Icma.az
close
up
RU
Oleg Qordiyevski: Xəbərdarlıq etmək üçün xəyanət edən casus

Oleg Qordiyevski: Xəbərdarlıq etmək üçün xəyanət edən casus

Icma.az bildirir, Xalq qazeti saytına əsaslanaraq.

“Soyuq müharibə” dövrünün tarixində casusların adları tez-tez detektiv romanlardan çıxmış qəhrəmanlar kimi səslənir — pərdəarxasında tarixin gedişini dəyişən sirli fiqurlar. Bu fiqurlardan biri və bəlkə də ən məşhuru Oleg Qordiyevski idi — xəyanəti ilə KQB-ni qəzəbləndirən, lakin bəlkə də dünyanı nüvə fəlakətindən xilas edən adam.

Sovet uşaqlığı və NKVD zabitinin oğlu

Oleg Qordiyevski 1938-ci ildə Moskvada, NKVD zabitinin ailəsində dünyaya gəlib. Sanki taleyi əvvəlcədən yazılmışdı: yaxşı təhsil, dövlətə xidmət, “böyük vətən” naminə fəaliyyət. O, Moskva Beynəlxalq Münasibətlər İnstitutunu bitirdi, bir neçə xarici dili mükəmməl bilirdi və tezliklə KQB sıralarına daxil oldu. İlk təyinatlar Polşa və sonra Danimarka — Qərb dünyası ilə ilk real təmaslar.

Lakin məhz bu təmaslar onda dərin şübhələr oyatdı. Əvvəl ideologiyaya, sonra isə ümumiyyətlə, sovet rejiminə qarşı. Qırılma nöqtəsi 1968-ci ildə baş verdi — Sovet ordusunun tankları Praqaya girərək “Praqa baharını” boğdu. Qordiyevski sonralar bunu mənəvi dönüş nöqtəsi adlandıracaqdı.

İkiüzlü casusluq oyunu

1974-cü ildə Qordiyevski Böyük Britaniyanın MI6 xüsusi xidmət orqanı ilə əməkdaşlığa başladı. O, “soyuq müharibə” tarixində ən dəyərli agentlərdən birinə çevrildi. Onun kod adı — SUNBEAM idi. Londonda çalışarkən KQB-nin plan və fikirlərini britaniyalılara ötürür, Kremlin daxili aləmini açırdı.

Ən vacib epizodlardan biri 1983-cü ildə baş verdi. NATO-nun “Able Archer” adlı hərbi təlimini SSRİ real nüvə hücumu kimi qəbul etdi və hər an qarşı hücum başlaya bilərdi. Qordiyevskinin məlumatı Qərbin ehtiyatlı davranmasına və mümkün müharibənin qarşısının alınmasına imkan verdi.

İfşa, dindirmə və dramatik qaçış

1985-ci ildə Qordiyevski birdən-birə Moskvaya geri çağırıldı. Onun ifşa olunduğu ehtimal edilir — bəlkə də amerikalı casus və SSRİ-yə işləyən Aldriç Eymz tərəfindən. Onu uzun dindirmələr gözləyirdi, təcrid olunmuşdu — lakin möcüzəvi şəkildə güllələnmədən xilas oldu. Ola bilsin, KQB-də sübutlar yetərli deyildi və ya onu nəyəsə görə diri saxlamaq lazım idi.

Bundan bir neçə ay sonra MI6 inanılmaz cəsarətli bir əməliyyat həyata keçirdi: Qordiyevski diplomatik nömrəli avtomobilin baqajında SSRİ-dən Finlandiya sərhədinə keçirildi. Bu, adrenalin dolu Hollivud filmlərindən səhnəyə bənzəyirdi — amma real idi.

Qaçışdan sonrakı həyat

Qordiyevski Böyük Britaniya vətəndaşlığı aldı və Londonda məskunlaşdı. Kitablar yazdı, müsahibələr verdi, britaniya xüsusi xidmət orqanlarına məsləhətlər verdi. Lakin həyat hələ də təhlükəli idi. 2007-ci ildə zəhərlənmə cəhdi baş verdi — bu hadisə rus agentləri ilə əlaqələndirilir. Deməli, onu unutmamışdılar. Amma indi rus casusları onu izləyə bilməyəəcklər- 2025-ci ilin martın 21-də Qordiyevski 86 yaşında dünyasını dəyişdi.

Qəhrəman, yoxsa satqın?

Kimlər üçünsə — o qəhrəmandır, vicdanını və əqidəsini anddan üstün tutan bir insan. Digərləri üçünsə — satqındır, öz ölkəsini düşmənə satan biri. Qordiyevski isə belə cavab verirdi: “Mən KQB-yə xəyanət etdim, xalqa yox. Mən yalanla mübarizə aparırdım, pula görə deyil.”

Epiloq

Oleg Qordiyevskinin hekayəsi təkcə casusluq salnaməsi deyil. Bu, vicdanın səssiz qışqırığıdır. Bu, təzyiq altında belə daxili azadlığını qoruyan bir adamın tarixidir. Ola bilər ki, onun məlumatları sayəsində dünya nüvə müharibəsindən xilas oldu. Adı isə tarixdə qalacaq — bir sistemin içində azadlığın mümkün olduğunun sübutu kimi...

Hazırladı:

S.ELAY

XQ

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:214
embedMənbə:https://xalqqazeti.az
archiveBu xəbər 30 İyun 2025 14:45 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see307

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see297

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see281

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see279

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see273

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see271

Bitkoinin qiyməti 66 min dollardan aşağı düşdü

15 Noyabr 2026 01:34see253

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see224

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

15 Noyabr 2026 13:13see219

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see219

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see216

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

15 Noyabr 2026 19:14see213

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

15 Noyabr 2026 13:40see207

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see203

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see197

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

15 Noyabr 2026 16:38see194

Tuxel İspaniya mediasına sərt reaksiya verdi: “Siz özünüz qalmaqal yaradırsınız”

15 Noyabr 2026 02:17see191

Yuxusuz gecədən sonra bunu edin

15 Noyabr 2026 02:02see188

2040 cı ilə qədər qlobal iqtisadiyyatda nə baş verəcək: Azərbaycan hansı mövqedə olacaq?

15 Noyabr 2026 14:02see180

91 yaşlı əfsanəvi aktrisa uzun fasilədən sonra ictimaiyyət qarşısına çıxdı

15 Noyabr 2026 02:58see179
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri