Paşinyan Amerikanın yardımından məhrum ola bilər

Nikol Paşinyanın sayca 5-ci illik Beynəlxalq Dini Etiqad Azadlığı Sammitində və “Milli ibadət səhər yeməyi”ndə iştirak etmək üçün Vaşinqtona işgüzar səfəri başlayıb. Ermənistan baş nazirinin ABŞ Prezidenti Donald Trampla danışıqları planlaşdırılmasa da, bu səfər təkcə Ermənistanın imici üçün deyil, həm də şəxsən Nikol Paşinyan üçün vacib idi.
Amerikanın paytaxtında N. Paşinyana diaspor o qədər də isti münasibət göstərməyib. Xüsusilə, ermənilər Ermənistanın uğursuzluqlarında onun günahkar olduğunu bildirən plakat asıblar. Ancaq evə qayıdarkən baş nazir daha pis ittihamlar eşidib, buna görə də səlahiyyətlilər hadisəyə əhəmiyyət verməyiblər.
Reyting.az xəbər verir ki, bu barədə “Nezavisimaya qazeta” yazıb.
Rusiya nəşrinin təhlilində qeyd olunur:
Erməni icması ilə görüşdə Paşinyan qurduğu yeni Ermənistanla bağlı xəttini davam etdirəcəyini deyib: “Hazırda ideoloji transformasiya gedir. Məncə, belə bir fikir var idi ki, Ermənistan ali məqsədlərə dəstəkdir... Onlar, məncə, tarixi keçmişlə bağlıdır. İndi ideologiya belə dəyişir: Ermənistanın özü ən yüksək milli məqsəddir və ondan yüksək heç nə ola bilməz”.
Eyni zamanda, Paşinyan vurğulayıb ki, bu, təkcə onun deyil, bütün xalqın qərarıdır. “Ermənistana mövcud olmaq şansı verən yeganə şey bu ideologiyadır. Bütün bunlara 44 günlük müharibədə məğlubiyyət və onun səbəblərinə görə gəldik. Məncə, bu gün biz bu məğlubiyyətdən keçərək müstəqil, suveren dövlətə sahib olmaq imkanı əldə etdik. Uzun müddət düşündüm və qurbanların əbəs olmadığı qənaətinə gəldim. Onlar Ermənistanın suverenliyi naminə idilər və indi biz sadəcə olaraq bu qurbanlar bahasına alınmış fürsətdən istifadə etməyə diqqət yetirməliyik”, - deyə baş nazir fikrini yekunlaşdırıb.
Paşinyan onu da bildirib ki, İrəvan Cənubi Qafqazda sülhün bərqərar olması üçün ABŞ-nın köməyinə ümid edir. “ABŞ nöqteyi-nəzərindən Ermənistanı dəstəkləməyin ən effektiv yolunun nə olduğunu soruşsanız, deyərdim ki, Cənubi Qafqazda sülhün əldə edilməsi gündəliyinin ABŞ siyasi elitasının prioritetləri siyahısına daxil edilməsi çox vacib olardı”, - deyə o qeyd edib.
Eyni zamanda, Paşinyan ölkəsinin demokratiyaya can atdığını vurğulayıb: “Biz demokratiyanı dərinləşdirməyə və onu institusional əsaslara oturtmağa çalışırıq ki, o, hakim qüvvələrin siyasi iradəsindən asılı olmasın”.
“Hazırda Ermənistanın demokratik yoluna əngəl törətməyə cəhdlər edilən yalnız bir alət var - müharibə, eskalasiya və münaqişə aləti”, - deyə baş nazir əlavə edib.
Bu arada respublikanın xarici işlər nazirinin müavini Paruyr Ovannisyan bəyan edib ki, İrəvanla Vaşinqton arasında yanvarda imzalanmış strateji əməkdaşlıq sənədi ABŞ-nın sükanı arxasında kimin olmasından və ya Amerika siyasətindəki digər proseslərdən asılı deyil. Xüsusilə, Ermənistan hakimiyyəti iki ölkə arasında tərəfdaşlığın indi “daha əlverişli və daha mütərəqqi mövqedən” inkişaf edəcəyini gözləyir.
Doğrudur, indiyə qədər Trampın ilk qərarları Ermənistana narahatlıqdan başqa bir şey gətirməyib. Xüsusilə, Ağ ev elan edib ki, Beynəlxalq İnkişaf Agentliyinin (USAID) fəaliyyəti Amerikanın milli maraqlarına cavab vermədiyi üçün bağlanıb. Eyni zamanda, USAID Qarabağdan olan qaçqınlara yardım edir. Erməni KİV-lərinin məlumatına görə, Dövlət Departamenti proqramın uzadılmasını təsdiqləyib, ona görə də təşkilat hələ fəaliyyət göstərə bilər, lakin onun gələcəyi sual altında qalır.
“Bu, Ermənistan və ABŞ arasında Strateji Tərəfdaşlıq Xartiyasının imzalanmasından və Trampın hakimiyyətə gəlişindən sonra ilk səfərdir. Bu, ona görə vacibdir ki, ABŞ-dakı erməni icmasının nümayəndələri ilə ünsiyyət qurmaq, həmçinin Ağ evin yeni administrasiyasının nümayəndələri ilə əlaqə yaratmaq üçün potensial imkan var.
Beləliklə, xarici siyasətin diversifikasiyası kontekstində maksimum proqram bu yaxınlarda imzalanmış sənəd əsasında strateji Ermənistan-Amerika münasibətlərinin fəal şəkildə dərinləşdirilməsidir.
Ən azı, Trampın demokratlardan miras aldığı eyni xartiya çərçivəsində təmaslar və ikitərəfli əməkdaşlıq”, - Paşinyanın planları üzrə Orbeli Mərkəzinin eksperti Conni Melikyan izah edib.
Qafqaz İnstitutunun elmi işçisi Qrant Mikaelyan isə Nikol Paşinyanın Vaşinqtona səfərində heç bir ciddi perspektiv görmür:
“Nəzərə alsaq ki, İrəvan Amerika hakimiyyətinin nümayəndələri ilə heç bir rəsmi görüş elan etməyib, bu səfər adi diplomatik məntiqə sığmır. Ümumiyyətlə, Trampın Cənubi Qafqazda nə edəcəyi, hansı strategiyaları əlaqələndirməsi və s. Eyni zamanda, Paşinyan hökumətinin ABŞ liderinə ehtiyacı var ki, heç olmasa sələfi Co Bayden administrasiyasının üzərinə götürdüyü öhdəlikləri təsdiq etsin”.
Onun sözlərinə görə, İrəvanın Qərbə yönləndirilməsi, Avropaya inteqrasiya müqabilində Qarabağı təslim etməsi, hətta “Sülh kəsişməsi” Vaşinqtonun birbaşa iştirakı ilə yaradılmış layihələrdir. Lakin Paşinyan bütün bunlar üçün demokratlarla danışıqlar aparıb və onun Trampın komandası ilə heç bir əlaqəsi yoxdur.
“Nəticədə, əgər vəziyyət pis olarsa, belə çıxa bilər ki, Paşinyan amerikalılarla başlayıb, amma bunu təkbaşına bitirəcək... Ukraynadakı kimi”, - deyə Mikaelyan düşüncələrini yekunlaşdırıb.
Y. QACAR