Qarabağ Zəfərinin tarixi mənası, Kəlbəcər səfərinin simvolikliyi

Qalib Rəhimli

Azərbaycanın müasir tarixi 44 günlük Vətən müharibəsi ilə yeni mərhələyə qədəm qoydu. Qarabağ Zəfəri yalnız torpaqlarımızın azad olunması ilə məhdudlaşmadı, eyni zamanda dövlətimizin suverenlik iradəsini bütün dünyaya nümayiş etdirdi. Bu gün hər bir səfər, hər bir addım, hər bir açılış, işğaldan qurtulmuş bölgələrdə atılan hər yeni təməl daşımız bu Zəfərin möhtəşəm təsdiqidir. Prezident İlham Əliyev və birinci xanım Mehriban Əliyevanın Kəlbəcər və Ağdərəyə səfəri də bu mənada xüsusi simvolik məna daşıyır. Kəlbəcər uzun illər düşmən işğalı altında qalmış, təbiəti, sərvətləri talan olunmuş, kəndləri dağıdılmış bölgəmizin ən ağır yaralı yerlərindən idi. Ağdərənin Kolatağ və Vəngli kəndlərinə səfər isə Azərbaycan dövlətinin ərazinin hər qarışına sahib çıxmasının rəmzi idi. Prezidentin dediyi kimi: “Bizim iradəmizi heç kim sınaqdan keçirə bilməz. Azərbaycan xalqı öz torpaqlarına qayıdır və burada əbədi yaşayacaq.”

Azərbaycan xalqının yaddaşına Kəlbəcərin işğalı ən faciəli səhifələrdən biri kimi həkk olunub. 1993-cü ilin aprelində baş verən faciəvi hadisələr – minlərlə dinc insanın qar, şaxta, çətin keçidlərdən çıxmağa məcbur qalması, yüzlərlə günahsız insanın yollarda şəhid olması, bütün kəndlərin yerlə-yeksan edilməsi tarixin qanlı səhifələridir. Prezident İlham Əliyev Kəlbəcərdə dağıntıları seyr edərkən bildirdi: “Burada həyat yox idi. İşğalçılar bütün evləri, kəndləri dağıdıblar. Təkcə Kəlbəcərin yox, bütün Qarabağın talan olunmuş mənzərəsini görmək mümkündür.” Bu sözlər yalnız gözlə görünən xarabalığın deyil, həm də xalqımızın keçmiş 30 ildə çəkdiyi ağrıların ifadəsidir. Erməni vandalizmi yalnız daşlara, binalara deyil, həm də məzarlıqlara, müqəddəs yerlərə, təbiətə qarşı yönəlmişdi. Dağıdılmış məscidlər, sökülmüş qəbiristanlıqlar, talan olunmuş meşələr – bunlar bütün dünyanın görməli olduğu vandallığın sübutudur. Prezidentin səfərləri bu həqiqətləri beynəlxalq ictimaiyyətin diqqətinə çatdırmaq üçün də tarixi missiya daşıyır. Otuz ilə yaxın vaxt ərzində ATƏT-in Minsk Qrupu işğalın sona çatması üçün heç bir real nəticə ortaya qoya bilmədi. Əksinə, status-kvonu möhkəmləndirən, işğalçını cəsarətləndirən bəyanatlar verdilər. Prezident İlham Əliyev bu məsələyə bir daha toxunaraq bildirdi: “Minsk Qrupu 30 ilə yaxın fəaliyyətsizliyi ilə faktiki olaraq işğalı legitimləşdirmək istəyirdi. Ancaq biz öz gücümüzlə ədaləti bərpa etdik, Azərbaycanın suverenliyini tam təmin etdik.” Bu səfər bir daha göstərdi ki, Azərbaycan diplomatiyası artıq yeni dövrə qədəm qoyub. İndi ölkəmiz Qarabağ məsələsini bitmiş bir fakt kimi dünyaya qəbul etdirir, bölgədə yeni reallıqların müəllifi kimi çıxış edir.

