Icma.az
close
up
RU
Menu

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

Qaydaları niyə pozuruq? Psixoloqlar səbəblərini açıqlayır

Qaydaları niyə pozuruq? Psixoloqlar səbəblərini açıqlayır

Yeniavaz portalından verilən məlumata əsasən, Icma.az bildirir.


Azərbaycanda ictimai yerlərdə qaydalara əməl olunmaması tez-tez rast gəlinən hallardandır.
Yeniavaz.com
xəbər verir ki, bu cür hallar həm sürücülərin və sərnişinlərin davranışında, həm də gündəlik münasibətlərdə özünü göstərir.
Məsələn, bəzi sürücülər qaydaları pozaraq əks yola çıxır, piyadalar yaşıl işığın yanmasını gözləmədən yolu keçir, insanlar avtobus dayanacaqlarında və ya mağazalarda növbə gözləmir, bəzən də ictimai yerlərdə yüksək səslə danışaraq başqalarının rahatlığını pozurlar və s.
Belə davranışlar bir çox hallarda bəzi insanlar üçün adi hala çevrilir ki, bu da ümumi davranış mədəniyyətinin formalaşmasına mənfi təsir göstərir.
Bəs insanlar niyə qaydalara əməl etmir?
Mövzu ilə bağlı Yeniavaz.com-a danışan klinik psixoloq Ofelya Məmmədova bildirib ki, insanların qaydaları pozması psixoloji səbəblərdən qaynaqlanır:
“Cəmiyyətdə hər birimizin gündəlik həyatını tənzimləyən yazılı və yazılmamış qaydalar var. Amma bəzən insanlar bu qaydaları bilərəkdən pozurlar. Bunu sadəcə “tərs xasiyyət” və ya “hörmətsizlik” kimi görmək çox səthi baxış olardı. Qaydaları pozmaq, əslində, insan psixikasının dərin qatlarından qaynaqlanan bir davranış modelidir. Psixoloji baxımdan insanın ehtiyacları, duyğusal boşluqları və özünü ifadə formaları anlaşılmadan bu davranışı dəyişmək mümkün deyil”.
Ofelya Məmmədova deyir ki, qaydaları pozmaq insanın özünü ifadə etmə formasıdır:
“Məsələn, uzun müddət susdurulan, fikirlərinə dəyər verilməyən bir fərd bir anda sosial və ya ailə qaydalarını pozaraq “Mən də varam!” mesajını verir. Bu, daxildə yığılan emosiyaların partlayışı kimi başa düşülə bilər”.
Psixoloq qeyd edir ki, qayda pozuntularının bir neçə əsas səbəbi var:
“Bəzi hallarda qayda pozmaq nəzarət hissi üzərində mübarizənin nəticəsidir. İnsanlar həyatlarında çoxlu məcburiyyətlər hiss edəndə, ailə, iş və ya cəmiyyət tərəfindən sıxışdırılanda içlərindəki azadlıq ehtiyacını qayda pozmaqla yaşadırlar. Yəni bu davranış, “öz üzərində hakimiyyəti bərpa etmək” cəhdidir.
Bəzi insanlar isə qaydaları pozmaqla diqqət və tanınma ehtiyaclarını qarşılamağa çalışırlar. Xüsusilə uşaq və yeniyetmə yaşlarında bu davranış “məni görün” çağırışıdır. Qayda pozmaq onlar üçün üsyan deyil, “varlıq sübutu”dur.
Digər tərəfdən isə insanlar qaydaları pozurlar, çünki onların mənəvi sistemində bu qaydaların mənası yoxdur. Məsələn, ədalətsiz qayda və ya cəmiyyətin formal davranış normaları insanda daxili ziddiyyət yaradır. Bu halda qaydanı pozmaqla sanki ədaləti bərpa etdiyini düşünür”.
Psixoloq Nizami Orucov isə deyir ki, insanların qaydaları pozması bəzən də azadlıq və müstəqillik ehtiyacından qaynaqlanır:
“Hər kəs istəyir ki, öz qərarlarını özü versin, həyatına nəzarət edə bilsin. Amma qaydalar çox sərt, məcburi və ya basqı kimi təqdim olunanda, insan bunu azadlığına müdaxilə kimi qəbul edir. Bu zaman qaydanı pozmaq, bir növ “öz gücünü geri almaq” və “mən də varam” demək forması olur”.
Nizami Orucov bildirir ki, qayda pozuntularında sosial təsir də böyük rol oynayır:
“Ətrafdakı insanlar qaydaları pozursa və bu normal qarşılanırsa, fərd də bunu problemli saymır. “Hamı eləyir, mən niyə eləməyim?” düşüncəsi yaranır və məsuliyyət hissi bir növ paylaşılır. Yəni insanın qaydanı pozanda məqsədi bəzən nə üsyan etmək, nə də kiməsə zərər vermək olur. O, sadəcə içindəki tarazlığı qorumağa, azadlıq hissini ifadə etməyə və bəzən də ədalətsiz gördüyü sistemə qarşı reaksiya verməyə çalışır”.
Fəridə Əsədzadə
Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:222
embedMənbə:https://yeniavaz.com
archiveBu xəbər 07 Noyabr 2025 14:09 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see342

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see291

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see278

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see271

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see268

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

19 Noyabr 2026 15:22see244

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see240

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see232

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see227

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see222

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see222

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

19 Noyabr 2026 18:45see220

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see211

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see203

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

19 Noyabr 2026 15:03see197

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

19 Noyabr 2026 13:48see182

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see173

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

20 Noyabr 2026 00:06see173

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see173

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

19 Noyabr 2026 17:30see172
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri