Icma.az
close
up
RU
Menu

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

İran parlamenti ABŞ la danışıqların başa çatdığını açıqlayıb

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

Gündə 50 qramdan çox təmiz etanol içmək demensiya riskini 29 faiz artırır

Qaş düzəldən yerdə göz çıxarmaq... Kartlara qoyulan limit hansı problemləri yaradıb?

Qaş düzəldən yerdə göz çıxarmaq... Kartlara qoyulan limit hansı problemləri yaradıb?

Icma.az, Azpolitika.az portalına istinadən məlumat verir.

Avqustun 1-dən etibarən Azərbaycanda fiziki şəxslərin bank kartlarına tətbiq edilən yeni limitlər - bir kart üzrə gün ərzində cəmi 5 dəfə mədaxil və 5 dəfə məxaric imkanı ilk günlərdən narazılıq yaradır. Mərkəzi Bankın və Vergilər Xidmətinin kölgə iqtisadiyyatına, vergidən yayınmaya və maliyyə dələduzluğuna qarşı yönəldiyini bəyan etdiyi bu addım, təəssüf ki, cəmiyyətin həssas təbəqələrini və adi vətəndaşları gözlənilməz çətinliklərlə üz-üzə qoyub.

Məsələnin sosial uyğunsuzluğunu fərqinə varan ilk nümunələrdən birini tanınmış naşir Şahbaz Xuduoğlu açqılayıb.

O, sosial şəbəkə hesabında tanınmış yazıçı Əlisa Nicata yardım toplamaq istəyərkən üzləşdiyi problemi belə ifadə edib: "Əlisa Nicatla bağlı paylaşımımızdan sonra çoxsaylı insanlar bizə yazıb ona yardım etmək istədiklərini bildirdilər. Buna görə də onun kart nömrəsini paylaşdım. Amma məlum oldu ki, avqustun 1-dən bank kartlarına mədaxillə bağlı yeni qayda tətbiq olunur, bir karta gün ərzində cəmi 5 dəfə pul köçürmək mümkündür. Beş nəfər yardım etdikdən sonra digərləri artıq pul göndərə bilmirlər. Başa düşürəm, bu qaydanın müəyyən səbəbləri var. Dələduzluğun, vergidən yayınmanın, qanunsuz pul dövriyyəsinin qarşısını almaq istəyirlər. Amma belə hallar necə olacaq? Əlisa Nicata yüzlərlə insan yardım etmək istəyir. Kimsə 5 manat, kimsə 10 manat, kimsə 50 manat göndərmək istəyir. Məqsəd kommersiya deyil, ictimai yardımdır. Belə vəziyyətlər üçün bankların ayrıca bir mexanizmi olmalıdır..."

Ş.Xuduoğlunun toxunduğu bu məqam sadəcə xüsusi bir hal deyil, hazırda minlərlə vətəndaşın gündəlik həyatda qarşılaşdığı böyük bir sistem probleminin aysberq görünən tərəfidir.

Mübağiləsiz qeyd edə bilərik ki, Mərkəzi Bankın inzibati məhdudiyyəti faktiki olaraq cəmiyyətin bir çox rəqəmsal vərdişləri ilə uzlaşmır.

İlk növbədə Şahbaz Xuduoğlunu da açıqladığı kimi ictimai xeyriyyəçilik iflic olub Xəstə uşaqların müalicəsi, ağır əməliyyat xərcləri, ehtiyac içində olan ziyalılar və ya tələbələr üçün toplanan mikro-yardımlar (3, 5, 10 manat) dayanıb. Xeyriyyə fondu statusu olmayan, şəxsi kartı ilə yardım toplayan yüzlərlə insan artıq günün ilk saatlarında 5 nəfərdən sonra məhdudiyyətlə üzləşir.

Məlum olduğu kimi, qərarın əsas hədəfi VÖEN-siz fəaliyyət göstərən, kartdan-karta pul qazanan şəxslər idi. Lakin gözlənilənin əksinə, bu kateqoriya sahibkarlar biznes kartı açmaq yerinə yenidən nağd ödənişə qaytdılar. Taksilərdə, xırda ticarət obyektlərində, repetitorlarda "kart yoxdur, yalnız nağd" tələbi kəskin artıb. Bu isə dövlətin illərdir formalaşdırdığı "nağdsız iqtisadiyyat" strategiyasına ciddi zərbə vurur.

Vətəndaşların üzləşdiyi ilk baxışdan kiçik görünən digər çətinliklərə də nəzər salaq. Məsələn, restoranda hesabı bir nəfərin kartı ilə ödəyib sonra hərənin öz payını həmin karta göndərməsi artıq texniki olaraq mümkünsüzdür, çünki 3-4 köçürmədən sonra limit bitir. Valideynin gün ərzində müxtəlif vaxtlarda övladlarına xırda xərclik göndərməsi, yaxud yaxın qohumlar arası gündəlik xırda dəstək köçürmələri də sıradan çıxır.

