Putini necə dayandırmaq olar..?

...Avropa Ukraynanı məhv etməyə və NATO birliyini pozmağa çalışan təcavüzkar Rusiyanın təhlükəsi ilə üzləşir. Kremli çəkindirmək üçün Ukrayna özünü müdafiə etmək, iqtisadiyyatını dəstəkləmək və Rusiyaya qəbuledilməz ziyan vurmaq üçün kifayət qədər resurs və silahla təmin edilməlidir. Eyni zamanda, Avropa dəstəyinin lazım olduğu qədər davam edəcəyini nümayiş etdirməlidir ki, Putin məhv müharibəsində qalib gələ bilməyəcəyini başa düşsün.

SİA-nın əldə etdiyi məlumata görə, bu barədə The Economist yazır.

...Ukraynanın 2026-2029-cu illər arasında təxminən 389 milyard dollar nağd pula və silaha ehtiyacı olduğu təxmin edilir ki, bu da Avropanın müharibənin əvvəlindən bəri təmin etdiyindən təxminən iki dəfə çoxdur.

Bu dövrdə ABŞ Ukraynanı aktiv şəkildə maliyyələşdirməyi faktiki olaraq dayandırıb və yükün əsas hissəsini Avropaya ötürüb.

Ukraynanın illik müdafiə xərcləri təxminən 65 milyard dollardır, daha 73 milyard dollar isə digər hökumət ehtiyaclarına xərclənir.

Dövlət təxminən 90 milyard dollar gəlir toplayır və büdcə kəsiri təxminən 50 milyard dollar təşkil edir.

Bundan əlavə, ölkə hər il müttəfiqlərindən təxminən 40 milyard dollar silah alır.

Gələcək yardımın əsas hissəsinin - 181 milyard dolların - Avropadan gələcəyi gözlənilir.

Bayden administrasiyası dövründə ABŞ təxminən 75 milyard dollarlıq silah təmin edib, lakin aktiv çatdırılmalar artıq dayandırılıb.

Avropa vəsaitləri, o cümlədən dondurulmuş Rusiya aktivlərindən 163 milyard dollarlıq "təzminat krediti" planlaşdırılır.

Vəsaitlər Ukraynanın silahlandırılması və infrastrukturunun yenidən qurulması üçün istifadə olunacaq. Silahların harada istehsal ediləcəyi ilə bağlı müzakirələr də davam edir: Avropa ölkələri öz sənayelərini inkişaf etdirməyə çalışır, ABŞ isə HIMARS və Patriot kimi unikal texnologiyaların mənbəyi olaraq qalır.

...Ukrayna həm yerli müəssisələrdən, həm də Avropa və Amerika texnologiyalarından istifadə edərək xərclərə nəzarətdə israr edir.

Avropa yüksək riskləri qəbul edərək bu vəzifəyə hazırdır. Ukraynanı dəstəkləmək yalnız Kiyevin məsələsi deyil; bu, həm də Avropanın strateji muxtariyyətinin və Rusiyanı çəkindirmək qabiliyyətinin sınağıdır.

Növbəti illər üçün ümumi yardım büdcəsi AB-dən 328 milyard dollara və Böyük Britaniyadan 61 milyard dollara çata bilər.

Hərbi əməliyyatlar dayandırılsa belə, ordunu saxlamaq və silah ehtiyatlarını doldurmaq üçün vəsait lazımdır.

Əli Babayev