Okeanda anomal “soyuq nöqtə”nin sirri üzə çıxıb...

...Riverside, Kaliforniya Universitetinin alimləri okeanların ümumi istiləşməsinə baxmayaraq Qrenlandiyanın cənubundakı su sahəsinin niyə soyuq qaldığını aşkar ediblər. Son 100 ildə temperatur və duz məlumatlarının təhlili göstərib ki, soyuqlar təkcə səthə deyil, həm də 3000 metrə qədər dərinliyə yayılır.

SİA-nın məlumatına görə, tədqiqatın nəticələri Communications Earth & Environment jurnalında dərc olunub.

Tədqiqat təsdiq edib ki, “soyuq nöqtə” istiliyi cənubdan şimala daşıyan əsas cərəyanlar sistemi olan Atlantik Meridional Sirkulyasiyanın (AMOC) zəifləməsi ilə bağlıdır. Bu cərəyan istilik nasosu kimi işləyir: isti duzlu sular şimala doğru hərəkət edir, soyuyur, sıxlaşır və batır.

Amma əriyən buzlaqlardan şirin su axını səbəbindən bu mexanizm pozulur.

Alimlər aşkar ediblər ki, duzluluq “nöqtə” zonasında azalır, ekvatorda isə əksinə, artır.

Bu, su hərəkətinin zəiflədiyini və balanssızlığı göstərir.

1900-2005-ci illər arasında dövriyyə sürətinin saniyədə -1 milyon kubmetrdən -3 milyon kubmetrədək azaldığı təxmin edilir.

Proses davam edərsə, bu, iqlim modellərinə təsir göstərə bilər: Şimali Atlantikada daha güclü qışlar, tropik mussonlarda fasilələr və qlobal qida sistemi üçün risklər...

Əvvəllər elm adamları sübut ediblər ki, Dünya Okeanı kritik turşuluq həddini keçib və bundan sonra ekosistemlər sabitliyini itirib.

Əsas səbəb atmosferdən CO₂-in udulması, dəniz flora və faunasının məhvinə səbəb olmasıdır.

Əli Babayev