Putin Trampla danışarkən harada olub? Rusiya prokuroroluğu müharibədən ölkəyə dəyən zərəri araşdırır

Məlum olduğu kimi ABŞ və Rusiya prezidentləri Donald Tramp və Vladimir Putin mayın 20-də iki saatlıq telefon danışığı aparıblar.

Danışıqların əsas mövzuları Ukraynadakı müharibə, əsir mübadiləsi və gələcək əməkdaşlıq imkanları olub. Tramp isə Putinə belə bir mesaj ünvanlayıb: “Vladimir, istədiyin vaxt zəng edə bilərsən, mən məmnuniyyətlə danışaram”.

Putin danışıqdan sonra qısa açıqlamasında Ukraynaya gələcək sülh sazişi ilə bağlı memorandum təklif edəcəyini bildirib. Sənəddə Rusiya öz mövqelərini qeyd edəcək. Prezident Zelenski isə buna cavab olaraq bildirib ki, Ukrayna öz alternativ sənədini hazırlayacaq və torpağını, xalqını, evlərini heç kim təslim etməyəcək.

Telefon danışığından sonra Donald Tramp bəyan edib ki, Rusiya və Ukrayna dərhal atəşkəslə bağlı və daha vacibi – müharibənin sonlandırılması ilə bağlı danışıqlara başlayacaq.

Tramp eyni zamanda Putini “xoşxasiyyətli centlmen” adlandırıb və Rusiyaya qarşı yeni sanksiyaların tətbiqini istisna edib. O, bildirib ki, əlavə təzyiqlər danışıqlara zərər verə bilər. Ağ Evdə keçirdiyi mətbuat konfransında Tramp “qırmızı xətt”in harada keçdiyini də göstərib – əgər Rusiya müəyyən sərhədləri keçərsə, ABŞ vasitəçilikdən imtina edəcək və təşəbbüsü Avropaya verəcək.

Ukrayna Prezidenti ABŞ-ni Rusiyaya qarşı daha sərt sanksiyalar tətbiq etməyə çağırsa da, Tramp buna getməyib. Əvəzində, ABŞ və Rusiya prezidentlərinin şəxsi görüşü gündəmdədir - bu barədə Tramp özü və Putinin köməkçisi Uşakov məlumat verib.

ABŞ sanksiyalardan imtina edərkən, Avropa İttifaqı Rusiyaya qarşı 17-ci sanksiya paketini elan edib. İttifaqın Xarici siyasət üzrə ali nümayəndəsi Kaya Kallas bildirib ki, 200-ə yaxın “kölgə donanmasına” məxsus gəmi – yəni sanksiyaları pozaraq Rusiya neftini daşıyan tanker – bu siyahıya daxil edilib. Eyni gün Böyük Britaniya da yeni sanksiyalar elan edib.

Tramp-Putin danışığı fonunda Rusiyada “Xarici təsirlərdən Rusiyaya dəyən zərərin dövlət monitorinqi” adlı maraqlı bir sənəd dərc olunub. Sənəddə qeyd olunur ki, prokurorluq bu zərəri hesablamalı olacaq.

Siyasi analitik Anton Barbaşinə görə, bu sənədin danışıqlarla birbaşa əlaqəsi yoxdur. Rusiya bununla sadəcə rəqəmlərlə manipulyasiya edib, “biz də zərər çəkmişik” riyakarlığını nümayiş etdirmək istəyir. Analitikə görə, məqsəd Qərbdən təzminat almaq üçün rıçaq yaratmaqdır.

Barbaşin qeyd edir ki, Tramp ilk prezidentliyindən bəri Putinə simpatiya ilə yanaşır və onu “dahi strateq” adlandırır: “Tramp Rusiyanı ABŞ üçün böyük təhlükə hesab etmir və müharibənin diplomatik yolla bitməsində maraqlıdır. O, yeni sanksiyalardan çəkinir və sadəcə “niyyətlər memorandumu” əldə etməyə çalışır – bu sənəd ciddi nəticə vəd etmir”.

Bununla belə, analitik xatırladır ki, ABŞ-nin ümumən sanksiya siyasəti qüvvədədir. Tramp prezidentliyinin ilk dövründə sanksiyaları bir neçə dəfə uzadıb. Amma yeni sanksiyalar üçün Konqres razılığı və ciddi siyasi iradə tələb olunur. Mövcud sanksiyalar isə geniş şəkildə pozulur - Rusiyada onların necə aşılmasına dair tədbirlər həyata keçirilir.

Telefon danışığı zamanı Putin Soçidəki “Sirius” təhsil mərkəzində olub. Burada eyni zamanda gimnastika akademiyası fəaliyyət göstərir və Alina Kabayeva tərəfindən idarə olunur. Qeyd olunur ki, Kabayeva Putinin uşaqlarının anasıdır.

Sosioloq İqor Eydmanın fikrincə, “Sirius” layihəsi tipik diktator jestidir: gənc istedadlara himayədarlıq etmək görüntüsü. Lakin bu layihə həm də “böyük büdcə oğurluğunun” bir hissəsidir. Eydman qeyd edir ki, “Sirius” və bənzər layihələr “pulyuyan maşın” funksiyası daşıyır və dövlət pullarının korrupsiya yolu ilə bölüşdürülməsinə xidmət edir.

“AzPolitika.info”