Ölkənin idman siyasəti: uğurlar və strateji hədəflər

İdmanın, bədən tərbiyəsinin inkişafını hər bir sivilizasiyalı xalqın ali ideallarının göstəricisi olmaqla yanaşı, həm də dövlətin beynəlxalq nüfuz və mövqelərinin təntənəsi kimi qiymətləndirilir.  Ulu Öndər Heydər Əliyev  hər zaman idmanın dövlətimizin dünyada tanınmasında, imicinin möhkəmlənməsində müstəsna rolunu önə çəkərək deyirdi: "İdman, bədən tərbiyəsi xalqın sağlamlığı ilə bağlı olan mühüm sosial sahədir. Azərbaycan bayrağı dünyada, demək olar ki, iki dəfə qaldırılır. Bu, bir Azərbaycanın dövlət başçısı hər hansı ölkəyə gələrkən və bir də idmançılarımız beynəlxalq yarışlarda çempion adını qazanarkən baş verir. Azərbaycan himni səslənir, dövlət bayrağı qaldırılır". O zaman hər bir Azərbaycan vətəndaşı qürur hissi keçirir. Buna görə də idmanın inkişafı çox vacib məsələdir. Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev  müsahibələrinin birində qeyd edirdi ki, “İdman ictimai həyatın mühüm amilidir. İşğal dövründə idman qələbələrimiz insanların şüurunda Birinci Qarabağ müharibəsindəki məğlubiyyətdən sonra bir növ rəmzi kompensasiya oldu. Beləliklə, biz göstərdik ki, qalib gələ bilərik və qələbə Azərbaycanda vətənpərvərliyin çox mühüm amilinə çevrildi. Çünki idmançılarınız qalib gələndə, bayrağımız qalxanda, himnimiz çalınanda adamı böyük qürur hissləri bürüyür. Bu, gənc nəsil üçün vətənpərvər olmaqda mühüm amil idi, çünki mən aydın şəkildə anladım ki, bunsuz biz qələbə qazana bilməyəcəyik”.  Bu uzaqgörən bir siyasətçinin, dövlət başçısının idmanla bağlı strateji hədəfləri idi. Və zaman göstərdi ki, o nə qədər haqlı idi. 

Bir ölkəyə qlobal idman tədbirlərinə və beynəlxalq yarışlara ev sahibliyi etmək etibar edildikdə, bu, beynəlxalq ictimaiyyətin nəzərində yüksək etimad və nüfuz nümayiş etdirir. Azərbaycanın idmandakı son nailiyyətləri təkcə ölkənin artan idman potensialını deyil, həm də qlobal arenada möhkəmlənən mövqeyini nümayiş etdirir. Formula 1 mərhələlərindən tutmuş 3-cü MDB Oyunlarına qədər nüfuzlu yarışlara ev sahibliyi etmək, Azərbaycanın dünya səviyyəli tədbirlər üçün etibarlı və cəlbedici bir məkan kimi qurulmasının sübutudur.

İdman insanları birləşdirən universal bir dildir və Azərbaycan beynəlxalq imicini gücləndirmək üçün bu amildən effektiv şəkildə istifadə edir. Prezident İlham Əliyevin 2025-ci ilin idman nəticələrinin qeyd olunması mərasimində qeyd etdiyi kimi: "İdmançılarımız beynəlxalq yarışlarda milli bayrağımızı qaldıranda, əlbəttə ki, hər birimiz qürur hissi keçiririk. Son beş ildə bayrağımız beynəlxalq arenalarda qalib ölkənin bayrağı kimi qaldırılıb". Bu sözlər idman uğurlarının milli kimliyin artmasına və Azərbaycanın beynəlxalq mövqeyinin möhkəmlənməsinə birbaşa töhfə verdiyini açıq şəkildə vurğulayır.
Ölkənin idman siyasətinin əsas elementlərindən biri yarışların təkcə Bakıda deyil, həm də Gəncə, Şəki, Qəbələ, Yevlax, Mingəçevir, Göygöl və Xankəndi kimi şəhərlərdə keçirilməsidir. Bu yanaşma ölkə daxilində inkişaf etmiş infrastrukturun mövcudluğunu əyani şəkildə nümayiş etdirir. 2025-ci ildə Gəncə və Yevlaxda iki yeni Olimpiya İdman Mərkəzinin açılışı bölgələrdəki bu cür mərkəzlərin ümumi sayını 46-ya çatdırır və bu da gənclərin paytaxt xaricində müasir təlim mərkəzlərinə çıxışını təmin edir.

