Parlamentarilərin görüşü dialoqun epizodik olmadığını göstərir ŞƏRH

Tural İsmayılov: Bu görüşlər sülh prosesinin möhkəmləndirici sütunlarından biridir 

ATƏT Parlament Assambleyasının İstanbulda keçirilən 23-cü payız sessiyası çərçivəsində Azərbaycan və Ermənistan parlament nümayəndə heyətləri arasında ikitərəfli görüş keçirilib. Görüş Azərbaycan və Ermənistan parlament sədrləri arasında bu il oktyabrın 21-də Cenevrədə aparılan müzakirələr çərçivəsində əldə olunmuş razılaşma əsasında baş tutub.

Görüşdə Vaşinqton sammitinin müsbət rolu qeyd edilib, əldə edilmiş razılaşmalar və Azərbaycanla Ermənistan arasında sülhün möhkəmləndirilməsi istiqamətində atılan növbəti addımlar, habelə hər iki ölkənin parlamentlərinin bu prosesə dəstəyinin əhəmiyyəti barədə fikir mübadiləsi aparılıb.

Söhbət zamanı iki ölkə arasında həyata keçirilən etimadın artırılması tədbirlərində parlamentlərin roluna toxunulub, həmçinin parlament üzvləri arasında beynəlxalq təşkilatlar çərçivəsində konstruktiv dialoqun vacibliyi vurğulanıb.

Sosial Tədqiqatlar Mərkəzinin sektor müdiri, politoloq Tural İsmayılov Sherg.az-a açıqlamasında bildirib ki, ATƏT PA çərçivəsində baş tutan bu təmas uzun illərdən sonra dialoq kanallarının tədricən institusionallaşmağa başladığının göstəricisidir. Onun sözlərinə görə, tərəflər bunu açıq şəkildə nümayiş etdirirlər:

“Parlament nümayəndələrinin görüşməsi siyasi prosesin sosial-baza mərhələsini gücləndirir, çünki burada hədəf hər hansı razılaşmanı elan etmək yox, qarşılıqlı etimadı bərpa edə bilən kommunikasiya platforması yaratmaqdır. Ancaq yaxın perspektivdə kəskin dönüş və dərhal nəticə gözləmək real deyil, bu formatın funksiyası daha çox siyasi mühiti yumşaltmaq və tərəflərin bir-biri ilə danışıq ritmini sabit saxlamaqdır. Parlament diplomatiyası xüsusilə post-münaqişə dövrlərində əhəmiyyət qazanır, çünki cəmiyyətlərarası təmasın institusional davamlılığını məhz bu səviyyə təmin edir. Bu görüş həm də göstərir ki, dialoq artıq epizodik deyil, daha planlı və sistemli fazaya keçir. Siyasi prosesin psixoloji fonu yüngülləşdikcə həm sərhəd təhlükəsizliyi, həm humanitar məsələlər, həm də regional iqtisadi koordinasiya sahəsində yumşalma imkanları genişlənir”.

T. İsmayılov qeyd edib ki, beynəlxalq təşkilatlar üçün də bu, regionun dialoq potensialının hələ də mövcud olduğunu təsdiqləyən siqnaldır:

“Əsas təsir isə budur: bu cür görüşlər tərəflərin bir-birini təhlükə kimi yox, danışıqlar masasında davranış qaydaları aydın olan iki subyekt kimi qəbul etməsinə şərait yaradır. Məhz belə fon olmadan hər hansı sülh sənədi nə texniki, nə siyasi olaraq davamlı ola bilməz. Ona görə də bu formatın dəyəri konkret nəticədən yox, nəticəni mümkün edən mühitdən ölçülür. Qısası, bu görüşlər sülh prosesinin hərəkətverici mexanizmi deyil, onun möhkəmləndirici sütunlarından biridir və bu sütunlar olmadan real siyasi irəliləyiş əldə etmək çətindir”.