Qərbdən Suriyaya həmlə: iki nazirin Colani ilə görüşünün pərdəarxası

Suriya yenidən dünyanın gündəmindədir. Almaniya və Fransanın xarici işlər nazirləri Annalena Berbok və Jan Noel Barron Suriyaya birgə səfəri bu ölkəni yenidən maraq obyektinə çevirib. Onlar Suriyanın yeni administrasiyasının rəhbəri Əhməd əl-Şara (Colani) ilə görüşüblər.

Ekspertlər deyir ki, Suriya keçici hökumətinin siyasi dəstəklə yanaşı müxtəlif dövlətlərin maliyyə yardımına ehtiyacı var. Paytaxt Dəməşqin xaricində şəhərlərin az qala tən yarısı dağıntılar altındadır, su, qaz, elektrik, benzin yoxdur. Ona görə də Suriya keçici hökuməti maliyyə ayıra biləcək istənilən ölkə ilə əməkdaşlığa hazırdır. Təsadüfi deyil ki, Suriya keçici hökumətinin xarici işlər naziri ilk səfərini Səudiyyə Ərəbistanına edib.

Globalinfo.az-a danışan siyasi şərhçi Əli Zülfüqaroğlu deyib ki, Suriyada gərgin vəziyyət qısa müddətdə başa çatmayacaq:

“Çünki Suriyada bir sıra dövlətlərin maraqları var və İsrail Şamın yaxınlığına qədər olan əraziləri işğal edib. İsrail su ehtiyatlarının 30 faizdən artığını bu bölgədən təmin edir. Eyni zamanda Suriyanın bir sıra strateji ərazilərinə nəzarət imkanlarını əlində saxlayır. Həmçinin ABŞ-n yeni prezidenti Donald Tramp bildirdi ki, bizim Suriyada işimiz bitib.

Əli Zülfüqaroğlu

Bu o deməkdir ki, Suriyada yeni hökumət ABŞ-ın və İsrailin maraqlarına qarşı çıxmayacaq. Amma bu o demək deyil ki, Suriyanın yeni hökuməti yalnız hər hansı bir dövlətin təsiri altında fəaliyyət göstərəcək. Ona görə də ABŞ həm Suriyanın yeni hökumətinə, eyni zamanda Türkiyəyə qarşı da təzyiq imkanlarını əlində saxlamaq üçün YPG və PYD-nin ləğvinə qarşı çıxacaq. Yəni ABŞ-nin dəstəyi ilə fəaliyyəti davam etdiriləcək. Həmçinin Türkiyənin də el-Şaraa ilə yaxın münasibətləri var”.

Ekspert deyib ki, Bəşər Əsədin devrilməsində Türkiyənin də kifayət qədər rolu oldu:

“Azad Suriya ordusunun, el-Şaraanın dəstəyi kifayət qədər yüksək idi. Amma son proseslər göstərir ki, xüsusilə ilk səfərin Səudiyyə Ərəbistanına olması kifayət qədər önəmli bir hadisədir. Yəni iqtisadi problemlərin həlli ilə bağlı yeni administrasiya rəhbəri düşünür ki, Səudiyyə Ərəbistanı və körfəz ölkələri daha çox Suriyaya dəstək ola bilər. Bu baxımdan ilk səfər də Səudiyyə Ərəbistanına oldu. Hansı ki, bu ölkələr ABŞ-ın təsiri altındadır. Əlbəttə, bir sıra Avropa ölkələri də çalışır ki, Suriyada öz varlıqlarını qorusun. Ona görə də Fransa və Almaniyanın da aktiv fəaliyyətini təsadüfi hesab etmək olmaz.

Bundan sonrakı dönəm üçün Türkiyənin üzərinə kifayət qədər yük düşür. Yəni Suriyanın yeni administrasiyasını, əsas da Colanini nəzarətdə saxlamaq, onun Türkiyənin maraqlarına qarşı çıxmaması üçün fəaliyyət yürütmək və digər istiqamətlərdə addım atmaq. Doğrudur, Türkiyə Suriyada güclü mövqelərə sahibdir, amma bu o demək deyil ki, HTŞ lideri el-Şaraa yalnız Türkiyənin və ya ABŞ-ın maraqlarını həyata keçirəcək. Burada Suriya liderinin bir sıra istiqamətlərdə çoxşaxəli siyasət yürüdəcəyini proqnozlaşdırmaq olar. Bu da onu deməyə əsas verir ki, region ölkələri ilə yanaşı, Avropa və ABŞ da Suriyada öz mövqelərini möhkəmləndirmək üçün Suriyanın yeni hökuməti ilə sıx işləyəcəklər”.

Turan Rzayev
Globalinfo.az