Özbəkistan deputatı: Azərbaycan Mərkəzi Asiya ilə strateji körpü rolunu gücləndirir MÜSAHİBƏ

Bakı, 22 noyabr, Elmir Səftərov, AZƏRTAC

Azərbaycan ilə Mərkəzi Asiya ölkələri arasında əməkdaşlıq son illərdə sürətlə genişlənərək sistemli və çoxşaxəli xarakter alıb. İqtisadiyyat, nəqliyyat-logistika, enerji, humanitar və təhlükəsizlik sahələrində artan dinamika yalnız ikitərəfli münasibətləri möhkəmləndirmir, eyni zamanda, bütün regionun inkişafına töhfə verir. Azərbaycanın Mərkəzi Asiya Dövlət Başçılarının Məşvərət Görüşünə tamhüquqlu üzv qəbul edilməsi isə iki region arasında yeni əməkdaşlıq mərhələsinin başlanğıcı kimi qiymətləndirilir. Bu proses ölkənin regional inteqrasiyada rolunu daha da gücləndirərək onu Cənubi Qafqaz və Mərkəzi Asiya arasında əsas strateji körpüyə çevirir.

Özbəkistanın deputatı Rəşidə Nadira İlhamovna bu aktual mövzu ilə bağlı AZƏRTAC-ın suallarını cavablandırıb.

-Azərbaycan ilə Mərkəzi Asiya ölkələri arasında əməkdaşlıq hansı sahələrdə möhkəmlənib?

-Qanunverici Palatanın deputatı kimi hesab edirəm ki, Azərbaycanın Mərkəzi Asiya ölkələri ilə əməkdaşlığı artıq sistemli və çoxşaxəli xarakter alıb. Bu əməkdaşlıq qarşılıqlı etimad, tarixi yaxınlıq və dövlətlərimizin strateji maraqlarının üst-üstə düşməsinə əsaslanır. Son illərdə bu dialoq elə bir dinamika qazanıb ki, yalnız ikitərəfli münasibətləri gücləndirmir, həm də bütövlükdə regionun inkişafına xidmət edir.

İqtisadi sahədə əməkdaşlıq xüsusilə fəal şəkildə inkişaf edir. Dövlət başçılarının müntəzəm görüşləri göstərir ki, Özbəkistan və Azərbaycan bir-birini sənayenin modernləşdirilməsi, birgə istehsal sahələrinin yaradılması, investisiya mübadiləsinin genişləndirilməsi və iri infrastruktur layihələrində iştirak baxımından əsas tərəfdaş kimi görür. Bu təşəbbüslər Azərbaycanın və Mərkəzi Asiya ölkələrinin sənaye sahəsində bir-birini tamamlamasını gücləndirir və məhsulların xarici bazarlara çıxışı üçün geniş imkanlar yaradır.

Nəqliyyat-logistika istiqaməti münasibətlərdə xüsusi yer tutur. Cənubi Qafqaz Mərkəzi Asiya ölkələrinin iqtisadiyyatları üçün əsas marşrutlardan birinə çevrilir. Tranzit, dəmir yolu və avtomobil daşımaları sahəsində əməkdaşlıq, Xəzər limanlarının inkişafı region məhsullarının Avropa, Yaxın Şərq və Türkiyəyə ixracı üçün yeni imkanlar açır. Azərbaycan etibarlı nəqliyyat qovşağı rolunu ardıcıl olaraq möhkəmləndirir.

Enerji sahəsində əməkdaşlığa da xüsusi diqqət yetirilir. Yaşıl enerjinin inkişafı, texnologiya mübadiləsi, yeni ixrac marşrutlarının yaradılması və Azərbaycan şirkətlərinin Mərkəzi Asiya enerji layihələrində iştirakı strateji əhəmiyyət daşıyır.

Humanitar sahədə də münasibətlər möhkəmlənir. Liderlərin müntəzəm səfərləri, birgə mədəni proqramlar, təhsil və elmdə əməkdaşlıq xalqlar arasında etimad və qarşılıqlı dəstək mühitini gücləndirir.

Təhlükəsizlik sahəsində də əməkdaşlıq inkişaf edir. Terrorizm, ekstremizm, narkotik qaçaqmalçılığı və kibertəhlükələrə qarşı mübarizə regional qarşılıqlı fəaliyyətin mühüm elementi kimi çıxış edir.

Ümumilikdə, Azərbaycanın Mərkəzi Asiya ölkələri ilə əməkdaşlığının güclənməsi regional tərəfdaşlığın inkişafında mühüm amilə çevrilib.

-Azərbaycanın Mərkəzi Asiya Dövlət Başçılarının Məşvərət Görüşünə tamhüquqlu iştirakçı kimi qəbul edilməsi barədə nə deyə bilərsiniz?

-Bu, regional əməkdaşlıq memarlığını dəyişdirən tarixi qərardır. Bu, müvəqqəti dəvət və ya müşahidəçi statusu deyil, Azərbaycanın Mərkəzi Asiya dövlətləri ilə eyni səviyyədə tamhüquqlu üzvlüyü deməkdir. Bu status ölkələrimiz arasında münasibətlərin strateji xarakterini əks etdirir. Bu qərar Mərkəzi Asiya ilə Cənubi Qafqaz arasında vahid əməkdaşlıq məkanının formalaşmasına imkan yaradır.

-Bundan sonra Azərbaycan hansı görüşlərdə iştirak edəcək?

-Tamhüquqlu iştirak statusu Azərbaycana davamlı inkişaf, iqtisadi-ticari əməkdaşlıq, investisiya, humanitar təşəbbüslər və təhlükəsizlik layihələri üzrə qərarların qəbulunda tam iştirak imkanı verir. Artıq Mərkəzi Asiya liderlərinin hər bir məsləhətçi görüşündə Azərbaycan Prezidenti də iştirak edəcək.

-Necə düşünürsünüz, bu yeni vəziyyət Azərbaycanın Cənubi Qafqazdakı roluna hansı istiqamətdə təsir edəcək?

-Azərbaycan Mərkəzi Asiya ilə Cənubi Qafqaz arasında strateji körpü rolunu gücləndirir. Bu status ona nəqliyyat, iqtisadi və mədəni sahələrdə inteqrasiyaedici aktor kimi çıxış etmək imkanı verir. Bu qərar Azərbaycanın beynəlxalq arenadakı mövqeyini möhkəmləndirir, onun regional inteqrasiya proseslərində təsir imkanlarını artırır və iki region arasında əlaqələrin əsas mərkəzinə çevrilməsini sürətləndirir. Nəticə etibarilə, Azərbaycan artıq, sadəcə, iştirakçı deyil, Mərkəzi Asiya və Cənubi Qafqaz arasında əməkdaşlığı formalaşdıran əsas inteqrator və strateji mərkəz rolunda çıxış edir.