Qərbi Azərbaycan Xronikası: “Zəngəzur dəhlizi ətrafındakı ərazilər Azərbaycana qaytarılır“

Qərbi Azərbaycan Xronikası layihəsi çərçivəsində növbəti analitik süjet hazırlanıb.

Moderator.az xəbər verir ki, "Bu ərazilər qaytarılır: Ermənistan iki hissəyə bölünəcək" adlı süjetdə Ermənistanda anklavların qaytarılması məsələsinin yenidən gündəmə gəlməsi barədə məlumat verilir.

Bildirilir ki, söhbət Qazağın üç anklav kəndindən - Sofulu, Bərxudarlı və Yuxarı Əskipara, həmçinin Sədərək rayonunun Kərki kəndindən gedir. Hazırda əsas gözlənti Kərki kəndinin yaxın aylarda qaytarılması ilə bağlıdır və Zəngəzur dəhlizinin açılması bu zərurəti gücləndirib.

Baş nazir Nikol Paşinyan, Zəngəzur dəhlizinin Ermənistan ərazisinə düşən hissəsində tikinti işlərinə gələn ildən başlanacağını bildirib və əlavə edib ki, ilin sonuna qədər hüquqi məsələlər yekunlaşdırılacaq. Ermənistanda sərhədin demarkasiyası üzrə komissiyanın sədri Mher Qriqoryan isə qeyd edib ki, TRİPP layihəsinə uyğun olaraq Sünikdə (Zəngəzur) qeyri-adi demarkasiya prosesi həyata keçirilə bilər.

Qeyd olunur ki, dəhlizin Ermənistan hissəsinin tikintisinə cəlb olunacaq xarici investisiyaların təhlükəsizliyi təmin edilməli, dəhliz vasitəsilə beynəlxalq daşımalar təhlükəsiz şəraitdə həyata keçirilməlidir. Delimitasiya nəticəsində SSRİ dövründə Ermənistana verilmiş ərazilər - Naxçıvanın 657 kvadratkilometr ərazisi, Nüvədi kəndi, bir sıra digər yaşayış məntəqələri və Kərki anklavı geri qaytarıla bilər.

Ehtiyatda olan polkovnik Hayk Nahapetyan, ekspert Şiraz Xaçatryan və deputat Ovik Ağazaryan qeyd edirlər ki, demarkasiya prosesində Kərki (Tiqranaşen) kəndinin qaytarılması gündəmdədir:

"Kərkinin qaytarılması Ermənistanı praktiki olaraq iki hissəyə böləcək. Tavuş və Naxçıvan istiqamətindəki anklavların - Qazağın üç anklav kəndi ilə Kərki kəndinin qaytarılmasının aktuallaşması həm hərbi, həm siyasi, həm də iqtisadi risklər yaradacaq. Rəsmi İrəvan həmçinin Başkənddən də imtina etməlidir".

Süjetin sonunda vurğulanır ki, erməniləri narahat edən əsas məsələlərdən biri məhz Qərbi Azərbaycandan deportasiya olunmuş soydaşlarımızın öz doğma yurdlarına qayıdışıdır:

"Çünki Qərbi Azərbaycana qayıdış Bakı-İrəvan xəttində baş verən proseslərin növbəti mərhələsi olacaq".

Xatırladaq ki, Qərbi Azərbaycan Xronikası layihəsinin məqsədi tarixi qədim torpaqlarımızın adının yaşadılması, tanıdılması, həmçinin azərbaycanlıların ermənilər tərəfindən deportasiyaya məruz qoyulmasından, həmin ərazilərdə mövcud olmuş, lakin adı silinən toponimlərin, saysız-hesabsız yeraltı və yerüstü maddi mədəniyyət nümunələri - qədim yaşayış məskənləri, nekropollar, kurqanlar, qala, saray və istehkam qalıqları, karvansaralar, körpülər, qəbirüstü sənduqələr, at-qoç heykəlləri, məbəd, kilsə, məscid, pir və ocaqların üzə çıxarılması, həmin ərazinin təmiz oğuz-türk məskənləri olduğunu təsdiq edən faktların dünya ictimaiyyətinə çatdırılmasıdır.

Həmçinin Prezident İlham Əliyevin Qərbi Azərbaycanla bağlı dediyi "XX əsrin əvvəllərinə təsadüf edən xəritə bir daha onu göstərir ki, Qərbi Azərbaycan tarixi Azərbaycan diyarıdır, şəhərlərin, kəndlərin adları Azərbaycan mənşəlidir və biz yaxşı bilirik ki, indiki Ermənistan ərazisində tarix boyu Azərbaycan xalqı yaşayıb. İndi əsas vəzifə ondan ibarətdir ki, dünya ictimaiyyəti də bunu bilsin", - fikrini əsas tutaraq Qərbi Azərbaycan İcmasının hazırladığı Qayıdış Konsepsiyasında irəli gələn vəzifələrin təbliğidir.

Bundan əlavə, Qərbi Azərbaycanla bağlı tarixçilərin, araşdırmaçıların düşüncələrini, deportasiyaya məruz qalmış şəxslərin həyat hekayəsini işıqlandırmaqdır.