Pavel Klaçkov: Azərbaycan Prezidenti müdrik siyasət aparır və dünyada ölkəsinin nüfuzunu artırır MÜSAHİBƏ

Tanınmış politoloq, Rusiya Federasiyası Hökuməti yanında Maliyyə Universitetinin filial direktoru Pavel Klaçkov “Moskva-Baku” portalına müsahibəsində Rusiya ilə Azərbaycan arasında intensiv əlaqələri şərh edib. Müsahibəni oxucularımıza təqdim edirik.

- Pavel Vladimiroviç, ötən həftələr Rusiya-Azərbaycan münasibətlərində intensiv təmaslarla yadda qaldı. Rusiya və Azərbaycan Xarici İşlər nazirliklərinin rəhbərləri diplomatik münasibətlərin qurulmasının ildönümü münasibətilə bir-birlərini və ölkələrini səmimi qəlbdən təbrik ediblər. Azərbaycan Prezidentinin nümayəndəsi Xələf Xələfov Moskvaya səfər edib və Rusiyanın paytaxtında Rusiya Xarici İşlər Nazirliyinin rəhbəri, eləcə də onun iki müavini ilə ayrı-ayrılıqda danışıqlar aparıb. Antalya Diplomatik Forumu çərçivəsində Sergey Lavrov azərbaycanlı həmkarı ilə də danışıqlar aparıb və digər məsələlərlə yanaşı, İlham Əliyevin mayın 9-da Moskvaya səfərinə hazırlıq müzakirə olunub. Bundan başqa, Rusiya prezidentinin xüsusi nümayəndəsi Şvıdkoy Bakıda olub, orada Azərbaycan teatr xadimlərinə Rusiya medallarını təqdim edib... Siyahını davam etdirmək olar, belə intensivlik nədən xəbər verir?

- Doğrudan da, son həftələr ərzində Rusiya-Azərbaycan münasibətləri sferasında baş verənləri təhlil etsək, kifayət qədər həcmli mənzərə yaranır. Bura mədəniyyət sahəsi, parlament əməkdaşlığı, xarici işlər nazirlikləri arasında əməkdaşlıq daxildir və son dərəcə vacib olan Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin Moskvada Qələbə Paradına səfəri ilə bağlı məlumatlar təsdiqlənib.

Bütün bunlar münasibətlərimizin, ölkələrimizin sistemli, rasional qurulmuş strategiyasının və Azərbaycanın savadlı, savadlı xarici siyasətinin mənzərəsini nümayiş etdirir.

Biz görürük ki, İlham Əliyev və onun komandası beynəlxalq arenada atılan addımların düzgün ardıcıllığı ilə necə tamamilə fərqli dövlətlərlə münasibətlər qurur, burada söhbət ilk növbədə Rusiyadan gedir ki, onları, şübhəsiz ki, ən yaxşı paradiqmaya, mümkün olan ən yaxşı trayektoriyaya aparır.

Bəli, münasibətlərdə çətinliklər də var, kimdə yoxdur ki, amma vəziyyəti dalana dirənmək, münasibətlərin çətin dövründən çıxmaq, vəziyyəti sabitləşdirmək və gələcək strateji əməkdaşlığa gətirib çıxarmaq əsl yüksək diplomatiya sənətidir.

Biz görürük ki, məhz bu qabağı görmək, proqnozlaşdırmaq, gələcəyə hesablamalar aparmaq bacarığı sayəsində Azərbaycan dünyada sadəcə kiçik bir ölkə, kiminsə peyki kimi qəbul edilmir. Azərbaycan Respublikası öz prezidentinin müdrik siyasəti sayəsində özünün müstəsna, milli yönümlü siyasətini həyata keçirir. Bu, Bakının uğurunun açarıdır. Biz bunu Rusiya-Azərbaycan münasibətlərinin timsalında görürük, bunu İlham Əliyevin Türkiyə-İsrail münasibətlərinin qurulmasında oynadığı mühüm rolun timsalında görürük. Çünki bu diplomatik yolda gərginliyin azaldılması, şübhəsiz ki, prezident Əliyevin xidmətləridir.

Azərbaycan mütəmadi olaraq yeni dünya nizamı və daha ədalətli dünya qurmaq məsələsini gündəmə gətirir. Və bu məsələdə Moskva ilə Bakının ortaq mövqeyi var.

İndi biz görürük ki, nə qədər Qərb dövlətləri sözün əsl mənasında dalana dirənib, həm daxili, həm də xarici problemlərlə üzləşiblər. Qərb artıq 1990-cı illərin əvvəllərində bizə göründüyü kimi deyil. Dünya dəyişir, onun siyasi konfiqurasiyası dəyişir. Və bu gün Azərbaycan Cənubi Qafqaz regionunda və daha da geniş şəkildə bu proseslərdə irəliyə doğru oyunçu kimi çıxış edir. Bakı çox gözəl anlayır ki, dünyada vəziyyət dəyişir, geosiyasi mübarizədə vəziyyət dəyişir.

Cəmi 20 il əvvəl Qərbdən gələn tənqidlərin arası kəsilmirdi, bütün Qərb bizim necə yaşamalı olduğumuzu tənqid edirdi. Amma indi tərsinədir: Qərb sizi tənqid etmirsə, bu o deməkdir ki, siz nəyisə səhv edirsiniz... Amma sizi tənqid edirlərsə, deməli, hər şeyi düzgün edirsiniz.

