Icma.az
close
up
RU
Ölkəmizin “beynəxalq ictimaiyyət” yanaşması

Ölkəmizin “beynəxalq ictimaiyyət” yanaşması

Icma.az, Xalq qazeti portalına istinadən məlumatı açıqlayır.

Ədalətsizlik üçün qlamur platforma yox, daha geniş məkan

Prezident İlham Əliyev iyunun 18-də Bakıda İslam İnkişaf Bankı Qrupunun 2026-cı il üzrə İllik Toplantılarının açılış mərasimindəki çıxışında bir sıra vacib məqamlara toxundu. Yazımızda həmin məqamlardan biri üzərində dayanaraq, dünya düzənindəki ədalətsizlik tendensiyası barədə söz açacağıq. Daha doğrusu, Azərbaycanın bu tendensiyaya qarşı demarşı barədə.

Beləliklə, dövlət başçımız bildirdi ki, Azərbaycanın müstəqil xarici siyasəti beynəlxalq ictimaiyyətin güclü dəstəyini qazanıb: “Dostlarımızın sayı ilbəil artır. Beynəlxalq ictimaiyyətin verdiyi dəstək çox nümunəvi anlarda öz əksini tapır. Bəzən “beynəlxalq ictimaiyyət” sözünü eşitdikdə bəziləri düşünür ki, o, inkişaf etmiş ölkələrdən ibarət bir məhdud qrupdur və əgər, belə demək olarsa, bu adı özünə seçən ölkələr tərəfindən belə yanaşılır. Lakin bu, yanlış yanaşmadır”.

Bəli, dünyada “beynəlxalq ictimaiyyət” ifadəsinin qavramı xüsusunda ciddi problemlərin olduğunu görürük və mövcud vəziyyət, mahiyyət etibarilə, ədalətsizliyə yol açır. Buna yol verən isə özünü beynəlxalq ictimaiyyətin təmsilçisi hesab edir. Onlar bu təmsilçiliyi xüsusi imtiyaz halına gətiriblər. Elə bir imtiyaz ki, barəsində söz açdığımız ədalətsizliyi, bir növ, normaya çevirir. Müvafiq olaraq, ədalətsizliyin yazılı sənədlərlə rəsmiləşdirilmək cəhdlərinə də rast gəlinir.

Məsələn, Avropa İttifaqının genişlənmə məsələləri üzrə komissarı Marta Kos bir müddət əvvəl bildirmişdi ki, quruma gələcək üzvlərin hazırkı üzv dövlətlərlə eyni səsvermə hüququna malik olmamasını nəzərdə tutan ideya müzakirə olunur. Bu, o deməkdir ki, istənilən dövlət Aİ-yə daxil olduqdan sonra ittifaqın digər üzvləri kimi eyni öhdəlikləri daşıyacaq, lakin hüquqlar baxımından onlarla bərabər olmayacaq. Belə düşünmək də mümkündür ki, qurumda yeni üzvlərlə bağlı məsələlərə dair qərarların çıxarılmasında onların iştirakları müşkilə çevriləcək. Halbuki, Aİ həmişə bütün üzvlərin vahid qaydalar qarşısında bərabərliyini nəzərdə tutan layihə olub və Kosun hazırkı yanaşması qurumun təməl prinsipini kökündən dəyişir, onu bərabərhüquqlu dövlətlər ittifaqından “birinci dərəcəli” və “ikinci dərəcəli” xalqların birliyinə çevirir. Prezident İlham Əliyevin də üzərində dayandığı məqam, faktiki olaraq, həm də bu kimi mənfi meyillərlə bağlıdır.

Azərbaycan lideri çıxışında onu da bildirdi ki, beynəlxalq ictimaiyyət bütün dünyadan, BMT-yə üzv olan ölkələrdən ibarətdir. Yəni belə demək mümkünsə, dünyanın marta kosların təqdim etdikləri üstünlük sistemi yolverilməzdir. Ancaq BMT-nin də struktur baxımından ədalətsizliyə yol açan düzən olduğunu görürük. Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan əbəs yerə dünyanın beşdən böyük olduğunu bildirməmişdi. O, məşhurlaşmış deyimi ilə BMT Təhlükəsizlik Şurasında qərar verən 5 ölkənin əlahiddəliyinin əleyhinə çıxmışdı. Yeri gəlmişkən, Prezident İlham Əliyevin də oxşar fikirləri olub.

