Osakada tapılan daşlaşmış sümüklər tarix kitablarını dəyişdirə bilər

Bizi Telegram-da da izləyə bilərsiniz:@xqazeti

Bəzən ən böyük elmi kəşfləri etmək üçün uzaq ekspedisiyalara çıxmağa ehtiyac qalmır — bəzən sadəcə muzeyin tozlu rəflərinə daha diqqətlə baxmaq kifayət edir. Yaponiyanın Osaka şəhərində fəaliyyət göstərən alimlər heyəti 1990-cı illərin əvvəllərində toplanmış, lakin diqqətdən kənarda qalmış qədim süxur nümunələrini təkrar araşdırarkən gözlənilməz bir tapıntı ilə qarşılaşıblar. Daşlaşmış kütlənin içərisində dəniz nəhəngi olan mozazavra məxsus, indiyə qədər müəyyən edilməmiş dörd yeni sümük hissəsi aşkar olunub.

Bu tapıntılar arasında xüsusilə ön üst çənə sümüyü alimlərin böyük marağına səbəb olub. Çünki Yaponiyada aşkar edilən mozazavrlarda bu anatomik hissə ilk dəfədir ki, tam şəkildə üzə çıxarılır və bu, qədim sürünənlərin kəllə quruluşu haqqında təsəvvürləri tamamilə genişləndirir. Bundan əlavə, kəllə qutusunun yaxınlığında yerləşən sümükdə əvvəllər heç bir mozazavr növlərində rast gəlinməyən buynuzabənzər çıxıntılar müşahidə edilib. Bu bənzərsiz xüsusiyyətlər alimlərə elmdə indiyə qədər məlum olmayan tamamilə yeni bir dəniz yırtıcısı növü ilə qarşı-qarşıya olduqlarını düşünməyə əsas verir.

Maraqlıdır ki, 1990–1992-ci illərdə bu sümüklər ilk dəfə tapılarkən o dövrün elmi imkanları və müqayisə materiallarının azlığı ucbatından onların dəqiq nə olduğu anlaşılamamış və digər daşların arasında muzeydə saxlanılmışdı. Yalnız son onilliklərdə toplanan zəngin tədqiqat bazası yapon alimlərinə bu unikal tapıntını dəqiqliklə identifikasiya etməyə imkan verib.

Bu kəşf muzey kolleksiyalarının təkrar təhlil edilməsinin nə qədər böyük əhəmiyyət kəsb etdiyini bir daha sübut edir. Eldə olunan yeni məlumatlar təxminən 98-66 milyon il əvvəl, Son Təbaşir dövründə Sakit okeanın şimal-qərb hissəsindəki dəniz ekosistemini və o dövrün ən təhlükəli dəniz yırtıcılarının həyatını daha dəqiq bərpa etməyə kömək edəcək. Tədqiqatçılar bu unikal canlının yeni bir növ olduğunu tam rəsmiləşdirmək üçün araşdırmaları davam etdirirlər.

Hazırladı:
Arzu ƏLİYEVA
XQ