Təbii ki, Azərbaycan bu gün Cənubi Qafqazda sabitliyin və təhlükəsizliyin daşıyıcısı, Qərbin və ya başqasının təzyiqi fonunda hamıdan yaxşı dayanan ən məsuliyyətli dövlət kimi qəbul edilir. Məhz Azərbaycanın cəsarəti və qətiyyəti hücumlardan, tənqidlərdən, hansısa siyasi təzyiq cəhdlərindən qorxmaması onu Zaqafqaziyada ən güclü edir. Bəzilərinin hələ də köhnə nizama, Qərbə uyğunlaşmaq arzusu var; başa düşmürlər ki, dünya siyasətinin yeni, gənc küləkləri artıq əsməkdədir. Cəsarət, qətiyyət, situasiyaya uyğun hərəkət etmək bacarığı isə uğura aparır. Beynəlxalq münasibətlərlə məşğul olanlar çoxdan başa düşürlər ki, Qərb çoxdan hansısa kumir, bir növ həyat müəllimi olmaqdan çıxıb. Azərbaycanın ağıllı xarici siyasəti isə onu müsbət səciyyələndirir, çünki yalnız sabit, dayanıqlı dövlət uğurlu xarici siyasət həyata keçirə bilər.

Çoxları Rusiyanı Azərbaycana qarşı qoymaq istəyirdi və istəyir. Ölkələrimiz arasında gərginlik var idi, lakin biz hamımız öz səhvlərimizi etiraf etməyə hazırıq, bütün problemli məsələləri konstruktiv şəkildə, müttəfiqliyə üstünlük verərək həll etməyə hazırıq. Bu, ən vacib şeydir. Ən əsası odur ki, bizim ikitərəfli münasibətlərimiz sarsılmaz təməl üzərində qurulub, bu təməl tarixi əlaqələrə, liderlərimizin dünyagörüşlərinin yaxınlığına əsaslanır.

Biz Rusiya və Azərbaycan liderlərinin siyasi iradəsi və qarşılıqlı anlaşması sayəsində xaricdən qaynaqlanan qarşıdurma ssenarisini dəf edə bildik, əməkdaşlığımızı konstruktiv və irəliyə doğru istiqamətləndirən səviyyəyə çatdıra bildik.

Təbii ki, Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin Moskvada keçiriləcək Qələbə Paradında iştirak etməsi, Azərbaycan hərbçilərinin Rusiyanın baş meydanı üzərindən nizami yürüş etməsi təkcə ikitərəfli münasibətlərimiz baxımından deyil, həm də geosiyasət baxımından çox mühüm və simvolikdir. Axı kimin nə deməsindən asılı olmayaraq, bu və ya digər dövlətin rəhbərinin mayın 9-da Moskvada olması bu gün birmənalı geosiyasi markerdir, çox mühüm, xəbərdaredici göstəricidir. Bütün siyasət simvolizm üzərində asılır. Simvolik addımların əhəmiyyətini və dərinliyini anlamayan siyasətdən heç nə başa düşmür. Siyasət hansısa mücərrəd fikirlər deyil, çox vaxt liderlərimizin simvolik addımları ilə ifadə olunan real hərəkətlərdir. Gələcəyimizi birlikdə düşünəndə.

Makroregionda siyasət və hərbi-siyasi vəziyyət Rusiyanın dünyanın geosiyasi mərkəzlərindən biri və Azərbaycanın qüdrətli regional gücü kimi sabitliyindən, konstruktivliyindən və pozitivliyindən asılıdır; bu açıq bir şeydir.

- Rusiya müntəzəm olaraq Bakı ilə İrəvan arasında qalan bütün məsələlərin həllinə yardım etməyə hazır olduğunu bildirir. Amma eyni zamanda qeyd edir ki, bu məsələlərə ciddi yanaşmaq lazımdır. Prinsipcə, Bakının mövqeyi də eynidir: fundamental məsələlər həll olunmadan sülh müqaviləsi sadəcə imzalana bilməz...

- Bu, məsuliyyətli dövlətlərin mövqeyidir. Bu, obyektiv yanaşmadır, qonşuların dünyasına diqqətli yanaşmadır. Sülh müqaviləsinin hazırlanmasından və bütün fundamental məsələlərin həllindən danışarkən qeyd etmək lazımdır ki, hər şey bir-iki dəqiqəyə həll oluna bilsəydi, Azərbaycanla Ermənistan arasında münasibətlər çoxdan normallaşardı. Və burada başqa məsələlərlə yanaşı, tərəflərin mövqelərinin yaxınlaşmamasına hansısa “xarici” xarici qüvvənin “töhfə” verib-verməməsinə də baxmaq lazımdır; ola bilsin ki, Azərbaycanla Ermənistan arasında həll olunmamış vəziyyətdən kiminsə qazanc əldə etməsi sərfəlidir.

Rusiya isə əksinə, mövqelərin yaxınlaşmasının tərəfdarıdır. İstənilən impulsiv, düşünülməmiş qərarlar gələcəkdə sülhə başa gələ bilər və yenidən qisas hisslərinə səbəb ola bilər. Və bu çox təhlükəlidir. Ona görə də davamlı sülhə mane olan bütün məsələlər əvvəlcədən həll edilməlidir.

Tərcümə - Elçin Bayramlı