Xüsusi ilə vurğulamaq lazımdır ki, tarixi Zəfərimizdən dərhal sonra azad edilmiş torpaqlarda genişmiqyaslı quruculuq-bərpa işləri ilə yanaşı,  həmin bölgələrdə beynəlxalq idman yarışları da keçirilməyə başlandı.  Şuşada beynəlxalq şahmat, Suqovuşanda beynəlxalq avarçəkmə, Zəngilanın Ağalı kəndinin ətrafında triatlon üzrə yarışlar keçirilmişdir. Və bunların böyük rəmzi mənası var. 

İdman siyasətinin ümummilli xarakteri kütləvi idmanın inkişafını, yeni istedadların üzə çıxarılmasını və inklüziv prinsiplərin gücləndirilməsini təşviq edir. Eyni zamanda, idman tədbirləri, xüsusən də turizm və xidmət sektorlarında iqtisadi inkişaf üçün güclü katalizatora çevrilir. Məsələn, 2025-ci ildə Bakıda keçirilən Formula 1 mərhələsi təxminən 20.000 tamaşaçı cəlb etmiş və dünya miqyasında təxminən yarım milyard insanı televiziya ekranlarına cəlb etmiş, şəhərin şəhər infrastrukturunu və memarlıq cəlbediciliyini nümayiş etdirmişdir. Eynilə, MDB Oyunlarının bölgələrdə keçirilməsi minlərlə xarici qonağın yerli mədəniyyət və qonaqpərvərliyi yaşamasına imkan vermiş və bu da maddi faydalar yaratmışdır. Dövlət başçısının vurğuladığı kimi: "Əlbəttə ki, Bakı istənilən idman tədbirinə ev sahibliyi edə bilər. Lakin, minlərlə xarici qonağın iştirakı ilə regionlarda MDB Oyunlarına ev sahibliyi etmək, şübhəsiz ki, bizim potensialımızı nümayiş etdirir."

Bu günə qədər Azərbaycan yüzlərlə beynəlxalq idman yarışına ev sahibliyi edib və bu rəqəm qarşıdakı illərdə də artmağa davam edəcək. Ən əhəmiyyətli qarşıdan gələn tədbirlərdən biri ilk dəfə Qusar rayonunda Şahdağ Xizək Kurortunda keçiriləcək Alp Xizəkçiliyi üzrə Dünya Kuboku mərhələsi olacaq. Bu, kurortun yarandığı gündən bəri keçirilən ilk Dünya Kuboku yarışı olacaq və Azərbaycanı və Şahdağı beynəlxalq xizək təqviminə yüksəldəcək. Kurortun inkişafı - yeni cığırların, yamacların və otellərin tikintisi - təkcə ölkənin idman profilini artırmaqla yanaşı, həm də turizmin inkişafına və minlərlə yerli iş yerinin yaradılmasına töhfə verir.

Gənclər arasında idmanın təşviqi təkcə medallar uğrunda yarışmaqla deyil, həm də sağlam, vətənpərvər və sosial məsuliyyətli nəslin formalaşması ilə bağlıdır. Bədən tərbiyəsi və idman dəyərlərinin dövlət siyasətinə inteqrasiyası idmanın insan kapitalının uzunmüddətli inkişafına töhfə verməsini təmin edir ki, bu da ölkənin ümumi tərəqqisi üçün çox vacibdir.

Bundan əlavə,  Bədii gimnastika üzrə 27-ci Dünya çempionatı, UFC turnirləri, Formula 1 mərhələləri və regional oyunlar kimi beynəlxalq tədbirlərə ev sahibliyi etmək Azərbaycanın qlobal diqqət mərkəzində statusunu möhkəmləndirir. Ölkənin "Dünyanın İdman Paytaxtı" kimi tanınması bu uğurları daha da təsdiqləyir və Azərbaycanın qlobal idman idarəçiliyində və tədbirlərin təşkilində artan təsirini əks etdirir.

Ümumiyyətlə, idman gənclərin inkişafına, turizmin stimullaşdırılmasına, iqtisadi artıma və ölkənin beynəlxalq imicinin gücləndirilməsinə yönəlmiş hərtərəfli milli strategiyadır. İdman infrastrukturuna investisiya qoymaqla, dünya səviyyəli yarışlara ev sahibliyi etməklə və regionları fəal şəkildə cəlb etməklə Azərbaycan inkişaf etmiş idman mədəniyyətinin milli inkişafın və beynəlxalq tanınmanın güclü hərəkətverici qüvvəsi ola biləcəyini nümayiş etdirir. Cənab Prezident İlham Əliyev və Azərbaycanın birinci xanımı Mehriban Əliyeva idmana qayğı ilə yanaşırlar.  Onlar əsası Ümummilli Lider Heydər Əliyev tərəfindən qoyulan idman siyasətinin  uğurla davam etdirir və haqlı olaraq,  bu sahədə əldə olunan  çoxsaylı uğurların müəllifidirlər. 

Milli Məclisin  komitə sədri, professor Hicran Hüseynova