Icma.az
close
up
RU
Oleg Qordiyevski: Xəbərdarlıq etmək üçün xəyanət edən casus

Oleg Qordiyevski: Xəbərdarlıq etmək üçün xəyanət edən casus

Icma.az bildirir, Xalq qazeti saytına əsaslanaraq.

“Soyuq müharibə” dövrünün tarixində casusların adları tez-tez detektiv romanlardan çıxmış qəhrəmanlar kimi səslənir — pərdəarxasında tarixin gedişini dəyişən sirli fiqurlar. Bu fiqurlardan biri və bəlkə də ən məşhuru Oleg Qordiyevski idi — xəyanəti ilə KQB-ni qəzəbləndirən, lakin bəlkə də dünyanı nüvə fəlakətindən xilas edən adam.

Sovet uşaqlığı və NKVD zabitinin oğlu

Oleg Qordiyevski 1938-ci ildə Moskvada, NKVD zabitinin ailəsində dünyaya gəlib. Sanki taleyi əvvəlcədən yazılmışdı: yaxşı təhsil, dövlətə xidmət, “böyük vətən” naminə fəaliyyət. O, Moskva Beynəlxalq Münasibətlər İnstitutunu bitirdi, bir neçə xarici dili mükəmməl bilirdi və tezliklə KQB sıralarına daxil oldu. İlk təyinatlar Polşa və sonra Danimarka — Qərb dünyası ilə ilk real təmaslar.

Lakin məhz bu təmaslar onda dərin şübhələr oyatdı. Əvvəl ideologiyaya, sonra isə ümumiyyətlə, sovet rejiminə qarşı. Qırılma nöqtəsi 1968-ci ildə baş verdi — Sovet ordusunun tankları Praqaya girərək “Praqa baharını” boğdu. Qordiyevski sonralar bunu mənəvi dönüş nöqtəsi adlandıracaqdı.

İkiüzlü casusluq oyunu

1974-cü ildə Qordiyevski Böyük Britaniyanın MI6 xüsusi xidmət orqanı ilə əməkdaşlığa başladı. O, “soyuq müharibə” tarixində ən dəyərli agentlərdən birinə çevrildi. Onun kod adı — SUNBEAM idi. Londonda çalışarkən KQB-nin plan və fikirlərini britaniyalılara ötürür, Kremlin daxili aləmini açırdı.

Ən vacib epizodlardan biri 1983-cü ildə baş verdi. NATO-nun “Able Archer” adlı hərbi təlimini SSRİ real nüvə hücumu kimi qəbul etdi və hər an qarşı hücum başlaya bilərdi. Qordiyevskinin məlumatı Qərbin ehtiyatlı davranmasına və mümkün müharibənin qarşısının alınmasına imkan verdi.

İfşa, dindirmə və dramatik qaçış

1985-ci ildə Qordiyevski birdən-birə Moskvaya geri çağırıldı. Onun ifşa olunduğu ehtimal edilir — bəlkə də amerikalı casus və SSRİ-yə işləyən Aldriç Eymz tərəfindən. Onu uzun dindirmələr gözləyirdi, təcrid olunmuşdu — lakin möcüzəvi şəkildə güllələnmədən xilas oldu. Ola bilsin, KQB-də sübutlar yetərli deyildi və ya onu nəyəsə görə diri saxlamaq lazım idi.

Bundan bir neçə ay sonra MI6 inanılmaz cəsarətli bir əməliyyat həyata keçirdi: Qordiyevski diplomatik nömrəli avtomobilin baqajında SSRİ-dən Finlandiya sərhədinə keçirildi. Bu, adrenalin dolu Hollivud filmlərindən səhnəyə bənzəyirdi — amma real idi.

Qaçışdan sonrakı həyat

Qordiyevski Böyük Britaniya vətəndaşlığı aldı və Londonda məskunlaşdı. Kitablar yazdı, müsahibələr verdi, britaniya xüsusi xidmət orqanlarına məsləhətlər verdi. Lakin həyat hələ də təhlükəli idi. 2007-ci ildə zəhərlənmə cəhdi baş verdi — bu hadisə rus agentləri ilə əlaqələndirilir. Deməli, onu unutmamışdılar. Amma indi rus casusları onu izləyə bilməyəəcklər- 2025-ci ilin martın 21-də Qordiyevski 86 yaşında dünyasını dəyişdi.

Qəhrəman, yoxsa satqın?

Kimlər üçünsə — o qəhrəmandır, vicdanını və əqidəsini anddan üstün tutan bir insan. Digərləri üçünsə — satqındır, öz ölkəsini düşmənə satan biri. Qordiyevski isə belə cavab verirdi: “Mən KQB-yə xəyanət etdim, xalqa yox. Mən yalanla mübarizə aparırdım, pula görə deyil.”

Epiloq

Oleg Qordiyevskinin hekayəsi təkcə casusluq salnaməsi deyil. Bu, vicdanın səssiz qışqırığıdır. Bu, təzyiq altında belə daxili azadlığını qoruyan bir adamın tarixidir. Ola bilər ki, onun məlumatları sayəsində dünya nüvə müharibəsindən xilas oldu. Adı isə tarixdə qalacaq — bir sistemin içində azadlığın mümkün olduğunun sübutu kimi...

Hazırladı:

S.ELAY

XQ

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:221
embedMənbə:https://xalqqazeti.az
archiveBu xəbər 30 İyun 2025 14:45 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see364

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see341

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see330

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see275

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

17 Noyabr 2026 23:18see274

İki zəhərli ilanı təyyarəyə keçirmək istədi

17 Noyabr 2026 23:17see252

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

18 Noyabr 2026 00:46see239

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see239

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see234

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see234

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

18 Noyabr 2026 01:52see224

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

18 Noyabr 2026 01:24see222

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

18 Noyabr 2026 02:56see218

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see208

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see207

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see207

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see190

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see188

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see187

Vətən müharibəsinin xronikası: 16 oktyabrda Xocavəndin bir sıra kəndləri işğaldan azad edilib

18 Noyabr 2026 04:19see181
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri