Paşinyanın açıq sərhəd mesajı: Regionda yeni səhifə açılır

Ermənistanın Baş naziri Nikol Paşinyan İrəvanda keçirilən Ermənistan–Aİ sammitindən sonra Antonio Kosta və Ursula von der Leyen ilə birgə çıxışında Azərbaycan və Türkiyə ilə sərhədlərin açılması vacibliyini vurğulayıb. O, bunun qaçılmaz olduğunu bildirib.

Bu bəyanat ilk baxışda regionda kommunikasiyaların açılması istiqamətində pozitiv siqnal kimi görünür və xüsusilə Avropa platformasında səsləndirilməsi onun beynəlxalq auditoriyaya ünvanlandığını göstərir.

Bu çıxışın arxasında dayanan əsas motivlərdən biri Ermənistanın iqtisadi və nəqliyyat blokadasından çıxmaq ehtiyacıdır. Uzun illər qapalı sərhədlər və məhdud regional inteqrasiya İrəvanın iqtisadi potensialını ciddi şəkildə məhdudlaşdırıb. Kommunikasiyaların açılması isə ölkəyə tranzit imkanları qazandırmaqla yanaşı, ticarət dövriyyəsini artırmaq və investisiya mühitini canlandırmaq potensialına malikdir. Paşinyanın “sazişsiz də əməkdaşlıq mümkündür” fikri isə göstərir ki, Ermənistan bu prosesi mümkün qədər sürətləndirmək niyyətindədir.

Digər tərəfdən, bu bəyanatın siyasi və geosiyasi ölçüsü daha mürəkkəbdir. Azərbaycanla yolların açılması məsələsi yalnız iqtisadi deyil, həm də təhlükəsizlik, suverenlik və hüquqi çərçivə ilə bağlıdır. Xüsusilə regionda nəqliyyat xətlərinin açılması məsələsi uzun müddətdir ki, tərəflər arasında əsas müzakirə mövzularından biridir və burada qarşılıqlı etimad həlledici rol oynayır.

Paşinyanın optimist tonu reallıqdan daha çox siyasi iradəni nümayiş etdirə bilər, lakin prosesin konkret mexanizmləri və təminatları olmadan bu cür açıqlamalar hələlik daha çox niyyət bəyanatı kimi qalır.

Bununla yanaşı, Türkiyə ilə sərhədlərin açılması məsələsinin gündəmə gətirilməsi Ermənistanın regional siyasətində yeni istiqamət axtarışının göstəricisidir. Ankara ilə normallaşma İrəvan üçün həm iqtisadi, həm də diplomatik baxımdan yeni imkanlar yarada bilər. Lakin bu proses də dolayısı ilə Azərbaycanla münasibətlərin səviyyəsindən asılıdır. Yəni Paşinyanın dediyi kimi bu addımların qaçılmaz olması hələ o demək deyil ki, onlar yaxın zamanda və problemsiz reallaşacaq. Regionda davamlı nəticə yalnız paralel şəkildə siyasi razılaşmaların əldə olunması ilə mümkündür.

Alim Nəsirov