Dövlətimizin başçısı Qoşulmama Hərəkatının Əlaqələndirmə Bürosunun 2023-cü ilin iyulunda Bakıda keçirilmiş Nazirlər görüşündə hazırda beynəlxalq təşkilatların, xüsusilə BMT-nin bəşəriyyətin gözləntilərinə cavab vermədiyini açıqlamış, qurumda ciddi islahatların aparılmasının qaçılmazlığını vurğulamışdı. “Biz Təhlükəsizlik Şurasında daha çox ölkənin təmsil olunması və coğrafi baxımdan daha ədalətli olması üçün onun tərkibinin genişləndirilməsinin tərəfdarıyıq. Şadam ki, bu gün bu ideya ilə bağlı dünyada artan konsensus var”, - deyən İlham Əliyev BMT TŞ-də Qoşulmama Hərəkatına bir daimi yerin verilməli olduğunu bildirərək zəngin məzmunlu konkret təklif də irəli sürmüşdü: “Biz bu fikirdəyik ki, QH-yə, İƏT-ə və Afrika İttifaqına sədrlik edən ölkələr BMT Təhlükəsizlik Şurasında veto hüququ ilə rotasiya əsasında yer almalıdırlar”.

Göründüyü kimi, Aİ-nin də təxminən BMT-dəki əlahiddəliyə can atdığının şahidiyik və bu amilin sırf siyasi məqsədlərdən irəli gəldiyini deməliyik. Diqqət yetirək, Aİ-də Ukraynanın 2030-cu ilədək quruma sürətli üzvlüyünün gerçəkləşdirilməsinin mümkünlüyündən söz açılır. Gürcüstanın Aİ yolunda olduğunu, lakin ölkə iqtidarı ilə qurum arasında problemlərin yaşandığını bilirik. Üstəlik, Ermənistan da ittifaqa can atır və bu canatma müəyyən pozitiv çalarlar qazanır. Çünki ölkəni Cənubi Qafqazda anti-Rusiya qalası kimi təsəvvürə gətirənlər var…

Halbuki, Aİ-nin prinsip kimi qəbul edilən standartları çox yüksəkdir və nə Ukraynanın, nə Gürcüstanın, nə də Ermənistanın təşkilata üzvlük üçün elementar normaları yerinə yetirmək potensialından söz açmaq mümkündür. Bəlkə nə zamansa adları çəkilən ölkələr Aİ-nin fundamental tələblərinə uyğunluq dövrünə qədəm qoyacaqlar. Ancaq məsələ bunda da deyil.

Məsələ ondadır ki, Aİ-yə üzvlüyün özü siyasi alətə çevrilir. İndiki məqamda Ukraynanın, Gürcüstanın və Ermənistanın xüsusunda qurumda təmsilçilik məsələlərinin qabardılması yalnız “piar”a hesablanıb. Marta koslar da durumun fərqindədirlər və buna görə qurum daxilində əlahiddə status müəyyənləşdirməyə çalışırlar. O status ki, ondan yararlanan “birinci dərəcəli” xalqlar “ikinci dərəcəli” xalqlara özlərindən aşağı olduqlarını göstərsinlər. Elə isə sual yaranır: Aİ-yə inteqrasiya etməyə dəyərmi? Sualımız ritorikdir. Əlbəttə ki, Marta Kos kimi çiy təfəkkürlülərin olduqları məkana, hətta boylanmaq belə mənasızdır.

Prezident İlham Əliyevin üzərində dayandığı məqam son dərəcə vacibdir, həm də o səbəbdən ki, hazırda “beynəlxalq ictimaiyyət” ifadəsi, sanki, ədalətsizliyin pərdələnməsi naminə ortaya atılıb. Bu ifadə, müəyyən mənada, haqsızlıq üçün qlamur təqdimat formasıdır. Halbuki, dövlətimizin başçısının yanaşması “beynəlxalq ictimaiyyət”i daha geniş formada götürmək məramına söykənir. Ona görə də İlham Əliyev Azərbaycanın özünü qlamur sayan dar çevrənin deyil, geniş məkanın dəstəyini qazanmasından söz açır: “Dünyanın tam mütləq əksəriyyətinin dəstəyini qazanmaq, artıq söylədiyim kimi, həqiqətən, yalnız bəyanatlar əsasında deyil, praktiki addımlara əsaslanan hörməti göstərir”.

Ə.CAHANGİROĞLU
XQ

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:185
embedMənbə:https://xalqqazeti.az
archiveBu xəbər 23 İyun 2026 10:53 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see294

Musiqi dünyasında tarixi ilk: İnsan deyil, amma ilin ən yaxşı ifaçısı seçildi

15 Noyabr 2026 00:00see294

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see290

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see271

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see269

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see263

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see262

Bitkoinin qiyməti 66 min dollardan aşağı düşdü

15 Noyabr 2026 01:34see241

Məşhur model milyarderə ərə getdi

15 Noyabr 2026 00:26see226

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see214

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see213

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

15 Noyabr 2026 13:13see213

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see211

Kayli Cennerin keçmiş işçisi məhkəməyə müraciət etdi Ağır ittihamlar

14 Noyabr 2026 23:23see209

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

15 Noyabr 2026 19:14see207

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

15 Noyabr 2026 13:40see201

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see197

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see189

Tuxel İspaniya mediasına sərt reaksiya verdi: “Siz özünüz qalmaqal yaradırsınız”

15 Noyabr 2026 02:17see182

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

15 Noyabr 2026 16:38see181
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri