Ömürlük əlillik necə verilir? Bütün suallara rəsmi cavab

Son günlər aktual olan mövzulardan biri ömürlük əlillik verilməsi ilə bağlıdır.

Belə ki, sosial şəbəkələrdə əlilliyi olan vətəndaşlar müvafiq qurumlardan bu istiqamətdə bir sıra suallara cavab verilməsini istəyirlər.

Həmin şəxsləri ən çox narahat edən məsələlərdən biri ömürlük əlillyin qruplar üzrə hansı qaydada verilməsi və eyni zamanda, hansı hallarda kəsilə biləcəyidir.

Bu istiqamətdə "Cebheinfo.az"-ın suallarını Dövlət Tibbi-Sosial Ekspertiza və Reabilitasiya Agentliliyin İctimaiyyətlə əlaqələr və daxili kommunikasiya şöbəsinin müdiri Tural Qurbanov cavablandırıb: 

- Ömürlük əlillik qruplar üzrə hansı qaydada verilir?

- Nazirlər Kabinetinin 13 may 2022-ci il tarixli 187 nömrəli qərarı ilə təsdiq edilmiş “Əlilliyin müəyyən olunması meyarları”na uyğun olaraq müəyyən edilmiş diaqnoz və ağırlaşmalara əsasən əlillik müddətli və müddətsiz (ömürlük) təyin edilir.

Xüsusi tibbi göstəriş olduğu hallarda, bəzi geridönməz vəziyyətlərdə, məsələn, yuxarı və aşağı ətrafların amputasiyası zamanı əlillik müddətsiz təyin edilir. Bir sözlə, reabilitasiya potensialı olmayan əsas diaqnoz və ağırlaşmalar zamanı əlillik təyinatı ömürlük aparılır.

- Əlilliyə görə ödənişlər hansı hallarda kəsilə bilər?

- “Əlillik kəsilir” fikri yanlışdır. Müddətli təyin edilmiş əlillik başa çatdığı zaman əlilliyə görə ödənişlər də avtomatik olaraq dayandırılır. Bu, əlilliyin kəsilməsi və ya səbəbsiz dayandırılması  demək deyil.

Sadəcə daha əvvəl təyin olunmuş əlillik müddəti başa çatır və bu halda şəxs əlilliyin qiymətləndirilməsi üçün yenidən müvafiq qaydada müraciət etməlidir. Yəni, xüsusi yoxlamalar nəticəsində müəyyən edilən əsassız təyinat halları xaric əlillik kəsilmir, dayandırılmır. 

- Məsələn, 2-ci qrup əlilliyi olan şəxs fasiləsiz olaraq 10 il əlillik statusu alıbsa, ona ömürlük əlillik statusu avtomatik verilir, yoxsa yenə müayinəyə cəlb olunur?

- Qanunvericiliyə əsasən, müddət göstərilməklə müəyyən olunmuş orqanizmin funksiyalarının pozulması 31-60 faiz aralığında ardıcıl olaraq 15 il, 61-80 faiz aralığında ardıcıl olaraq 10 il və 81-100 faiz aralığında ardıcıl olaraq 4 il müddətində müəyyən olunduğu halda, eləcə də fərqli faiz aralıqları üzrə bu Qaydanın 4.3-cü bəndi nəzərə alınmaqla 15 il əlillik müddəti olduqda, növbəti qiymətləndirmə zamanı əlillik təyin edilərsə, müddətsiz (ömürlük) müəyyən edilir. Bu hal həm ümumi, həm də xüsusi səbəbdən əlilliyə aid edilir.

Elektron sistem üzərindən qiymətləndirmə mümkün olmadığı halda biz onu müayinəyə dəvət edirik. Əgər elektron sistem üzərindən qiymətləndirmə mümkündürsə, heç əyani müsahibəyə gəlməyə ehtiyac yoxdur.

Nigar Abdullayeva

“Cebheinfo.az”

Problemlərinizi bizə yazın, şahidi olduğunuz hadisələri çəkib göndərin