OPEC 2050 ci ilədək qlobal enerji istehlakının 23% artacağını gözləyir

Marja.az-ın Neft İxrac Edən Ölkələr Təşkilatının (OPEC) “Dünya Neft Mənzərəsi” (WOO) 2026 hesabatından topladığı məlumatlara görə, əhali artımı və dayanıqlı iqtisadi inkişafın gələcəkdə enerji tələbinin əsas hərəkətverici qüvvəsi olaraq qalacağı qiymətləndirilir.

Dünya əhalisinin 2050-ci ilə qədər 9,7 milyarda yaxınlaşacağı, qlobal iqtisadiyyatın isə alıcılıq qabiliyyəti paritetinə görə 359 trilyon dollara çataraq iki dəfədən çox böyüyəcəyi təxmin edilir.

Qlobal enerji istehlakının 2025-ci ildə gündəlik təxminən 312 milyon barel neft ekvivalentindən 2050-ci ildə təxminən 383 milyon barel neft ekvivalenti səviyyəsinə yüksələcəyi və təxminən 23% artacağı gözlənilir.

Neftin 2050-ci ilə qədər qlobal enerji mənzərəsində ən böyük paya sahib mövqeyini qoruyaraq ümumi tələbin təxminən 30%-ni təşkil edəcəyi, neft və təbii qazın ümumi payının isə təxminən 54% səviyyəsində olacağı proqnozlaşdırılır.

Qlobal elektrik enerjisi istehsalının da 2025-ci ildəki təxminən 32 min teravatt-saatdan 2050-ci ildə 59 min 500 teravatt-saata yüksələrək 85%-dən çox artacağı gözlənilir. Bu artımın təxminən dörddə üçünün, xüsusilə Asiya başda olmaqla, inkişaf etməkdə olan iqtisadiyyatlardan qaynaqlanacağı düşünülür.

Qlobal neft tələbi 2050-ci ildə gündəlik 124,1 milyon barelə çatacaq

OPEC qlobal neft tələbinin qarşıdakı illərdə artımını davam etdirərək 2030-cu ildə gündəlik 113,3 milyon barelə, 2050-ci ildə isə gündəlik 124,1 milyon barelə çatacağını proqnozlaşdırır. Beləliklə, neft tələbi 2025-ci il səviyyələri ilə müqayisədə təxminən 19 milyon barel artmış olacaq.

Tələb artımının demək olar ki, hamısının OECD-yə daxil olmayan ölkələrdən gələcəyi gözlənilir. Artıma ən böyük töhfənin Hindistan, Asiyanın digər ölkələri, Yaxın Şərq, Afrika və Latın Amerikasından gələcəyi təxmin edilir.

Hindistanın 2025-2050-ci illər dövründə gündəlik əlavə 8,1 milyon barellik tələblə uzunmüddətli neft tələbi artımına ən böyük töhfəni verəcəyi proqnozlaşdırılır. Eyni dövrdə Asiyanın digər ölkələrində, Yaxın Şərqdə və Afrikada da tələbin güclü şəkildə artacağı gözlənilir. Çində isə artımın daha məhdud qalacağı təxmin edilir.

Sektorlar üzrə baxıldıqda, 2050-ci ilə qədər neft istehlakındakı artımın əsas mənbələrinin avtomobil nəqliyyatı, neft-kimya və aviasiya sektorları olacağı gözlənilir.

2030-cu ildən sonra OPEC+ bazar payını artıracaq

Təklif tərəfində OPEC üzvləri və Rusiya başda olmaqla bəzi OPEC-dən kənar istehsalçılardan ibarət OPEC+ qrupuna daxil olmayan istehsalçıların 2030-cu ilə qədər qlobal maye yanacaq təklifindəki artımın təxminən yarısını qarşılayacağı gözlənilir. Bu artıma Braziliya, Qətər, ABŞ, Argentina və Kanadanın liderlik edəcəyi qiymətləndirilir.

Bununla yanaşı, OPEC ABŞ-da şist nefti hasilatının 2025-ci ildə gündəlik 9 milyon bareldən bir qədər yuxarı səviyyədə pik həddə çatmış ola biləcəyini və bundan sonrakı dövrdə artımın daha məhdud qalacağını proqnozlaşdırır.

OPEC+ xaricindəki təklifin 2030-cu illərdə sabit trayektoriya üzrə hərəkət etməsi ilə OPEC+ ölkələrinin qlobal bazardakı payının artacağı gözlənilir. Qrupun maye yanacaq təklifinin 2025-ci ildəki gündəlik 50,6 milyon bareldən 2050-ci ildə 64,5 milyon barelə yüksələcəyi və bazar payının 48%-dən 52%-ə çıxacağı təxmin edilir.

Proqnozlaşdırılan neft tələbinin qarşılanması üçün 2026-2050-ci illər dövründə ümumilikdə 17,7 trilyon dollarlıq investisiyaya ehtiyac olduğu hesablanır. Bunun 14,5 trilyon dollarının axtarış və hasilat fəaliyyətlərinə, 1,9 trilyon dollarının emal müəssisələrinə yatırımlara, 1,3 trilyon dollarının isə nəqliyyat və saxlama infrastrukturuna yönəldiləcəyi qiymətləndirilir.

Qlobal neft ticarəti 2050-ci ilə qədər 25% artacaq

Qlobal neft ticarətinin 2050-ci ilə qədər təxminən 25% artaraq gündəlik 69 milyon barelə çatacağı gözlənilir.

Yaxın Şərqin dünyanın ən böyük neft ixracatçısı regionu mövqeyini daha da gücləndirəcəyi, Asiya-Sakit okean regionunun isə ən böyük idxal mərkəzi olaraq qalacağı təxmin edilir.

Hesabatda yer alan alternativ ssenarilər isə uzunmüddətli perspektivdəki qeyri-müəyyənliklərə işarə edir.

Qabaqcıl enerji texnologiyalarının daha sürətlə yayıldığı texnologiya əsaslı ssenaridə qlobal neft tələbinin 2035-ci ildən sonra pik həddə çataraq 2050-ci ildə gündəlik 107 milyon bareldən aşağı düşəcəyi gözlənilir.

Buna qarşılıq, inkişaf etməkdə olan ölkələrdə daha güclü iqtisadi artımın müşahidə olunduğu bərabərhüquqlu artım ssenarisində neft tələbinin 2050-ci ildə gündəlik 131 milyon barelə çatacağı və referans ssenaridən təxminən 7 milyon barel yüksək olacağı proqnozlaşdırılır.

Hər gün yeni vakansiyalar - AzVak.az-da