Qarabağ Zəfərinin əsas sütunu qəhrəman Azərbaycan Ordusu oldu. Prezident İlham Əliyev dəfələrlə vurğuladığı kimi, müasir texnologiyalarla silahlanmış, yüksək mənəvi-psixoloji ruhla döyüşən ordu işğala son qoydu. Kəlbəcər səfəri zamanı dövlət başçısı bir daha bildirdi: “Azərbaycan Ordusu bu qələbəni qəhrəmanlıqla qazandı. Bizim döyüşçülərimiz canlarını, qanlarını qurban verdilər. Bu torpaqlarda əbədi Azərbaycan bayrağı dalğalanacaq.” Bu gün Kəlbəcər və digər bölgələrdə yeni hərbi hissələrin, sərhəd məntəqələrinin yaradılması Azərbaycan Ordusunun mövcudluğunu daha da gücləndirir və gələcək təhdidlərə qarşı etibarlı qalxan rolunu oynayır. Ən təsirli mənzərə bu gün işğaldan azad olunmuş torpaqlarda başlayan quruculuq işləridir. Kəlbəcərdə yeni elektrik xətləri, yollar, tunellər, su bəndləri inşa olunur. Ağdərənin Kolatağ və Vəngli kəndlərində isə yeni kənd təsərrüfatı layihələri, evlər, məktəblər planlaşdırılır. Prezidentin dediyi kimi: “Biz dağıntılar içində yeni həyat quracağıq. Burada insanlar xoşbəxt yaşayacaqlar.” Bu, yalnız fiziki binaların tikilməsi deyil, həm də xalqın ruhunun dirçəlişi deməkdir. Böyük Qayıdış proqramı ilə minlərlə ailə doğma yurduna qayıdacaq, torpaqlarımız yenidən canlanacaq. Mehriban xanım Əliyeva da səfər zamanı qeyd etdi: “Hər bir azərbaycanlı bu torpaqlara bağlıdır. Bu yerlərin yenidən çiçəklənməsi hamımız üçün böyük sevincdir.” Azərbaycan Qarabağda yaratdığı yeni reallıqları təkcə öz vətəndaşları üçün deyil, həm də bütün dünya üçün nümayiş etdirir. Prezidentin Kəlbəcərdə səsləndirdiyi sözlər dünya ictimaiyyətinə ünvanlanmış bir mesaj idi: “Heç kim Azərbaycan xalqının iradəsini sındıra bilməz. Biz beynəlxalq hüququ öz gücümüzlə bərpa etdik və indi bölgədə sülhün, əməkdaşlığın müəllifiyik.” Bu gün Azərbaycan COP29-un ev sahibi kimi qlobal miqyasda ekoloji, enerji və təhlükəsizlik məsələlərinə dair sözünü deyir. Qarabağda aparılan quruculuq işləri isə bütün dünyaya Azərbaycanın həm sülh, həm də inkişaf nümunəsi göstərmək imkanını yaradır.

Prezident İlham Əliyev və birinci xanım Mehriban Əliyevanın Kəlbəcər və Ağdərəyə səfəri bir daha göstərdi ki, Azərbaycan dövləti bu torpaqların hər qarışına sahib çıxıb. Xalq öz lideri ilə birlikdə tarixi ədaləti bərpa edib, gələcək nəsillərə azad və güclü dövlət miras qoyub. Bu səfər həm də xalqımız üçün böyük qürur mənbəyidir. Qarabağda dalğalanan üçrəngli bayraq, yeni qurulan kəndlər və qayıdan insanlar dövlətimizin əbədi suverenliyinin, xalqımızın sarsılmaz iradəsinin əyani sübutudur. “Biz bu torpaqlara qayıtdıq və bir daha heç vaxt buradan çıxmayacağıq.” – Prezident İlham Əliyevin bu tarixi bəyanatı Azərbaycanın gələcək yolunun ideoloji mayakı kimi yaddaşlarda qalacaq.