Icma.az
close
up
RU
Menu

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

Dişlər yaddaş kartımızdır?

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

45 min dollardan Walmart rəflərinə: Bir qadının qəhvə alternativi biznesi

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

Dəmiri daha yaxşı mənimsəmək üçün qidaları necə hazırlamalıyıq?

Dəmiri daha yaxşı mənimsəmək üçün qidaları necə hazırlamalıyıq?

Qaynarinfo saytından verilən məlumata görə, Icma.az xəbər verir.

Google alqoritminə buraxmayın, xəbəri özünüz seçin!Xəbəri Google yox, siz seçin!Əlavə et

Dəmir çatışmazlığı dünyada ən geniş yayılmış qida çatışmazlıqlarından biridir. Xüsusilə uşaqlar və reproduktiv yaşda olan qadınlar bu problemlə daha çox üzləşirlər. Lakin orqanizmin kifayət qədər dəmir alması yalnız hansı qidaları qəbul etməyimizdən deyil, onları necə hazırlamağımızdan və hansı məhsullarla birlikdə yeməyimizdən də asılıdır.

Qaynarinfo BBC-yə istinadən xəbər verir ki, mütəxəssislər bəzi qidaların düzgün hazırlanmasının dəmirin orqanizm tərəfindən mənimsənilməsini əhəmiyyətli dərəcədə yaxşılaşdıra biləcəyini bildirirlər.

Dəmir orqanizmdə oksigeni toxuma və orqanlara daşıyan hemoqlobinin istehsalı üçün vacib mineraldır. Bu mineralın çatışmazlığı yorğunluq, halsızlıq və təngnəfəslik kimi əlamətlərlə özünü göstərə bilər.

Şərqi İngiltərə Universitetinin mineral mübadiləsi üzrə professoru Syuzan Ferzer-Teyt qanazlığının qarşısını almaq üçün düzgün qidalanmanın vacibliyini vurğulayır.

Qidalardakı dəmir iki formada olur. Heme dəmir əsasən ət və dəniz məhsullarında, qeyri-heme dəmir isə bitki mənşəli qidalarda mövcuddur. Orqanizm heme dəmiri daha asan mənimsəyir. Bu dəmirin təxminən 15-30 faizi sorulduğu halda, bitki mənşəli qidalardakı qeyri-heme dəmirin mənimsənilmə səviyyəsi daha aşağıdır. Məsələn, quru paxlalılardakı dəmirin təxminən 2 faizi, yarpaqlı tərəvəzlərdəki dəmirin isə 7-9 faizi mənimsənilir.

London Kral Kollecinin qidalanma elmləri üzrə baş müəllimi Yemisi Latunde-Dada qeyd edir ki, ət istehlakının azaldılması zamanı rasionda alternativ dəmir mənbələrinin olması xüsusilə vacibdir.

Mütəxəssislərin fikrincə, dəmirin mənimsənilməsini yaxşılaşdırmaq üçün ilk növbədə qidaların hazırlanma qaydasına diqqət yetirmək lazımdır. Məsələn, ispanaq, pazı və çuğundur yarpaqları oksalatlarla zəngindir. Bu maddələr dəmirlə birləşərək onun orqanizm tərəfindən mənimsənilməsini çətinləşdirə bilər. Tərəvəzlərin qaynadılması oksalatların bir hissəsinin suya keçməsinə və dəmirin daha yaxşı mənimsənilməsinə kömək edir.

Lakin bu üsul bütün tərəvəzlərə aid deyil. Kahı, kələm və bok-çoy kimi tərəvəzləri çiy və ya buxarda bişirilmiş formada yemək daha məqsədəuyğundur. Bu, onların tərkibindəki C vitamininin qorunmasına kömək edir.

