Öz özünə danışmaq xəstəlikdir, yoxsa normal hal?

Bir çox insan gün ərzində öz-özünə danışdığını etiraf edir. Bəzən evdə tək olarkən, bəzən iş görərkən, bəzən isə vacib qərarlar verərkən insanlar səslə və ya daxili şəkildə özləri ilə dialoq qururlar. Bu vəziyyət bəzi insanları narahat edir və onlar özlərinə "Görəsən, bu normaldırmı?" sualını verirlər.

Mütəxəssislərin fikrincə, öz-özünə danışmaq əksər hallarda tamamilə normal psixoloji prosesdir və xəstəlik hesab edilmir.

Medicina.az öz-özünə danışmağın səbəblərini təhlil edir:

1. Beyin məlumatları daha yaxşı emal etmək üçün

Araşdırmalar göstərir ki, insan bir məlumatı səslə ifadə etdikdə beynin diqqət və yaddaş mərkəzləri daha aktiv işləyir. Buna görə də bəzi insanlar plan qurarkən, alış-veriş siyahısı hazırlayarkən və ya hər hansı işi yerinə yetirərkən öz-özünə danışırlar.

2. Stress və gərginliyi azaltmaq üçün

Öz-özünə danışmaq emosiyaları tənzimləməyə kömək edə bilər. İnsan həyəcanlı, qorxulu və ya qarışıq vəziyyətdə olduqda özünə məsləhət vermək və ya vəziyyəti izah etmək yolu ilə sakitləşməyə çalışır.

3. Qərar vermə prosesini asanlaşdırmaq üçün

Bəzən insanın beynində bir neçə seçim olur. Öz-özünə danışmaq bu variantları analiz etməyə və daha düzgün qərar verməyə kömək edir.

4. Motivasiyanı artırmaq üçün

İdmançılar, tələbələr və müxtəlif peşə sahibləri tez-tez özlərinə ruhlandırıcı cümlələr deyirlər. Məsələn: "Mən bunu bacaracağam", "Bir az da davam et" kimi ifadələr motivasiyanı artırmağa kömək edir.

Öz-özünə danışmağın faydaları varmı?

Elmi araşdırmalar göstərir ki, daxili və ya səslə aparılan müsbət özünə müraciət:

Diqqəti artırır;

Yaddaşı gücləndirə bilər;

Stress səviyyəsini azalda bilər;

Qərar verməni asanlaşdıra bilər;

Özünəinamı artırmağa kömək edə bilər.

Bu səbəbdən psixoloqlar müəyyən hallarda özünə dəstək verən daxili dialoqu sağlam psixoloji bacarıq hesab edirlər.

Nə vaxt narahat olmaq lazımdır?

Öz-özünə danışmaqla psixi xəstəlikləri bir-birindən ayırmaq vacibdir.

Əgər insan sadəcə öz fikirlərini səsləndirirsə və bunun öz düşüncələri olduğunu anlayırsa, bu adətən normaldır.

Lakin aşağıdakı hallar müşahidə olunursa, mütəxəssisə müraciət etmək məqsədəuyğundur:

İnsan olmayan səslər eşitdiyini düşünürsə;

Kimsənin olmadığı halda kiminləsə danışdığını hiss edirsə;

Reallıq hissində pozulmalar yaranırsa;

Davranış və gündəlik həyat ciddi şəkildə dəyişirsə;

Güclü qorxu, şübhə və ya qarışıqlıq müşahidə olunursa.

Bu əlamətlər bəzi psixi pozuntularla əlaqəli ola bilər və peşəkar qiymətləndirmə tələb edir.

Aygün Musayeva