Niyə kabuslar görürük? Yuxuların sirləri açılır

Yuxular bizim psixikamızın güclü alətidir, onlar duyğuların emalına, yaddaşın formalaşmasına və hətta problemlərin həllinə kömək edir. Müasir elm izah edir ki, yuxuların çox vaxt məntiqsiz, lakin emosional olmasının səbəbi beynin müəyyən sahələrinin fərqli şəkildə aktivləşməsidir.

Lent.az xarici mediaya istinadla xəbər verir ki, elm adamlarının fikrincə, yuxuların bir neçə əsas funksiyası var.

Elm adamlarına görə yuxuların əsas funksiyaları

1. Emosional boşalma

Yuxular gün ərzində yaşadığımız hissləri “həzm etməyə” kömək edir. Bu, beynin stress və narahatlıqla təhlükəsiz şəkildə mübarizə aparma üsuludur.

2. Yaddaşın formalaşması

Yuxu zamanı beyin hansı məlumatın uzunmüddətli yaddaşda qalacağını müəyyənləşdirir. Bu proses öyrənilən bilgilərin möhkəmlənməsində mühüm rol oynayır.

3. Yaradıcılıq və problem həlli

Yuxuda məntiq zəiflədiyi üçün beyin sərbəst şəkildə müxtəlif ideyaları birləşdirə bilir. Bu bəzən dahiyanə fikirlərin yaranmasına gətirib çıxarır. Məsələn, yazıçı Robert Stivenson “Doktor Cekill və Mister Hayd” əsərinin süjetini yuxuda görüb.

4. Daxili vəziyyətin əksi

Yuxular bəzən insanın psixoloji vəziyyətini əks etdirir. Əgər siz eyni narahatedici yuxuları tez-tez görürsünüzsə, bu, daxili gərginlik, narahatlıq və ya depressiyanın əlaməti ola bilər.

Qorxulu yuxular – nə vaxt narahat olmağa dəyər?

Kabuslar – güclü qorxu hissi yaradan yuxulardır. Onlar adətən keçmiş travmaların və qorxuların emalı ilə əlaqədardır. Lakin kabuslar davamlı xarakter alır, yuxu keyfiyyətini pozur və gündüz narahatlıq yaradırsa, bu artıq psixoloji problemin əlamətidir və mütəxəssisə müraciət etmək məsləhətdir.

Yuxulara nəzarət etmək mümkündürmü?

Bəli. Bu hadisə şüurlu yuxu adlanır. İnsan yuxuda olduğunu dərk edir və hadisələrin gedişatına təsir göstərə bilir. Şüurlu yuxular kabuslardan xilas olmaq və emosional tarazlığı qorumaq üçün faydalı vasitə ola bilər. Buna nail olmaq üçün yuxu gündəliyi aparmaq və gündüz “reallıq testləri” etmək tövsiyə olunur.

Gecə saat 3-də oyanmaq – normal haldır

Psixoloqların fikrincə, gecə təxminən saat 3-də oyanmaq fizioloji baxımdan tam normal prosesdir. Bu, təbii dörd saatlıq yuxu dövrünün başa çatması ilə bağlıdır. Problem, oyanışın özündə deyil, narahatlıq səbəbilə yenidən yata bilməməkdədir. Çünki gecə saatlarında gündəlik problemlər daha böyük görünür. Mütəxəssislər bu vəziyyətdə meditasiya və ya kitab oxumağı məsləhət görürlər ki, neqativ fikirlərdən uzaqlaşmaq mümkün olsun.