Qəbələ görüşünün siyasi və humanitar əhəmiyyəti ŞƏRH

Volodimir Zelenskinin Azərbaycana səfəri iki ölkə arasında münasibətlərin yüksələn xətt üzrə inkişaf etdiyini aydın şəkildə nümayiş etdirən mühüm siyasi hadisə kimi dəyərləndirilir. Xüsusilə Qəbələdə keçirilən görüşlər çərçivəsində aparılan müzakirələr bu səfərin həm regional, həm də beynəlxalq müstəvidə strateji əhəmiyyətini bir daha ön plana çıxardı. Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev çıxışında dövlət başçıları arasında təmasların artıq sistemli xarakter aldığını vurğulayaraq son illərdə keçirilən çoxsaylı görüşlərin qarşılıqlı etimadın və siyasi dialoqun yüksək səviyyədə olduğunu təsdiqlədiyini qeyd etdi.

Məlumdur ki, Azərbaycan–Ukrayna münasibətləri möhkəm hüquqi və siyasi baza üzərində formalaşıb. 2008-ci ildə Kiyevdə və 2011-ci ildə Bakıda imzalanmış strateji tərəfdaşlıq sənədləri bu əməkdaşlığın əsasını təşkil edir. Həmin sənədlərdə ərazi bütövlüyü, dövlət suverenliyi və sərhədlərin toxunulmazlığı prinsiplərinə qarşılıqlı dəstək xüsusi vurğulanır. Bu isə beynəlxalq münasibətlər sistemində baş verən mürəkkəb geosiyasi proseslər fonunda tərəflərin bir-birinə verdiyi siyasi dəstəyin əhəmiyyətini daha da artırır.

Səfər çərçivəsində iqtisadi əməkdaşlıq məsələləri də geniş müzakirə olunub. Energetika sahəsində qarşılıqlı fəaliyyət xüsusi diqqət mərkəzində olub. Azərbaycan Dövlət Neft Şirkəti – SOCAR uzun illərdir Ukrayna bazarında uğurla fəaliyyət göstərir və bu istiqamətdə yeni layihələrin reallaşdırılması üçün geniş perspektivlər mövcuddur. Enerji sahəsində əməkdaşlıq təkcə mövcud layihələrlə məhdudlaşmır, eyni zamanda yeni investisiya təşəbbüslərini də əhatə edir və tərəflər üçün qarşılıqlı faydalı imkanlar yaradır.

Ticarət əlaqələrinin inkişafı da görüşün əsas gündəm mövzularından biri olub. Mövcud göstəricilər iki ölkə arasında iqtisadi münasibətlərin dinamik inkişaf etdiyini təsdiqləyir və yaxın perspektivdə ticarət dövriyyəsinin daha da artacağı gözlənilir. Bu isə iqtisadi inteqrasiyanın dərinləşməsi üçün real zəmin yaradır.

Hərbi-texniki əməkdaşlıq məsələləri də diqqətdən kənarda qalmayıb. Hər iki ölkənin müdafiə sənayesində əldə etdiyi nailiyyətlər nəzərə alınaraq birgə istehsal və texnologiya mübadiləsi istiqamətində geniş imkanların mövcudluğu vurğulanıb. Bu əməkdaşlıq müdafiə xarakteri daşıyır və təhlükəsizliklə yanaşı, sənaye potensialının gücləndirilməsinə də xidmət edir. Eyni zamanda rəsmi Bakının münaqişələrin hərbi fazasında iştirak etməməsi və balanslaşdırılmış xarici siyasət kursu bir daha diqqətə çatdırılıb.

Qəbələ görüşü çərçivəsində institusional əməkdaşlığın gücləndirilməsi istiqamətində də mühüm qərarlar qəbul edilib. Hökumətlərarası komissiyanın fəaliyyətinin genişləndirilməsi və Xarici İşlər nazirlikləri arasında mütəmadi məsləhətləşmələrin davam etdirilməsi tərəflər arasında əlaqələrin davamlı və sistemli inkişafına xidmət edir.

Azərbaycanın xarici siyasətində humanitar dəyərlərin xüsusi yer tutması da bu səfər zamanı bir daha öz təsdiqini tapdı. Müharibələrin ağır nəticələrini yaşamış bir ölkə kimi Azərbaycan humanitar təşəbbüslərlə çıxış edərək münaqişələrdən zərər çəkmiş insanlara dəstəyini davam etdirir. Ukraynalı uşaqlar üçün təşkil olunan reabilitasiya proqramları, eləcə də gələcəkdə tələbələr üçün planlaşdırılan təhsil təşəbbüsləri bu istiqamətdə atılan mühüm addımlardır. Bundan əlavə, enerji infrastrukturuna dəstək məqsədilə göndərilən humanitar yardımlar Azərbaycanın beynəlxalq həmrəyliyə verdiyi töhfənin bariz nümunəsidir.

Nəticə etibarilə, qarşılıqlı hörmət, etimad və ortaq maraqlar üzərində qurulan Azərbaycan–Ukrayna münasibətləri yeni inkişaf mərhələsinə qədəm qoyur. Qəbələdə keçirilən görüşlər isə bu strateji tərəfdaşlığın daha da möhkəmlənməsi istiqamətində mühüm siyasi addım kimi tarixə düşür.

İlahə Qurbanova

YAP Samux rayon təşkilatının əməkdaşı