Qədim Romada qadınları xəyanətə görə nə gözləyirdi? Qan donduran cəzalar

Əvvəlki dövrlərdə insanların həyatı daha sərt idi və bu, qanunlarda da əksini tapırdı. Bu dəfə Qədim Romada qadınların xəyanətə görə necə cəzalandırıldığını və onların həyatının necə olduğunu araşdırırıq.

Qaynarinfo bu barədə Unian-a istinadla xəbər verir.

Qədim Romada qadınların görünüşü necə idi?

Həmin dövrdə qadınlar gündəlik olaraq dizədək uzanan kətan və ya yun tüniklər geyinirdilər. Status nümayiş etdirmək üçün isə evli qadınlar uzun, geniş paltar – stola geyinərdilər. Çölə çıxarkən çiyinlərinə və ya başlarına palla adlı uzun şal və ya örtük salardılar.

Ayaqlarına qapalı ayaqqabılar və ya sandallar geyinirdilər. Qadınlar zinət əşyalarına da maraq göstərirdilər – üzüklər, sırğalar, bilərziklər və boyunbağılar taxırdılar. Onlar gümüş, qızıl, kəhrəba, inci və muncuqdan hazırlanırdı.

Saç düzümləri sadə idi – saçlar ya açıq şəkildə buraxılırdı, ya da lentlə bağlanırdı. Bəzək üçün qızıl, fil sümüyü və ya bürüncdən olan sancaqlar, gül-çiçək və qiymətli daşlarla bəzədilmiş saç aksessuarları istifadə olunurdu.

Həmin dövrlərdə də ağ dəri aristokratiyanın əlaməti hesab olunurdu. Buna görə də qadınlar dərilərini qurğuşunlu pudra, təbaşir və sirkə ilə ağardırdılar. Gözəllik vasitələri arasında isə oxra və otlu şərabdan hazırlanan allıq, surik və hisdən ibarət kölgə, həmçinin qızılgül, dəfnə və mirrədən hazırlanmış ətirlər və ətirli yağlar yer alırdı.

Qaşlar kömür və ya sürmə ilə tündləşdirilir, modaya uyğun olaraq iki qaşın birləşdirilməsi belə dəb sayılırdı.

Qədim Romada qadınlara necə müraciət olunurdu

Zadəgan romalı qadınların kişilər kimi şəxsi adları yox idi. Onlar atasının soyadına görə adlandırılırdılar (məsələn, Klavdiya – Klavdiylər nəslindən). Bacılar "böyük” (Maior) və "kiçik” (Minor) olaraq fərqləndirilirdi. Bəzən xarici görünüş və ya xarakterə uyğun ləqəblər də əlavə edilirdi.

Qadınlar üçün neytral ifadə Femina idi. Ailəli, hörmətli qadınlara – ana və evin xanımına Matrona deyilirdi. Dul qadınlar üçün isə Vidua termini işlənirdi.

Subay qızlara və uşaqlara Puella, qulluqçulara və cariyələrə isə Ancilla deyilirdi. Qulluqçu azad olunardısa, ona Liberta deyilirdi. Qadın sahiblərinə isə qulluqçular Domina deyə müraciət edirdilər.

Xəyanətə görə cəzalar

İndi isə əsas məsələyə – Qədim Romada xəyanət edən qadınların hansı cəzaları aldığına baxaq. Qanunlar kişi və qadınlara fərqli şəkildə yanaşırdı.

Ər arvadını xəyanət zamanı yaxalasa, onu öldürmək hüququna sahib idi. Bu, cinayət yox, "şərəf məsələsi” sayılırdı. Əgər qadının canı bağışlanırdısa, onu ictimai şəkildə zina ilə ittiham edib boşaya bilərdilər. Bu halda qadın cehizindən, vətəndaşlıq hüquqlarından məhrum edilir və cəmiyyətin "layiqli təbəqəsindən” qovulurdu.

E.ə. 18-ci ildə qanunlar dəyişdi: xəyanət artıq şəxsi ailə məsələsi deyil, cinayət sayılmağa başladı.

Qadını dövlətə xəyanətə görə şikayət etmək hüququ yalnız əri və ya atası tərəfindən həyata keçirilə bilərdi. Bu zaman qadın uzaq adalara sürgün olunurdu. Məsələn, imperator Oktavian Avqustun böyük qızı Yuliya pozğunluq və xəyanətə görə sürgün edilmiş, atası isə ondan birdəfəlik imtina etmişdi.

Eyni zamanda kişilərə belə məhdudiyyətlər yox idi – onlar fahişəxanalara rahat şəkildə gedir, metreslər saxlayır və cəmiyyət tərəfindən qınanmırdılar.

Nəticə: 

Qədim Romada qadınların həyatında sərt və cinsiyyətə görə ayrıseçkilik yaradan qaydalar hökm sürürdü. Xəyanət qadın üçün ölüm və ya ömürlük rüsvayçılıqla nəticələnə bilərdi, kişi isə eyni əməllə cəzasız qalırdı. Bu da o dövrün hüquq və əxlaq sisteminin qadınlara qarşı necə qəddar olduğunu göstərir.

Alpər