Pezeşkian TDT nin Qəbələ sammitinə dəvət oluna bilər? REAKSİYA

Türk Dövlətləri Təşkilatı (TDT) dövlət başçılarının sammiti 6–7 oktyabr tarixlərində Qəbələ şəhərində keçiriləcək. Belə sammitlərə adətən, dost və yaxın ölkə liderləri dəvət olunurlar. TDT üzvü olmayan Türkmənistan Ali Məşvərət Məclisinin sədri Qurbanqulu Berdiməhəmmədov da sammitə dəvət olunub

Son günlər Azərbaycanla İran münasibətlərində müsbət tendensiya müşahidə edilməkdədir. İki ölkənin prezidentləri arasında münasibətlər yüksək səviyyədədir. Hətta Prezident İlham Əliyev ötən gün Əl-Cəzirə telekanalına müsahibəsində Pezeşkian barədə də danışıb. Ölkə başçısı Məsud Pezeşkianın Zəngəzur dəhlizi ilə bağlı münasibətini yüksək qiymətləndirib.

“Biz onunla çox yaxşı işgüzar münasibətlər qurmuşuq. Bəli, siz tamamilə haqlısınız, o, azərbaycanlıdır. O mənim kimi eyni qanı daşıyır. Biz eyni dildə danışırıq. Tərcüməçiyə ehtiyacımız yoxdur. O, ictimai tədbirlərin birində Azərbaycan poeziyası ilə bağlı biliklərini nümayiş etdirdi və heç bir qeydə ehtiyacı yox idi. Çox istedadlı insandır”,- Preziden qeyd edib.

Bütün bunları nəzərə alanda, İran Prezidentinin də Qəbələdə keçiriləcək TDT dövlət başçılarının Sammitinə dəvət olunacağını gözləmək olarmı?

Sabiq diplomat Nəsib Nəsibli Modern.az-a bildirib ki, Pezeşkianın TDT dövlət başçılarının sammitinə dəvət olunması mümkündür:

“Prezident Pezeşkianın kimliyi, onun yürütdüyü siyasətlə, İran dövlətinin mahiyyəti arasında çox böyük fərq, hətta ziddiyət var. Onları birləşdirib bir yerdə tutmaq düzgün deyil. Əvvəla Pezeşkian birinci şəxs deyil. Ölkəni əlbəttə, o rəsmən təmsil edir, dövlət adından danışa bilir. Amma, ümumilikdə, türk birliyi İranda çoxluq tərəfindən bu ölkənin gələcəyinə təhdid kimi dərk edilir. Ona görə Məsud Pezeşkianın Qəbələdə keçiriləcək Türk Dövlətləri Təşkilatının Dövlət başçılarının Sammitinə dəvət edilməsi mümkündür. Amma əcaba onun burada iştirakı Türk Dövlətləri Təşkilatına və doktor Pezeşkianın özünə xeyir verərmi? Məncə, ən azından indiki mərhələdə belə bir təşəbbüsə ehtiyac yoxdur. Bir vaxtlar hətta Rusiya Federasiyası da müşahidəçi qismində iştirak etmək istəyirdi. Xatırladığım qədər rəsmi müraciət də etdilər. Amma Rusiya "filin oyuncaq dükanına girməsi" kimi bir şey ola bilərdi. Rusiya elə bir fildir ki, girdiyi yeri dağıda bilər. Amma gələcəkdə bəlkə İran üçün bu mümkün olar”.

Sabiq diplomatın fikrincə, İranın TDT-yə üzv olması da normaldır:

“Əgər İrandakı gedişat türk düşmənçiliyi istiqamətində davam etməsə, türk birliyini gerçəklik kimi qəbul edib vəziyyətlə barışmış olsalar, situasiya dəyişə bilər. İranın türk birliyi ilə bağlı yanaşması ziddiyətlidir. Çünki bu ölkənin əhalisinin ən azı 40%-i türkdür. Onun Türk Dövlətləri Təşkilatında təmsil olunmasında da bir məntiq tapmaq mümkündür. Niyə iqtisadi əməkdaşlıq təşkilatında birləşə bilirik, burada yox? Nədən olmasın? Yəni müxtəlif təşkilatlarda bir yerdə olmaq çox normal bir işdir”.