Ölkəyə 9 ayda neft və qazdan 8 milyard manat gəlir gəlib

Azərbaycan Respublikası Dövlət Neft Fondunun (ARDNF) 2026-cı ilin yanvar-sentyabr aylarında neft-qaz layihələrindən əldə etdiyi gəlirlər 8,74 milyard manat təşkil edib. Bunun 7,34 milyard manatı mənfəət neftinin və qazın satışından daxil olub. Hesabat dövründə Fondun ümumi gəlirləri 12,34 milyard manata çatıb.

Azpost.info xəbər verir ki, ARDNF-nin açıqladığı məlumata görə, 2026-cı il sentyabrın 30-na Fondun aktivləri 74,004 milyard ABŞ dolları, yaxud 125,807 milyard manat təşkil edib.

İlin əvvəlində aktivlərin həcmi 73,542 milyard dollar (125,021 milyard manat) olub. Beləliklə, doqquz ay ərzində Fondun aktivləri dollar ifadəsində 462 milyon dollar, manat ifadəsində isə 786 milyon manat artıb.

Neftdən gələn gəlirlər əsas mənbələrdən biridir

2026-cı ilin yanvar-sentyabr aylarında ARDNF-nin neft-qaz layihələrinin həyata keçirilməsi ilə bağlı gəlirləri 8 milyard 740,6 milyon manat olub. Bu məbləğin əsas hissəsi karbohidrogenlərin satışından formalaşıb.

Fondun açıqladığı rəqəmlərə əsasən, neft-qaz layihələri üzrə daxilolmalar belə bölünüb:

Mənfəət neftinin və qazın satışından: 7 milyard 343,9 milyon manat;

“Cənub Qaz Dəhlizi” QSC-də dövlətə məxsus payın satışından: 1 milyard 390,9 milyon manat;

Akrhesabı ödənişlərdən: 4,9 milyon manat;

Bonus ödənişləri və tranzit gəlirlərindən: 0,9 milyon manat.

Beləliklə, mənfəət neftinin və qazın satışından əldə olunan gəlirlər Fondun neft-qaz layihələri üzrə daxilolmalarının əsas hissəsini təşkil edib.

Yataqlar üzrə göstəricilərə gəlincə, hesabat dövründə Azəri-Çıraq-Günəşli (AÇG) yatağından ARDNF-yə 6 milyard 570,6 milyon manat, “Şahdəniz” yatağından isə qaz və kondensat satışları hesabına 565,1 milyon manat daxil olub.

Fondun investisiya gəlirləri 3,6 milyard manat olub

ARDNF-nin gəlirləri yalnız neft və qaz satışından formalaşmır. Fondun vəsaitlərinin idarə edilməsi fəaliyyətindən əldə etdiyi gəlirlər 2026-cı ilin ilk doqquz ayında 3 milyard 600,7 milyon manat təşkil edib. Ümumi gəlirlərin 12 milyard 341,3 milyon manat olduğu nəzərə alınarsa, investisiya fəaliyyətindən əldə olunan gəlirlər Fondun gəlirlərinin təxminən 29,2 faizini təşkil edib. Bu göstərici Fondun aktivlərinin idarə edilməsinin ümumi gəlirlərdə əhəmiyyətli paya malik olduğunu göstərir. Bununla belə, investisiya gəlirlərinin davamlılığı maliyyə bazarlarının vəziyyətindən və Fondun investisiya portfelinin nəticələrindən asılıdır.

Dövlət büdcəsinə 9,6 milyard manat köçürülüb

Hesabat dövründə ARDNF-nin büdcə xərcləri 9 milyard 681,2 milyon manat təşkil edib. Bu məbləğin əsas istiqamətlərindən biri dövlət büdcəsinə transfertlərdir. Fondun məlumatında dövlət büdcəsinə 9,6 milyard manat köçürüldüyü bildirilir.

Beləliklə, 2026-cı ilin yanvar-sentyabr aylarında ARDNF-nin ümumi gəlirləri büdcə xərclərini təxminən 2,66 milyard manat üstələyib. Lakin bu fərq birbaşa Fondun aktivlərinin eyni məbləğdə artması demək deyil: aktivlərin dəyişməsinə investisiya portfelinin bazar dəyəri, valyuta məzənnələri və digər maliyyə əməliyyatları da təsir göstərə bilər.

Fondun 74 milyard dolları ötən aktivləri Azərbaycanın neft gəlirlərinin idarə olunmasında mühüm maliyyə ehtiyatı olaraq qalır.

Samir Abdulla

AzPost.az