldə edilən məlumatları birləşdirib. Gelgit təsirlərindən təmizlənmiş dalğa məlumatları sayəsində zəlzələ anında dəniz dibində baş verən dəyişikliklər dəqiq hesablanıb. "SWOT" peyki region üzərindən keçərkən 120 kilometrlik eni əhatə edən zolağı skan edərək sunaminin formasını və sürətini yüksək dəqiqliklə qeydə alıb. Bu məlumatlar dalğanın yüksək sürətlə irəliləməsinə baxmayaraq necə yayılıb zəiflədiyini açıq şəkildə göstərir.

Araşdırmanın ən diqqətçəkən məqamlarından biri bu zəlzələnin 1952-ci ildə eyni fay xəttində baş vermiş 9,0 bal gücündə zəlzələ ilə müqayisə edilməsi olub. Mütəxəssislər 1952-ci ildəki sarsıntının fay xəttindəki bütün gərginliyi boşaltmadığını və qalan enerjinin bu son zəlzələyə səbəb olduğunu müəyyən edib. Bu nəticə nəhəng zəlzələlər arasında yüzlərlə il fasilə olmalı olduğu fikrinə əsaslanan klassik risk modellərini ciddi şəkildə sual altına alır. Müqayisə göstərir ki, əvvəlki zəlzələ dəniz dibinə daha yaxın, sonuncu zəlzələ isə daha dərin qatlarda baş verib. Bu dərinlik fərqi sunaminin səthdəki ölçüsünə birbaşa təsir edərək 2025-ci il dalğalarının 1952-ci ildəkilər qədər dağıdıcı olmamasını təmin edib.

"SWOT" peykinin təqdim etdiyi real vaxt məlumatları gələcəkdə sahilyanı xəbərdarlıq sistemlərinə inteqrasiya edilərək əhalinin təhlükəsizliyinin təmin olunmasında mühüm rol oynaya bilər. Kosmosdan gələn bu yüksək dəqiqlikli müşahidələr sunamilərin artıq təkcə fəlakət deyil, əvvəlcədən izlənə və proqnozlaşdırıla bilən hadisələrə çevrilməsinə imkan yaradır.

Aydın

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:224
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 26 Dekabr 2025 23:07 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

17 Noyabr 2026 09:13see336

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see311

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see296

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

16 Noyabr 2026 22:45see276

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see273

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see271

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see270

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see267

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

16 Noyabr 2026 14:44see259

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see249

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

16 Noyabr 2026 15:49see245

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

16 Noyabr 2026 20:15see244

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see240

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

16 Noyabr 2026 17:35see239

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

17 Noyabr 2026 09:14see232

Bu ərazidə yeni üç mərtəbəli məktəb TİKİLƏCƏK 9 milyonluq LAYİHƏ

16 Noyabr 2026 18:22see230

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see221

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

16 Noyabr 2026 23:35see217

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see210

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

17 Noyabr 2026 14:52see181
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri