Icma.az
close
up
RU
Qəhvə kömək etmir Səhər beyin niyə dumanlı olur?

Qəhvə kömək etmir Səhər beyin niyə dumanlı olur?

Lent az portalından əldə olunan məlumata əsasən, Icma.az xəbər verir.

Səhər vərdişlərindən danışarkən, “beyin dumanını” dağıtmaq üçün çoxlarının ağlına ilk olaraq qəhvə gəlir. Lakin nevroloqlar bildirir ki, səhər ilk qəbul etdiyiniz qida və ümumiyyətlə gün ərzində qidalanma tərziniz zehni aydınlıq üçün daha böyük rol oynayır.

Lent.az xəbər verir ki, tibb üzrə doktor, nevroloq və Hackensack Meridian Neyroelm İnstitutunun hərəkət pozuntuları şöbəsinin tibbi direktoru Divya Kaulun sözlərinə görə, qida yalnız fiziki enerji mənbəyi deyil, həm də psixi vəziyyətimizin təməlidir.

Onun sözlərinə görə, qidalanma ilə zehni sağlamlıq arasındakı əlaqəni anlamaq bədəni sağlam, zehni isə ayıq və stressə davamlı saxlamaq üçün vacib şərtdir.

Həkim qeyd edir ki, düzgün qidalanma düşüncə aydınlığını, diqqəti və fokuslanma müddətini artırır. Əksinə, vacib qida maddələrinin çatışmazlığı yorğunluğa, qərarvermədə çətinliyə və reaksiyanın ləngiməsinə səbəb ola bilər.

Beyin orqanizmdə ən aktiv metabolizmə malik orqanlardan biridir. Bu isə o deməkdir ki, onun düzgün işləməsi üçün davamlı şəkildə müəyyən qida maddələrinə ehtiyacı var. Bu maddələr müvəqqəti belə çatışmadıqda, tez bir zamanda düşüncənin ləngiməsi, diqqət dağınıqlığı və zehni enerjinin azalması kimi əlamətlər ortaya çıxa bilər.

Bu xüsusilə səhər saatlarında daha önəmlidir. Çünki beyin gecə boyunca qidasız qaldıqdan sonra neyrotransmitterlərin istehsalı, qan şəkərinin stabilləşməsi və diqqətin bərpası üçün “yanacağa” ehtiyac duyur. Səhər yeməyində əsas qida maddələrinin olmaması gün boyu enerji enişlərinə və zehni boşluqlara səbəb ola bilər.

Bir çox insan səhər rahatlığı qidalılıqdan üstün tutur: yalnız qəhvə içir, şirniyyat yeyir və ya ümumiyyətlə səhər yeməyini buraxır. Qəhvə qısa müddətli enerji versə də, beyin üçün lazım olan “tikinti materiallarını” əvəz etmir. Uzun müddətdə bu vərdiş xroniki diqqət dağınıqlığına, əsəbiliyə və konsentrasiya problemlərinə gətirib çıxara bilər.

Nevroloqlar bildirir ki, qidalı səhər yeməyi mürəkkəb olmalı deyil, lakin düşünülmüş şəkildə seçilməlidir. Məqsəd günün əvvəlində beyinə lazım olan maddələri verməkdir ki, o günün qalan hissəsində “çatışmazlığı doldurmağa” çalışmasın.

Səhər yeməyində əsas səhv – zülaldan imtina

Divya Kaul insanları zülal az olan və ya tamamilə zülalsız pəhrizlərdən uzaq durmağa çağırır. Onun sözlərinə görə, səhər kifayət qədər zülal qəbul etmək gün ərzində diqqəti və zehni məhsuldarlığı əhəmiyyətli dərəcədə artırır.

Digər mütəxəssislər də eyni fikirdədir. Zülalla zəngin və ya balanslaşdırılmış səhər yeməyi yüksək karbohidratlı səhər yeməyi ilə müqayisədə diqqət və zehni səy tələb edən tapşırıqlarda daha yaxşı nəticə verir.

Zülal sadəcə trend deyil. O, dopamin, serotonin və noradrenalin kimi əsas neyrotransmitterlərin yaranması üçün lazım olan amin turşularını təmin edir. Bu maddələr fokuslanmanı, ayıqlığı, motivasiyanı və əhval-ruhiyyəni tənzimləyir.

Səhər zülal qəbulunun faydaları:

Qan şəkərini stabilləşdirir və ani düşüb-qalxmaların qarşısını alır, beynin “oyanmasına” və fokuslu işləməsinə kömək edir, iqqət davamlılığını və işçi yaddaşı yaxşılaşdırır

Uzunmüddətli perspektivdə isə zülal neyronların bütövlüyünü qoruyur və neyroplastikliyi, yəni beynin yeni əlaqələr yaratmaq qabiliyyətini – dəstəkləyir.

Səhər nə qədər zülal lazımdır?

Mütəxəssislər sağlam insanlar üçün səhər yeməyində 15–30 qram zülalı ümumi bələdçi kimi göstərirlər. Lakin bu, hamı üçün dəyişməz qayda deyil. Xüsusilə böyrək və ya qaraciyər problemi olan şəxslər zülal miqdarını həkim və ya dietoloqla məsləhətləşərək müəyyən etməlidir.

Beyin üçün ən yaxşı zülal mənbələri

Yağlı balıq (məsələn, qızılbalıq), yumurta, lobya və paxlalılar, tofu və soya məhsulları, qoz

Məsləhət görülməyən qidalar:

Emal olunmuş ətlər (sosiska, kolbasa və s.), ırmızı ət, dərin yağda qızardılmış qidalar, doymuş və trans yağlarla zəngin məhsullar.

Beyni dəstəkləmək üçün səhər yeməyinə əlavə 3 məsləhət

Su için. Oyandıqdan sonra qəhvədən əvvəl təxminən 350–470 ml su içmək yüngül susuzlaşmanın qarşısını alır. Beynin böyük hissəsi sudan ibarət olduğu üçün maye çatışmazlığı onun fəaliyyətinə mənfi təsir göstərə bilər.

Sadə şəkər əvəzinə mürəkkəb karbohidratlar seçin. Tam taxıllar, meyvə və tərəvəzlər yaddaşı və beyin sağlamlığını dəstəkləyir, artıq şəkər isə idrak qabiliyyətinin zəifləməsi ilə əlaqələndirilir.

Səhər yeməyini buraxmayın. Müntəzəm qidalanma qan şəkərini stabilləşdirir və bioloji ritmləri qoruyur ki, bu da zehni məhsuldarlıq üçün vacibdir.

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:363
embedMənbə:https://lent.az
archiveBu xəbər 30 Yanvar 2026 09:57 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see290

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see285

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

16 Noyabr 2026 01:15see248

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

15 Noyabr 2026 22:01see234

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see232

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see231

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see230

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

15 Noyabr 2026 21:02see229

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

16 Noyabr 2026 00:05see221

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see219

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see215

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

16 Noyabr 2026 12:36see212

Gündə 50 qramdan çox təmiz etanol içmək demensiya riskini 29 faiz artırır

15 Noyabr 2026 20:52see204

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see195

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see195

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

16 Noyabr 2026 14:44see191

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

16 Noyabr 2026 15:49see191

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see186

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see185

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

16 Noyabr 2026 17:35see179
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri