Nüvə müharibəsi təhlükəsi artır

“Soyuq müharibə”nin sonunda dünyanın aparıcı gücləri nüvə silahlarının azaldılmasının planeti daha təhlükəsiz edəcəyi ilə bağlı razılığa gəlsələr də, indi bu dövr başa çatıb.
Reyting.az xəbər verir ki, bu barədə “The Wall Street Journal” yazıb.
Bildirilir ki, silahlara nəzarət müqavilələri əhəmiyyətini itrir, nüvə gücləri öz arsenallarını gücləndirir və bu silahların yayılma riski artır. Üstəlik, döyüş meydanında üstünlük əldə etmək üçün taktiki nüvə silahlarından istifadənin mümkünlüyü ilə bağlı müzakirələr qızışır.
Qeyd edilir ki, onilliklər ərzində silahlara nəzarət müqavilələri, texniki maneələr, qarşılıqlı təminatlı məhv prinsipi ən pis ssenariləri kənarda saxlasa da, qlobal nüvə silahı ehtiyatları 1980-ci illərin ortalarında pik həddinə çatıb və sonradan tədricən azalıb. ABŞ və Sovet İttifaqı 1991-ci ildə ilk Strateji Silahların Azaldılması Müqaviləsi (START) bağlasa da, hazırda Rusiya ilə ABŞ arasında mühüm razılaşmalar təhlükə altındadır. “Orta Mənzilli Nüvə Qüvvələri Müqaviləsi”nə xitam verilib və yerləşdirilən döyüş başlıqlarının sayını məhdudlaşdıran müqavilənin müddəti gələn ilin əvvəlində başa çatır.
Vaşinqton getdikcə yeni silahlanma yarışına gətirib çıxara biləcək Rusiya və Çinin artan təhlükələrinə qarşı çıxmaq üçün nüvə potensialını genişləndirmək zərurəti haqqında danışır. Çinin 2035-ci ilə qədər nüvə ehtiyatını üç dəfə artırmağı planlaşdırdığı təxmin olunur. Onun arsenalında artıq ABŞ ərazisinə çata bilən 600-ə yaxın qitələrarası raket var. Bununla belə, Pekin Rusiya və ABŞ-la nüvə qüvvələrinin məhdudlaşdırılması ilə bağlı danışıqlara dair təklifləri rədd edir.
ABŞ və Rusiya strateji ehtiyatlarını azaltsa da, taktiki nüvə silahları narahatlıq doğurur. Çünki onun aşağı gücü və qısa məsafəsi adi hərbi münaqişələrdə istifadə etməyə imkan verir. Moskva bu silahların Ukraynada istifadə oluna biləcəyinə dəfələrlə eyham vurub. Noyabr ayında Rusiya hətta doktrinasını yeniləyərək ondan istifadə üçün əsasları genişləndirib.
Onu da qeyd edək ki, 1970-ci il “Nüvə Silahlarının Yayılmaması Müqaviləsi”ndə təsbit olunmuş nüvə silahlarının yayılmasının qarşısını almaq səyləri təzyiqə məruz qalmaqdadır. 191 ölkə tərəfindən imzalanmasına baxmayaraq, üç nüvə silahlı dövlət heç vaxt sazişə qoşulmayıb, Şimali Koreya isə 2003-cü ildə müqavilədən çıxıb. Eyni zamanda müqaviləni ratifikasiya edən İran nüvə silahı hazırlamağa yaxındır. Səudiyyə Ərəbistanı isə bəyan edir ki, İran bu sahədə uğur qazanacağı təqdirdə ondan nümunə götürəcək.

E. KAMAL

Ana səhifəyə dön