Qarında ağrı, köp, diskomfort... Mədəbağırsaq ALLERGİYALARI nədir?

Allergik meyilliliyi olan şəxslər çox vaxtı bəzi qidaların qəbulundan sonra udqunmanın çətinliyindən, yeməyin “boğazda qalmasından”, sinə arxasında ağrı, qarında ağrı, qusma, qarında köp, diskomfort hissi, diareya, bəzən hətta nəcisdə qanın olmasından şikayət edirlər.

Əksər hallarda xəstələr bu şikayətlərlə terapevt, qastroenteroloq və ya infeksionistə müraciət edirlər və nəticədə də bağırsaq infeksiyalarına, enteritə, kəskin qastritə, parazitar infeksiyalara (helmintozlar, lyamblya ), nevroza və s. kimi xəstəliklərə görə müalicə olunurlar. Lakin bu müalicələrdən sonra xəstə şübhəli qidanı təkrar qəbul etdikdə şikayətlər yenə təkrarlanır, xəstələrin vəziyyəti daha da ağırlaşır, hətta xəstələr həmin şübhəli qidanı qəbul etməkdən "qorxurlar".  

Xəstələrə əsaslandırılmamış pəhrizlər təyin edilir, nəticədə də bu qrup xəstələrin əsəbləri pozulur, narahat olurlar, həyat keyfiyyətləri aşağı düşür, yalnış müalicələr nəticəsində xəstəliyin fəsadlaşmaları baş verə bilir. Bu xəstələri ətraflı müayinə etdikdə, xüsusən də dərin klinik anamnez topladıqda mədə-bağırsaq allergiyasının olduğu aşkarlanır.

Mədə-bağırsaq allergiyaları hər iki cinsdə, bütün yaş qruplarında rast gəlinə bilir. Amma uşaqlarda daha çox rastlanır, xüsusən də körpə yaşlı uşaqlarda. Yaş artdıqca isə xəstəliyin klinik xüsusiyyətləri də dəyişə bilir. Adətən simptomlar yaş artdıqca azalmağa meyilli olur və ya tamamilə keçə bilir. Lakin uşaq yaşlarında hər hansısa qidaya qarşı olan allergik reaksiyanın şiddəti, bəzən həmin şəxsdə böyük yaşlarda da eyni dərəcədə qala bilir.

Əksər hallarda səbəbkar qida allergenləri və qida əlavələri (xüsusən də boyaq maddələri, konservantlar, aromatizatorlar) olur.

Diaqnostikada əsas məqsəd səbəbkar allergenin təyin edilməsidir. Çox vaxtı düzgün, ətraflı toplanmış anamnez və allergik testlər vasitəsilə diaqnozu dəqiqləşdirmək və səbəbkar allergeni təyin etmək asan olur. Ehtiyac olduqda isə müvafiq digər müayinə üsulları da (digər laborator müayinələr, ezofaqoqastroduedonoskopiya, kolonoskopiya və s.) tətbiq edilir.

Differensial diaqnostikada mədə-bağırsaq traktının digər xəstəliklərini, psixo-nevroloji, autoimmun xəstəlikləri, infeksiyaları, fermentopatiyaları və s. xəstəlik və halları istisna etmək lazımdır.

Müalicədə ilkin addım təyin edilmiş səbəbkar allergenin menyudan kənarlaşdırılması, yəni eleminasiyon pəhrizin təyin edilməsi və antiallergik terapiyanın başlanılmasıdır. Eyni zamanda həzm sisteminin zədələnmiş nahiyəsinin pozulmuş funksiyalarının bərpası üçün müvafiq simptomatik terapiya aparılır.

Saglamolun.Az