Novruz Bayramında yüksələn ruh

Rüstəm Nağıyev,

YAP Gədəbəy rayon təşkilatının sədri

Novruz bayramı, Azərbaycan xalqının tarixində böyük bir yeri olan və hər il martın 21-də təbiətin oyanışı ilə yanaşı, insanların birləşməsi, sevinci və barışı simvollaşdıran bir bayramdır. Bu bayram, yalnız təbiətin yenidən canlanmasını deyil, həm də Azərbaycanın milli birliyini və həmrəyliyini əks etdirir. Ulu Öndər Heydər Əliyev Novruz bayramını hər zaman "dostluq, həmrəylik və yüksək mənəviyyat bayramı" kimi təsvir etmişdir. Bu fikir, Novruzun yalnız mədəniyyətimizi deyil, həm də ölkəmizin siyasi gələcəyini əks etdirən dərin mənalı bir bayram olduğunu göstərir. Ulu öndərin bu bayram barədə fikirləri iə heç zaman unudulmayacaq. ““Bu bayram bir də onunla fərqlənir və səciyyələnir ki, bu bayramda siyasi baxışlarından, siyasi dünyagörüşündən asılı olmayaraq hamı bayram edir. Əgər bu günümüzü götürsək, iqtidar da, müxalifət də bayram edir, bir-birini sevən də bayram edir, bir-birinə düşmən olan da. Amma bayramın bizə bəxş etdiyi ən gözəl nemət ondan ibarətdir ki, qədim zamanlardan bu bayramda insanlar kin-küdurəti unudur, küsülülər barışır, ziddiyyətlər aradan götürülür. Demək, bu, dostluq, həmrəylik, yüksək mənəviyyat bayramıdır. Ona görə də Novruz bayramını hər il böyük el bayramı kimi, hər bir insanın şəxsi bayramı kimi qeyd edərək biz istəyirik, arzu edirik və bu, Azərbaycan vətəndaşlarının əksəriyyətinin arzusudur ki, ölkəmizdə milli həmrəylik, vətəndaş həmrəyliyi, birliyi olsun. Bu ali məqsədləri, ali fikirləri ulu babalarımız bizə nəsihət ediblər. Bu bayram yaranandan onun xüsusiyyətləri insanları həmişə dostluğa, həmrəyliyə, qarşılıqlı anlaşmaya dəvət edibdir.” Bu gün isə cənab İlham Əliyev və Azərbaycan ordusunun qələbəsi Novruz Bayramında yüksələn ruh, sabaha inam və qətiyyətdir. Novruz bayramı, 2020-ci ildən sonra, Azərbaycanın müzəffər ordusunun qələbəsi ilə əlaqələndirilir. Cənab İlham Əliyevin rəhbərliyi altında, Azərbaycan torpaqları işğaldan azad edilərək, Novruz bayramının qeyd olunması üçün yeni bir zəfər məkanı açıldı. Qarabağda, Şuşada keçirilən Novruz bayramı, yalnız bir bayram deyil, həm də Azərbaycanın gücünü və iradəsini göstərən bir simvola çevrildi. Prezident İlham Əliyevin, Şuşada söylədiyi "Şuşa sən azadsan!" ifadəsi, Azərbaycan xalqının qələbə ruhunun simvoluna çevrildi və bu bayramı tarixi bir hadisəyə çevirdi. Novruz bayramı, artıq yalnız Azərbaycan xalqının deyil, bütün Şərq dünyasının ortaq bayramına çevrilib. UNESCO tərəfindən Qeyri-Maddi Mədəni İrs siyahısına daxil edilməsi, bu bayramın beynəlxalq səviyyədə tanınması üçün böyük bir addım olmuşdur. Mehriban xanım Əliyevanın liderliyi ilə həyata keçirilən bu təşəbbüs, Azərbaycan mədəniyyətinin və ənənələrinin dünya miqyasında tanınmasını təmin edib. Bu, Novruzun yalnız Azərbaycanın deyil, bütün dünyanın ortaq irsi olduğunun əyani sübutudur. Novruz bayramı yalnız mədəni bir hadisə deyil, həm də ətraf mühitə, ekoloji davamlılığa diqqət çəkən bir bayramdır. Mehriban Əliyevanın təşəbbüsü ilə başlayan "Hərəyə bir ağac əkək" kampaniyası, bu bayramın ekoloji aspektini gücləndirir. Hər il bu təşəbbüs çərçivəsində minlərlə ağac əkilir, yeni parklar salınır və Azərbaycanın təbiətinə mühüm töhfələr verilir. Bu həm də gələcək nəsillərə yaşıl bir irs buraxmaq məqsədi güdür.

Milli adət-ənənələrin ayrılmaz parçasıolan  Novruz bayramı Azərbaycan xalqının çoxçalarlı incəsənətin güzgüsüdür, habelə milli mədəniyyətimizdə sülh, mehriban qonşuluq və tolerantlıq kimi ümumbəşəri dəyərlərə sadiqliyinin tarixi təcəssümüdür. Ümumbəşəri dəyərləri, habelə sülhü və tolerantlığı tərənnüm edən Novruz  bayramı Azərbaycan xalqının milli adət-ənənəsinin ən yüksək göstəricisidir. Novruz bayramında küsülülər barışmalı, qohumlar bir-birini ziyarət edib, bayram süfrələri açmalıdırlar. İnsanlar baharın gəlişi ilə torpağın əkib-becərilməsinə başlayırlar.  Novruz ölkəmizin siyasi proseslərində bayramlaşma təcrübəsinə səbəb olmuşdur. Novruz bayramı münasibətilə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyev ilə ölkəmizdə fəaliyyət göstərən siyasi partiyalarının rəhbərləri arasında qarşılıqlı bayramlaşma ölkədə yeni, mütərəqqi siyasi mədəniyyətin təşəkkülünü göstərir. Dörd ünsür, dörd bayram çərşənbəsi isə mahiyyətinə görə çox qiymətlidir.  İlk çərşənbə Su çərşənbəsi adlanır. Su çərşənbəsi adətən havaların yavaş-yavaş isinməyə başladığı, çaylardakı buzların əriyərək çaya qarışdığı vaxt ilə üst-üstə düşür. İlin ikinci çərşənbəsi isə Od çərşənbəsi adlanır. Bu çərşənbədən etibarən günəş torpağı daha da qızdırmağa başlayır. Üçüncü çərşənbəmiz isə Yel çərşənbəsidir. Bu gündən etibarən bəzi ağaclarda tozlanma başlayır. Dördüncü və ilin son ilaxır çərşənbəsi isə Torpaq çərşənbəsi adlanır. Novruz bayramı özündə milli folklorun bütün çalarlarını da ehtiva edir. “Papaq atmaq”, “qulaq falı”, “tonqaldan tullanmaq”, “üzük falı”, “səməni əkmək”, “yumurta döyüşdürmək” və Novruz bayramı ilə əlaqələndirilən digər məşhur adətlər Azərbaycan xalqının tarixini, onun zəngin folklorunu və fəlsəfəsini özündə birləşdirir. Novruzda bayram masasının üzərində mərkəzində səməni olan xonçanın olması vacibdir. Səməninin ətrafına milli şirniyyatlar: paxlava - yer kürəsinin 4 istiqamətini, qoğal - günəşi, şəkərbura - ayı, rənglənmiş yumurta  həyatı simvolizə edir. Adətə görə süfrədə “S” hərfi ilə başlayan 7 məhsul olmalıdır: səbzi, sumaq, sirkə, səməni, süd, su və sünbül süfrədə olması vacib şərtdir. Bayram süfrəsinin əsas bəzəyi şah plovdur. Novruz bayramı, Azərbaycanın müstəqilliyinin, ərazi bütövlüyünün və birliyinin təcəssümüdür. Bu bayram yalnız təbiətin baharını deyil, həm də Azərbaycanın gələcəyini parlatan bir bayramdır. İlham Əliyevin rəhbərliyi altında, Novruz bayramı artıq həm də Azərbaycanın gücünü, zəfərini və beynəlxalq mövqeyini əks etdirən bir simvola çevrilmişdir.