O da məlumdur ki, nəzarətsiz köçürmələrdən istifadə edən maliyyə piramidaları və ya qumar şəbəkələri yüzlərlə "drop-kart" (başqasının adına açılmış kart) istifadə edərək bu limitlərin yanından keçməyi bacarır. Zərər çəkən isə öz adına tək kartı olan və gündəlik 6-cı köçürməni edə bilməyən sadə vətəndaş olur.

Təssüf ki, geridə qalan 20 günə yaxın müddətdə vəziyyət bundan ibarətdir:

-İctimai təşəbbüslər və xeyriyyəçilik sahəsində əvvəllər kütləvi xırda iyanələr toplanırdısa, indi kampaniyalar dayanıb və fərdi yardım mexanizmi tamamilə bloklanıb;

-Kiçik ticarət və xidmət sektorunda əvvəllər kartdan-karta sürətli ödəniş alınırdısa, indiki reallıqda sahibkarlar ya məcburi VÖEN və POS-terminala keçməli, ya da tam nağd pul tələb etməlidirlər;

-Bank ekosistemində isə əhalinin rəqəmsal tətbiqlərdən təkrar-təkrar istifadə intensivliyi düşüb, əksinə, nağdlaşdırma tələbatı yenidən artmağa başlayıb.

Çıxış yolu nədir?

Dövlətin vergi yayınmalarına və çirkli pulların yuyulmasına qarşı mübarizəsi anlaşılandır. Lakin bu mübarizə “qızdırmaya görə xəstəni cəzalandırmaq” prinsipi ilə aparılmamalıdır.

Problemin həlli üçün tənzimləyici qurumlar bir neçə mühüm addım ata bilər:

-İctimai və xeyriyyə hesabları üçün xüsusi güzəşt tətbiq oluna bilər. Şahbaz Xuduoğlunun da haqlı olaraq qeyd etdiyi kimi, banklarda fiziki şəxslər üçün "İyanə və xeyriyyə" təyinatlı xüsusi fərdi sub-hesablar və ya QR-kod mexanizmi yaradılmalıdır. Bu hesablar mənfəət məqsədi daşımadığı üçün limitlərdən azad edilməlidir.

-Kəmiyyət limiti məbləğ limiti ilə əvəzlənməsi mümkündür. Çünki gündəlik "5 dəfə" sayı çox kiçik göstəricidir. Bunun əvəzinə gündəlik məbləğ həddi (məsələn, günə maksimum 500 manat) qoyulsa, həm 5 manatlıq xeyriyyə köçürmələrinə maneə yaradılmaz, həm də iri qanunsuz dövriyyələrin qarşısı alınar.

Bundan başqa kartdan-karta köçürmələrə limit qoyulursa, banklar IBAN və ya mobil nömrə ilə edilən fiziki şəxslərarası köçürmələrə daha geniş yaşıl işıq yandırmalı və bu prosesi vətəndaş üçün maksimal dərəcədə sadələşdirməlidir.

Sonda qeyd edək ki, təxminən 3 həftə ərzində qüvvədə olan bu qadağa rəqəmsal iqtisadiyyatın inkişafına xidmət etmir. Bununla yanaşı tətbiq edilən qayda yazıçımızın müalicəsinə 5 manat köçürmək istəyən vətəndaşın qarşısına çəpər çəkirsə, deməli, o qaydada ciddi düzəlişlərə və insani süzgəclərə ehtiyac var. Mərkəzi Bank və kommersiya bankları bu reallığı nəzərə almalı, yeni qaydaları cəmiyyətin sosial ehtiyaclarına uyğunlaşdırmalıdırlar.

Rasim Əliyev

“AzPolitika.info”

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:151
embedMənbə:https://azpolitika.info
archiveBu xəbər 19 Avqust 2026 12:53 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see290

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

15 Noyabr 2026 19:14see286

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see269

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see265

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

15 Noyabr 2026 16:38see241

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

16 Noyabr 2026 01:15see232

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

15 Noyabr 2026 22:01see219

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

15 Noyabr 2026 21:02see217

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see216

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see215

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see211

İran parlamenti ABŞ la danışıqların başa çatdığını açıqlayıb

15 Noyabr 2026 17:27see209

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see201

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

16 Noyabr 2026 00:05see201

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

16 Noyabr 2026 12:36see196

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see187

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see179

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see177

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see174

Gündə 50 qramdan çox təmiz etanol içmək demensiya riskini 29 faiz artırır

15 Noyabr 2026 20:52see172
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri