Putinin Paşinyana etdiyi təklifin PƏRDƏARXASI KONKRET

Rusiya Prezidenti Vladimir Putin 44 günlük müharibə zamanı Ermənistandan “İttifaq Dövləti”nə qatılmağı tələb edib. Bunu Ermənistanın “Respublika Naminə” partiyasının sədri Arman Babacanyan deyib. Maraqlıdır, Paşinyan buna razı olsaydı, Azərbaycan üçün nəticələri nə ola bilərdi?

Mövzu ilə bağlı KONKRET.az-a siyasi elmlər üzrə fəlsəfə doktoru, politoloq Şəbnəm Həsənova bildirib ki, Azərbaycanın məqsədi etimadı gücləndirmək, kommunikasiyaları, mübadiləni sürətləndirməkdir.

“Revanşist qüvvələr isə bunu Ermənistan cəmiyyətinə fərqli təqdim edərək, insanları qisas, mübarizə psixologiyasında tutmağa çalışır. Ermənistan mediasında da köhnə klandan qalma cəmiyyətə təsir etmə gücü olanlar, gündəmi istədikləri kimi formalaşdırmağa çalışanlar, bulanıq suda üzməyin iz itirmək baxımdan əlverişli olduğunu bilənlər var. Sülh müqaviləsi imzalanmağa doğru getdikcə, iki ölkə arasında münasibətlər birbaşa fazaya inamla keçdikcə və şübhəsiz ki, bunun ilkin əlamətləri olaraq Qazaxıstan taxılının, daha sonra isə Rusiya mallarının Azərbaycan vasitəsi ilə Ermənistana ötürülməyə başlanıldığına görə suyu daha da bulandırmaq istəyirlər. Kimə inanmaq, kimə inanmamaq arasında insanlarda ciddi fikir ayrılıqları, dərin uçurumlar yaratmağa cəhd göstərirlər”.

Politoloq qeyd edir ki, iki ölkə arasındakı etimad mühitinə daxili etimadsızlıqla zərbə endirmək istəyirlər.

“Bu da daha öncəki məqamlarda qaranlıq qalan bütün ssenariləri, gizli sövdələşmələri üzə çıxardır. Şübhəsiz ki, Rusiya heç bir zaman Cənubi Qafqazı rahat şəkildə əldən vermək istəməyib, bunun meylini belə göstərməyib və göstərməyəcək də. Bu istiqamətdə bütün resurslarından istifadə edəcək, illərlə, əsrlərlə etdiyi kimi. Rusiya öz imperialist təfəkküründə qalır. Bunu biz Ukraynada, Qərblə və keçmiş İttifaq dövlətləri ilə münasibətlərində aydın görürük ki, məğlub olmamaq, zəifləməmək üçün hər cür ssenariyə əl atır. Görünən, görünməyən, xarici və daxili amilləri də istifadə etməklə. Ümumiyyətlə, qeyd etməliyik ki, sülh prosesinə getdikcə bütün o ssenarilərin üstü açılır və belə deyək ki, daxildə heç də xoş olmayan, hətta bu cür ifadə edərdim ki, iyrənc bir mənzərə formalaşır. Belə olan təqdirdə, müxtəlif belə və bir neçə fərqli ssenarilər təbii ki, olub”.

Ş.Həsənova qeyd edir ki, Putinin bunda istəyi o olub ki, yenidən Rusiyanın hegemonluğunu, vahidliyini bərpa etsin.

“Bu, təbii ki, Putinin illərlə tutmuş olduğu strateji yoldur. Lakin zənn edirəm ki, Paşinyan 2018-ci ildə Qərbin əli ilə hakimiyyətə gəldiyi üçün öz aqibətinin nə olacağını hesablayaraq buna getməzdi. Reallıq da göstərir ki, məğlubiyyətə razı olub, ancaq buna yox. Çünki əgər bu sövdələşmə baş tutsaydı, tamamilə Ermənistanın bir dövlət kimi legitimliyinin əlindən çıxması demək idi. Biz zatən illərlə onu deməyə çalışırdıq ki, Ermənistan əgər diktə siyasətindən əl çəkməzsə, bir gün dövlət kimi legitimliyini itirəcək. Bu baxımdan Ermənistanın müstəqil qərar qəbul etməsi şərtdir, vacibdir ki, dövlət kimi legitimliyini qoruyub saxlasın. Digər yandan Azərbaycan Lideri olduqca düşünülmüş və hərtərəfli bir siyasət ortaya qoydu və əzmlə də buna davam edir. Mən zənn etmirəm ki, dövlətimizin başçısı bütün bu ssenariləri indi dəyərləndirir. Əminəm ki, hər bir minimal ehtimalı belə zamanında dəyərləndirib. Məhz onun nəticəsidir ki, Azərbaycan sülhü məhz özü gətirir, lokomotiv bizik”.

Politoloq sonda vurğulayır ki, təbii ki, Azərbaycan dövlətinin başçısı işini mükəmməl bilir və bu baxımdan Azərbaycan cəmiyyəti də ayıqdır.

“İkinci və ən önəmli amil odur ki, Azərbaycan cəmiyyəti dövlət başçısının ətrafında sıx birləşib. Bu istiqamətdə heç bir şübhə ola bilməz. Təbii ki, belə bir ssenari nə Azərbaycan dövləti, nə Azərbaycan cəmiyyəti üçün heç bir şey dəyişdirə bilməzdi. Biz təmkinlə, addım-addım öz məqsədlərimizə doğru getdik. Beynəlxalq münasibətlər sistemi, onun təhlükəsizlik arxitekturası, Cənubi Qafqazın təhlükəsizlik arxitekturası yenidən formalaşdırılır. Və bu baxımdan dünyanın müxtəlif regionlarında olan xırda-xırda dövlətlərin də, ayrı-ayrılıqda aktorların da individual qaydada qərar vermək istəyində maraqlı olduqlarını görürük. Ona görə də keçmişi yenidən masa üzərinə gətirmək, buna cəhd mənasız və anlamsızdır. Bunun heç bir nəticəsi olmayacaq. Özünü bir qədər də gözdən salmağın yeri yoxdur. Cənubi Qafqaz dövlətləri müstəqildir. Hər biri müstəqil qərar qəbul etməkdə maraqlıdır, istəklidir”.

Müşviq Tofiqoğlu
KONKRET.az