Dəmirlə zəngin qidaları C vitamini ilə birlikdə qəbul etmək də faydalıdır. C vitamini bitki mənşəli qidalardakı dəmirin mənimsənilməsini artırır. Buna görə də yeməklərə limon suyu əlavə etmək və ya qida ilə birlikdə portağal şirəsi içmək tövsiyə olunur.

Digər faydalı üsul fermentləşdirilmiş qidalara üstünlük verməkdir. Fermentasiya prosesi taxıl, qoz-fındıq və toxumlarda olan fitin turşusunun miqdarını azalda bilər. Bu maddə dəmirin mənimsənilməsinə mane olur. Məhz buna görə də mütəxəssislər adi çörək əvəzinə turş mayalı çörəyə üstünlük verməyi məsləhət görürlər.

Bununla yanaşı, yalnız dəmirlə zənginləşdirilmiş məhsullara güvənmək də düzgün deyil. Çörək və səhər yeməyi üçün nəzərdə tutulan bəzi taxıl məhsullarına əlavə dəmir qatılsa da, istifadə olunan dəmir formaları orqanizm tərəfindən hər zaman yaxşı mənimsənilmir. Professor Syuzan Ferzer-Teytin sözlərinə görə, dəmirlə zənginləşdirilmiş məhsulların əksəriyyətindən orqanizm kifayət qədər dəmir ala bilmir.

Yemək zamanı içilən içkilər də dəmirin mənimsənilməsinə təsir göstərir. Çay və qəhvənin tərkibindəki taninlər və polifenollar bu prosesi zəiflədə bilər. Buna görə də dəmirlə zəngin yeməklərlə birlikdə çay və qəhvə içmək məsləhət görülmür. Mütəxəssislər çay içmək istəyənlərə yeməkdən ən azı iki saat sonra bu içkiyə üstünlük verməyi tövsiyə edirlər.

Dəmirin gün ərzində kiçik porsiyalarla qəbul edilməsi də vacibdir. Çünki orqanizm birdəfəyə çox miqdarda dəmir qəbul etdikdə onun mənimsənilməsini azalda bilər. Professor Syuzan Ferzer-Teytin sözlərinə görə, insan gündəlik ehtiyacını ödəsə belə, orqanizm həmin miqdarın yalnız 1-2 milliqramını mənimsəyə bilər. Bu isə tərləmə və menstruasiya kimi proseslər zamanı itirilən dəmirin əvəzlənməsi üçün vacibdir.

Bitki mənşəli qidalar arasında paxlalılar, tünd yaşıl yarpaqlı tərəvəzlər, quru meyvələr, qoz-fındıq və toxumlar yaxşı dəmir mənbələri hesab olunur. Məsələn, 100 qram noxudda 2 mq, brokolida 1 mq, günəbaxan tumunda 6,4 mq, tofuda 1,2 mq, mal ətində isə 3,6 mq dəmir var. 30 qram günəbaxan tumu isə təxminən 1,9 mq dəmir ehtiva edir.

Mütəxəssislər dəmir preparatlarından istifadə etməzdən əvvəl həkimlə məsləhətləşməyi tövsiyə edirlər. Çünki orqanizmdə dəmir balansının qorunması vacibdir və bu mineralın həddindən artıq qəbulu da sağlamlıq üçün arzuolunan deyil.

Günay

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:118
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 18 Noyabr 2026 22:53 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

17 Noyabr 2026 09:13see412

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see331

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see311

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see306

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see295

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see288

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see285

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see280

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

17 Noyabr 2026 09:14see266

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see265

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see256

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see241

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

16 Noyabr 2026 23:35see236

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

17 Noyabr 2026 14:52see225

Dişlər yaddaş kartımızdır?

17 Noyabr 2026 13:42see221

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

17 Noyabr 2026 12:44see200

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

17 Noyabr 2026 23:18see198

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see190

45 min dollardan Walmart rəflərinə: Bir qadının qəhvə alternativi biznesi

17 Noyabr 2026 14:53see181

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

18 Noyabr 2026 01:52see175
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri