Növbəti addım nədir?

...Deməli, Əbu-Dabidə danışıqlar başa çatdı. Əsas nəticə genişmiqyaslı əsir mübadiləsi barədə razılaşma oldu. Gözlənildiyi kimi, başqa heç bir nəticə əldə edilmədi.

Hətta sonrakı danışıqlar üçün tarix də təyin olunmayıb. Danışıqların planlaşdırılandan daha tez başa çatması çox əhəmiyyətlidir.

SİA-nın əldə etdiyi məlumata görə, bunu ukraynalı politoloq Vladimir Fesenko “Facebook”da yazır.

Onun fikrincə, ABŞ və Ukrayna nümayəndələrinin danışıqların konstruktiv və məzmunlu xarakteri ilə bağlı açıqlamaları, daha çox, danışıqlar prosesinin nisbətən müsbət atmosferini və perspektivlərini qorumaq və mövcud vəziyyətin problemli aspektlərini həll etmək məqsədi daşıyırdı.

Lakin, danışıq aparanların üz ifadələri vəziyyətin fərqli qavranılmasını göstərirdi.

Əbu-Dabidə müzakirə edilən bütün əsas mövzularda danışıqlar ya çıxılmaz vəziyyətə düşdü, ya da tərəflərin mövqelərində əhəmiyyətli, bəlkə də fundamental fərqlər aşkar etdi.

Bu, ilk növbədə, hazırkı danışıqların əsas mövzusu - müharibədən sonrakı dövrdə Ukrayna və Rusiya üçün təhlükəsizlik zəmanətləri, eləcə də yeni Avropa təhlükəsizlik arxitekturası ilə bağlıdır. Rusiya nümayəndə heyətinin rəhbəri Vladimir Medinskinin Avropa nümayəndələrinə danışıqlar aparan şəxs kimi açıq şəkildə rədd cavabı verməsi özü danışıqlar prosesinin vəziyyətini və Rusiyanın Avropa təhlükəsizlik arxitekturası üzrə danışıqlara münasibətini diaqnoz etməyə çevrilib. Bu məsələ avropalılar olmadan necə müzakirə edilə bilər? Lakin Kreml yalnız öz mövqeyini tətbiq etməkdə maraqlıdır.

Vladimir Medinskinin Avropa nümayəndələrinə açıq şəkildə rədd cavabı verməsi Ərazi məsələsinin müzakirə olunub-olunmadığı tam aydın deyil (bu məsələ ilə bağlı məlumatlar ziddiyyətlidir).

Lakin, amerikalıların təklif etdiyi kompromis variantlarından asılı olmayaraq, ərazi məsələsinin özü çıxılmaz vəziyyətdədir. Ruslar Ukraynanın beş bölgəsini ilhaq ediblər və ərazi iddialarının rəsmi olaraq tanınmasını tələb edirlər.

Bu, Ukrayna üçün qəti şəkildə qəbuledilməzdir.

Ukrayna tərəfi cəbhə xətti boyunca atəşkəsə razılaşmağa hazırdır, lakin Rusiya tərəfindən işğal edilmiş və ya hətta ilhaq edilmiş hər hansı bir Ukrayna ərazisinin statusu rəsmi və hüquqi olaraq tanınmadan.

Bu məsələdə, hətta nəzəri cəhətdən belə, güzəştə getmək mümkün deyil. Əslində, indiyə qədər əldə edilən yeganə real nəticə genişmiqyaslı məhbus mübadiləsi barədə razılaşmadır. "1000-ə 1000" və ya hətta "1500-ə 1500" kimi formatlar müzakirə olunur.

Bu mübadilənin son parametrləri və həyata keçirilməsi hələ müəyyən edilməmişdir, lakin məhz burada konkret humanitar nəticə ortaya çıxır.

Bu məsələdə birbaşa Kirill Budanov iştirak edirdi; Məhz o, medianın məlumatına görə, mübadilənin təfərrüatlarını birbaşa Rusiya xüsusi xidmət orqanlarının nümayəndələri ilə razılaşdırıb. Beləliklə, hazırda danışıqların yeganə praktiki nəticəsi məhz Budanovun məsuliyyət daşıdığı istiqamətdə əldə olundu.

Burada mən incə, lakin son dərəcə vacib bir məsələyə - bizim danışıqlar aparanların statusuna və funksiyalarına toxunmaq istərdim. Nümayəndə heyətimizin tərkibi açıqlananda və ona Rustem Umerovun rəhbərlik edəcəyi məlum olanda bu, bir çox suallar doğurdu: niyə danışıqlar qrupunun başında Kirill Budanov yoxdur?

Axı o, daha yüksək rəsmi statusa malikdir - o, Ukrayna Prezidentinin Aparatının rəhbəridir, danışıqlarda böyük təcrübəyə və danışıqlar prosesi zamanı nəticə əldə etmək bacarığına malikdir.

Ona görə də onun statusunu yüksəltmək və danışıqlar qrupumuzdakı rolunu gücləndirmək məntiqli ola bilər. Xüsusilə, bu, gələcək danışıqların tonunu və mövzularını dəyişdirməyə kömək edə bilər.

Təbii ki, əsas problem Putinin özünün mövqeyidir.

Amma hətta taktiki baxımdan da biz danışıqlarda mövcud tendensiyaları dəyişdirməli, onların məzmununu və mahiyyətini daha praqmatik və tətbiqi istiqamətə köçürməliyik.

Əli Babayev