Piyada ölümlərinin artmasının əsl səbəbi

DYP insanları öz həyatını təhlükə altına atmamağa çağırır; ekspert: “Piyada keçidinə 100-150 metr qalmış xəbərdarlıqedici nişanlar...”
DİN-in Baş Dövlət Yol Polisi İdarəsi piyadalara müraciət edib. Müraciətdə deyilir: “Yollarda müşahidə olunan ən təhlükəli hallardan biri piyadaların yol hərəkəti qaydalarına laqeyd yanaşmasıdır. Bəzən insanlar yaxınlıqda yeraltı və ya yerüstü piyada keçidi olduğu halda, sədləri aşaraq və ya yolun hərəkət hissəsinə çıxaraq öz həyatlarını təhlükəyə atırlar. Bir anlıq tələskənlik, diqqətsizlik və ya səhlənkarlıq bir çox hallarda faciəvi nəticə ilə bitir.
Aparılmış araşdırmalar göstərir ki, piyada vurulması ilə nəticələnən hadisələrin 90 faizdən çoxu məhz piyada keçidlərindən kənarda baş verir. Bu fakt bir daha göstərir ki, qaydalara əməl etmək, sadəcə, tövsiyə deyil, həyatın qorunması üçün zəruri şərtdir. Unutmaq olmaz ki, əgər piyadanın qayda pozuntusu törətməsi nəticəsində yol-nəqliyyat hadisəsi baş verərsə və bu hadisə insanın xəsarət almasına və ya ölümünə səbəb olarsa, bu artıq cinayət məsuliyyəti yaradır.
Beləliklə, DYP-nin də yaydığı müraciətdən məlum olur ki, piyada vurulması ilə nəticələnən hadisələrin 90 faizdən çoxu məhz piyada keçidlərindən kənarda baş verir. 
Bəs vətəndaşların piyada keçidlərindən az istifadə etməsinin səbəbi nədir - uzaqda olması, yoxsa keçidlərin sayı azdır?
Nəqliyyat eksperti Eldəniz Cəfərov mövzu ilə bağlı danışıb. Ekspert qeyd edib ki, bu gün piyada keçidlərinin bir qismi piyadalar üçün nəinki əlverişli, hətta təhlükəli yerlərdə təşkil olunub: “Məsələn, qəfil döngələrdə, eniş və yoxuşlarda eyni səviyyəli piyada keçidlərinin salındığını müşahidə edirik. Bundan başqa, bəzən piyada keçidinə 100-150 metr qalmış xəbərdarlıqedici nişanlar, yaxud sürətin azaldılmasını tələb edən göstəricilər yerləşdirilmir. Halbuki belə nişanlar zəruridir. Məsələn, piyada keçidinə 150 metr qalmış həm xəbərdarlıq nişanı, həm də sürətin minimuma endirilməsini bildirən göstərici olmalıdır. Əgər şəhər mühitində avtomobillər saatda 60 km sürətlə hərəkət edirsə, keçidə yaxın məsafədə bu sürətin 30 km-ə qədər azaldılmasını bildirən nişan mütləq qoyulmalıdır. Çünki sürücü piyada keçidinə qəfil çatarsa, nə qədər tormozlasa da, toqquşma ehtimalı yüksək olur və bu, çox zaman faciə ilə nəticələnir”.
Ekspert qeyd edib ki, piyadalar arasında da yolkeçmə mədəniyyəti ilə bağlı ciddi problemlər var: “Bəziləri yolu istədiyi yerdən keçir, bəziləri çarpaz istiqamətdə, digərləri isə velosiped və ya skuter üzərində hərəkət edərək yolu keçir. Bu, məsuliyyətsizlikdir. Çox təəssüf ki, bir çox sürücülər də qaydaları ya tam, ya da qismən bilirlər. Qismən ona görə ki, bəzi sürücülər, ümumiyyətlə, yol hərəkəti qaydalarının bir çoxundan xəbərsizdir, qanunları bilmir, sürmə bacarıqları zəifdir. Amma elə sürücülər də var ki, kurslarda təhsil alıb qaydaları öyrənir və ona əməl edir. Piyadalar isə bu bilikləri heç yerdə almır. Bəs onları kim öyrətməlidir? Orta məktəblərdə yol hərəkəti qaydalarını izah edən ayrıca bir fənn yoxdur. Bəzən müəyyən fənlərin çərçivəsində bu barədə qısaca danışılır, lakin bu kifayət deyil. Əgər orta məktəb proqramında "Yol hərəkəti təhlükəsizliyi" adlı konkret fənn olsa və həftədə heç olmasa bir saat bu mövzuda dərs keçirilsə, insanlar yolda davranış qaydalarını öyrənər, nəticədə bu qədər ağır xəsarətlər və faciələr baş verməzdi.
Əslində hər bir insan evindən çıxandan sonra onun hərəkəti “Yol hərəkəti haqqında” Qanunla tənzimlənir - bu, həm sürücülərə, həm də piyadalara aiddir. Bəzən piyadalar bunun fərqinə varmır, lakin qanun hər iki tərəfə bərabər şəkildə şamil olunur. Deməli, orta məktəblərdə bu mövzuya ciddi yanaşmaq və ayrıca fənn kimi tədris etmək vacibdir".
Eldəniz Cəfərov həmçinin vurğulayıb ki, piyadaların keçidlərdən istifadə etməməsinin müxtəlif səbəbləri var: “Bəziləri məsuliyyətsizlik və səhlənkarlıq ucbatından keçiddən keçmir, istədiyi yerdən yolu keçir, bəziləri isə gecə saatlarında, hətta 8 zolaqlı magistral yollarda belə keçməyə cəhd göstərir. Bu cür hallarda həm özlərini, həm də sürücüləri təhlükəyə atırlar. Digər tərəfdən, elə piyadalar da var ki, keçidi əlverişli hesab etmədikləri üçün istifadə etmirlər. Məsələn, yeraltı keçid ticarət məntəqəsinə çevrilib, ora daxil olmaq çətindir, yaxud texniki problemlər var. Yaşlı, xəstə və ya əlil insanlar üçün yeraltı keçidlərdən istifadə etmək, enmək və qalxmaq çox çətin olur. Eyni zamanda yerüstü keçidlər də ahıl insanlar üçün fiziki baxımdan əlverişli sayılmır”.
Ekspertin fikrincə, bu səbəbdən yerüstü keçidlər əsas yox, alternativ vasitə kimi nəzərdə tutulmalıdır: “Yollarda isə əsasən eyni səviyyəli, təhlükəsiz, işıqlanmış və düzgün nişanlanmış piyada keçidləri təşkil edilməlidir. Əlavə olaraq, alternativ variant kimi həm yeraltı, həm də yerüstü keçidlər də mövcud ola bilər. Beləcə, həm piyadaların, həm də sürücülərin təhlükəsizliyi təmin edilər”.(yenimusavat)